ไทยรักษาหน้า "ทรัมป์"? เจาะปมภาษี-สินค้าเกษตร-ชิป AI หลังไทยเปิดตลาดสหรัฐฯ 99%
เจาะดีลการค้าไทย-สหรัฐฯ หลังไทยเปิดตลาด 99% แลกภาษี 19% นักวิชาการตั้งคำถามคุ้มหรือไม่ พร้อมชี้โจทย์ใหญ่สินค้าเกษตร - ชิป AI - แรงกดดันจากจีน
การลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทย–สหรัฐฯ ระหว่างนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี กับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ กลายเป็นประเด็นที่ถูกจับตามอง ท่ามกลางคำถามว่า ข้อตกลงครั้งนี้จะสร้างประโยชน์ให้เศรษฐกิจไทยมากน้อยเพียงใด หรือไทยกำลังต้องแลกอะไรเพื่อรักษาความสัมพันธ์ทางการค้ากับมหาอำนาจ
เพราะแม้การลงนามจะถูกนำเสนอในฐานะความคืบหน้าของความร่วมมือระหว่างสองประเทศ แต่รายละเอียดและเงื่อนไขที่ยังต้องเจรจาต่อจากนี้ อาจเป็นตัวชี้วัดสำคัญว่าไทยจะได้ประโยชน์หรือเสียเปรียบเพียงใด
โดยเฉพาะประเด็นภาษี การเปิดตลาดสินค้าเกษตร และความกังวลของสหรัฐฯ ต่อความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างไทยกับจีน
ไทยช่วยรักษาหน้า "ทรัมป์"
รศ.อัทธ์ พิศาลวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต ให้สัมภาษณ์ในรายการเปิดโต๊ะข่าว PPTV โดยมองว่า การลงนามครั้งนี้ ไทยช่วยรักษาหน้าประธานาธิบดีทรัมป์ เพราะเป็นประเทศเดียวที่ลงนามกับสหรัฐฯ ในการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 49 พร้อมย้ำว่าการลงนามครั้งนี้ไม่ใช่การบรรลุข้อตกลง แต่เป็นเพียงแถลงการณ์ร่วมที่จะต้องเจรจาต่อไป
รศ.อัทธ์ชี้ว่า การเจรจานั้นมีกรอบเดิมอยู่แล้ว คือ ภาษีต่างตอบแทน 19% เป็นกรอบของข้อตกลงใหญ่ ไทยจะต้องเปิดตลาดสินค้าให้สหรัฐฯ เข้ามา 99% ขณะที่อัตราภาษี 12.5% เป็นอัตราภาษีเพิ่มเติมตามมาตรา 301 บวกเพิ่มจากอากรปกติ มีผลตั้งแต่ 24 กรกฎาคม 2569 โดยกระทรวงพาณิชย์กำลังผลักดันให้ปรับลงมาเหลือ 10%
อย่างไรก็ตาม การที่ประเทศไทยมี GDP ไตรมาส 3 อยู่ที่ 2.9% เป็นเพราะไทยปรับสูตรการคำนวณให้ดัชนีอุตสาหกรรมเพิ่มสูงขึ้น และกำลังถูกสหรัฐฯ ตรวจสอบเรื่องการผลิตเกินแล้วส่งไปสหรัฐฯ ในปริมาณมาก ทำให้สหรัฐฯ ขาดดุลการค้า
หากสรุปคือ ไทยเป็นเด็กดี พยายามเอาใจโดนัลด์ ทรัมป์ เพราะถ้อยแถลงไม่มีอะไรใหม่ ต้องเดินหน้าเจรจากันต่อไป
เปิดตลาดให้สหรัฐฯ "ไม่คุ้ม"
รศ.อัทธ์มองว่า การที่ประเทศไทยเปิดตลาดสินค้าให้สหรัฐฯ เข้ามา 99% แลกกับอัตราภาษี 19% และอัตราภาษีเพิ่มเติมนั้นไม่คุ้ม โดยเฉพาะสินค้าเกษตรบางตัวหรือปศุสัตว์ เป็นประเด็นที่อ่อนไหว เช่น หมูเนื้อแดง มี 2 ประเด็น คือ ไทยผลิตเยอะ หากนำเข้ามากระทบกับเกษตรกรแน่นอน และมีสารเร่งเนื้อแดง ขณะที่สินค้าที่ไทยไม่ได้ผลิตหรือผลิตแล้วไม่พอนั้นไม่กระทบ
ไทยต้องสร้างความมั่นใจให้สหรัฐฯ
รศ.อัทธ์มองว่า การเจรจาที่จะดำเนินต่อไปนั้นมีเงื่อนไขอยู่ ประการแรก คือ ห้ามส่งชิปให้ประเทศไทย หรือหากส่งก็เข้มงวดขึ้น เพื่อให้มั่นใจว่าจะถูกนำมาใช้ในประเทศจริง ๆ ซึ่งจะกระทบกับดาตาเซนเตอร์ คอร์สอบรมพัฒนาศักยภาพ AI ในทุกการผลิต ซึ่งไทยจะต้องทำระบบตรวจสอบให้เห็นว่าชิปที่ถูกส่งจากสหรัฐฯ มายังไทย จะไม่ไปต่อยังประเทศจีน ซึ่งสหรัฐฯ เคยตั้งข้อสังเกตในเรื่องนี้
เงื่อนไขที่สองคือ การขาดดุลการค้าในปีนี้ของสหรัฐฯ นั้นมาก และไทยได้ดุลการค้ามาก โดยในข้อนี้ไทยก็ดำเนินการเปิดตลาดให้สหรัฐฯ 99% แล้ว และเงื่อนไขที่สามคือ ดัชนี NPI ซึ่งทั้งสามเงื่อนไขนี้ไทยต้องแจงกับสหรัฐฯ ว่าจะแก้ไขอย่างไร
ส่วนจะเจรจาอย่างไรนั้น ไทยต้องสร้างความมั่นใจให้สหรัฐฯ ว่าจะแก้ไขเรื่องต่าง ๆ อย่างไร ซึ่งตนมองว่าสหรัฐฯ พิจารณาสองเรื่องใหญ่ ๆ คือ การขาดดุลการค้า และอิทธิพลทางเศรษฐกิจของประเทศจีนที่มีต่อไทย ซึ่งประเด็นชิป AI ถือเป็นเรื่องที่สหรัฐฯ ให้ความสำคัญมาก
แนะติดฉลากสินค้าชัด อันไหนของไทย-สหรัฐฯ
รศ.อัทธ์มองว่า ในตลาดสินค้าสหรัฐฯ ที่เข้ามายังประเทศไทย อาจมีการติดฉลากว่าเป็นสินค้าอเมริกา ตามข้อตกลงของ ART ส่วนของไทยก็ติดฉลากว่าเป็นสินค้าจากเกษตรกรไทย ผู้บริโภคจะได้เลือกซื้อได้ ไทยจะได้กล่าวได้ว่าเปิดตลาดให้แล้ว แต่ขายไม่ได้เอง สุดท้ายก็จะหดหายจากตลาดไทยไป ขึ้นอยู่กับว่าสินค้านั้น ๆ ถ้าเราผลิตเองได้ ก็ไม่มีทางที่ราคาจะสูงกว่าสินค้าไทย
จุดยืนไทยต้องชัด
รศ.อัทธ์กล่าวว่า การเจรจากับสหรัฐอเมริกาภายใต้โดนัลด์ ทรัมป์ ให้สันนิษฐานได้เลยว่าเสียเปรียบ เพียงแต่ว่าไม่ให้เสียเปรียบมากเท่าไรเท่านั้น พร้อมมองว่า หากเทียบกับประเทศเพื่อนบ้านอาเซียน ไทยอาจโดนอัตราภาษีในอัตราเท่า ๆ กัน หรืออาจโดนมากกว่า
ประเด็นที่เป็นความกังวลของสหรัฐฯ ว่าไทยมีความใกล้ชิดกับประเทศจีนนั้น รศ.อัทธ์มองว่า ไทยนำเข้าสินค้าจีนเยอะมาก ทุนจีนเป็นอันดับหนึ่งในประเทศไทย 2 ส่วนนี้จะเป็นดัชนีชี้วัดว่าไทยมีความใกล้ชิดกับประเทศจีน ขณะที่อีกจุดคือบริเวณแม่น้ำสายก็เป็นประเด็นสำคัญเช่นกัน
ดังนั้น ไทยต้องดูให้ดีว่าจะรักษาเศรษฐกิจการค้ากับสหรัฐฯ อย่างไร เมื่อสหรัฐฯ มองไทยเป็นเช่นนี้ ถ้ายังคลุมเครือไม่ชัดเจน
BTC
ETH
DOGE
ADA
BNB
KUB