กางข้อเสนอ สว. รื้อโครงสร้างภาษีไทย หาเงินเข้ารัฐ

คณะกรรมาธิการ (กมธ.) การเศรษฐกิจ การเงิน และการคลัง วุฒิสภา เสนอแนวทาง การศึกษา เรื่อง “แนวทางการปรับโครงสร้างภาษีของประเทศไทย” โดยระบุว่า ภาษีอากรของประเทศไม่ได้มีการปรับปรุงมานานมาก และถูกนำมาใช้สนองนโยบายทางการเมืองในหลายวัตถุประสงค์

ขณะที่รัฐบาลประสบปัญหาขาดดุลการคลังอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากรายได้ของภาครัฐไม่เพียงพอกับรายจ่ายต่อเนื่องกันมาอย่างยาวนาน โดยฐานะการคลังมีแนวโน้มขาดดุลเพิ่มขึ้นทุกปี เฉลี่ย  4% ของ GDP ของประเทศ

ซึ่งเกินกว่าสัดส่วนการขาดดุลงบประมาณตามกรอบความยั่งยืนทางการคลัง ที่กำหนดไว้ไม่ควรเกิน 3% ต่อ GDP ของประเทศ

ขณะเดียวกันแนวโน้มสัดส่วนหนี้สาธารณะต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ ในช่วงปี พ.ศ. 2570 - 2572 สูงขึ้นจนมีความเสี่ยงเข้าใกล้ถึงระดับเพดานหนี้ หรืออาจจะทะลุเพดานหนี้ จากกรอบในการบริหารหนี้สาธารณะ ตามที่กำหนดสัดส่วนหนี้สาธารณะต่อ GDP ไว้ไม่เกิน 70%  ส่งผลทำให้รัฐบาลต้องกู้เงินเพื่อชดเชยการขาดดุลเพิ่มมากขึ้น

ทาง คณะกรรมาธิการ (กมธ.) การเศรษฐกิจ การเงิน และการคลัง วุฒิสภา จึงเสนอการปรับโครงสร้างภาษีของประเทศไทย 

ปรับเพิ่มภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) จาก 7% เป็น 10%

หนึ่งในนั้นคือ ข้อเสนอแนะภาษีจัดเก็บจากฐานการบริโภค (Consumption Base) เช่น ปรับเพิ่มภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) จาก 7% เป็น 10% เพื่อไปใช้พัฒนาสวัสดิการของรัฐ รองรับสังคมสูงอายุ โดยให้ร้านทุกร้านออกใบกำกับภาษีแบบอิเล็กทรอนิกส์ และกำหนดเป็นนโยบายสลากกินแบ่งในรูปแบบใบเสร็จ หรือ “ลอตเตอรี่ใบเสร็จไทย” จัดเก็บ VAT กิจการธุรกิจอย่างเต็มระบบ โดยไม่ไม่ยกเว้นเกณฑ์รายได้ไม่เกิน จำนวน 1.8 ล้านบาทต่อปี

เก็บภาษีขายหุ้น-ซื้อขายทองคำ

รวมถึงจัดเก็บภาษีขายหุ้น จัดเก็บภาษีจากการซื้อขายทองคำ ไม่ว่าจะเป็นการซื้อขายทองคำจริง การซื้อขายทองคำผ่านแพลตฟอร์ม หรือการซื้อขายแบบ Paper Gold

เก็บภาษีการเดินทางออกนอกราชอาณาจักร

จัดเก็บภาษีการเดินทางออกนอกราชอาณาจักรกับผู้ที่มีสัญชาติไทยและคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักร เดินทางออกนอกราชอาณาจักร

เก็บภาษีเพื่อสุขภาพ

จัดเก็บภาษีเพื่อสุขภาพ (ภาษีสุรา ภาษียาสูบ ภาษีค่าความหวาน ภาษีโซเดียม ภาษีของทอดและไขมันทรานส์) เพื่อปรับพฤติกรรมลดการบริโภคและลดภาระค่ารักษาพยาบาลเพื่อป้องกันการเกิดโรคภัยไข้เจ็บประเภทโรคที่ไม่ติดต่อ (Non-communicable Disease: NCDs)

ภาษีสิ่งแวดล้อม (ภาษีคาร์บอน)

ไปจนถึงภาษีสิ่งแวดล้อม (ภาษีคาร์บอน) โดยเร่งให้ร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... เข้าสู่การพิจารณาของฝ่ายบริหาร และฝ่ายนิติบัญญัติโดยเร็ว

เข้มภาษีศุลกากร ปราบสินค้าทุ่มตลาด

ภาษีศุลกากร โดยเข้มงวดบังคับใช้กฎหมายและแก้ไขกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคสำหรับผู้ประกอบการ ป้องกันและปราบปรามสินค้าผิดกฎหมาย

โดยเฉพาะสินค้าทุ่มตลาด สินค้าปลอมแปลงถิ่นกำเนิด และสินค้าไม่ได้มาตรฐาน รวมทั้งติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการจัดทำ FTAs ขยายตลาดการส่งออกของประเทศ โดยเฉพาะการเจรจา FTA ใหม่ๆ เช่น สหภาพยุโรป ตะวันออกกลาง ยกเลิกอากรแสตมป์โดยอาจนำระบบ E-stamp มาใช้ทดแทนได้เท่าที่จำเป็น

ปรับภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง

นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอแนะภาษีจัดเก็บจากฐานทรัพย์สิน (Wealth Base) เช่น ปรับปรุงพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 40-41 มูลค่าฐานภาษี ลดลงไม่เกิน 10-20 ล้านบาท ที่ดินรกร้างว่างเปล่ามาทำประโยชน์แก่ชุมชน อปท. เขตพื้นที่อุตสาหกรรมหรือท่องเที่ยว อาจสามารถเก็บภาษีสูงขึ้นได้ (มาตรา 37)

เก็บภาษีป้ายนักการเมืองอวยพรในเทศกาลต่างๆ - ทบทวนภาษีมรดก

เก็บภาษีป้ายนอกอาคาร (การค้าและที่มิใช่การค้า) เช่น ป้ายนักการเมืองอวยพรในเทศกาลต่างๆ ภาษีการรับมรดก โดยทบทวนปรับลดเพดานมูลค่ากองมรดก 100 ล้านบาท ที่สูงเกินไปให้มีความเหมาะสมปรับ Tax Point ต้องเสียภาษีภายใน 150 วันนับจากวันเจ้ามรดกเสียชีวิตไม่ใช่ “วันรับมรดก” และสนับสนุนให้ออกพระราชบัญญัติทรัสต์เพื่อการจัดการทรัพย์สินส่วนบุคคล พ.ศ. .... เพื่อเป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการทรัพย์สินส่วนบุคคลให้มีประสิทธิภาพ และช่วยลดการนำทรัพย์สินออกไปบริหารจัดการนอกประเทศ

อย่างไรก็ตาม ยังเสนอเพิ่มศักยภาพทางการคลัง ทั้งในด้านการเพิ่มรายได้อย่างเหมาะสมผ่านการเพิ่มประสิทธิภาพด้านการบริหารการจัดเก็บรายได้ การขยายฐานภาษีประกอบกับการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายอย่างคุ้มค่า ทั้งนี้ งบประมาณรายจ่ายลงทุน หมายความรวมถึงรายจ่ายลงทุนเพื่อผลิตภาพและนวัตกรรมเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่และปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อพัฒนาระบบการจัดเก็บภาษีให้มีประสิทธิภาพ

เสนอขยายอายุเกษียณ เป็น 65 ปี ภายในปี 2573

ไปจนถึงการปรับโครงสร้างองค์กรจัดเก็บภาษี โดยยกระดับให้กรมสรรพากรแปลงสภาพเป็น “องค์กรจัดเก็บภาษีแห่งชาติ” ที่มีคณะกรรมการบริหารอย่างอิสระ ลดอิทธิพลจากฝ่ายการเมืองในการกำหนดเป้าหมายทางภาษีเพื่อวัตถุประสงค์ทางการเมือง ขยายอายุเกษียณ จากเดิม 60 ปี เป็น 65 ปี ภายใน 5 ปี (2573) โดยต้องมีกฎหมายแรงงานกลุ่มผู้สูงอายุ รวมทั้งพัฒนาและปรับเปลี่ยนทักษะให้แก่ผู้สูงอายุ เพื่อให้ผู้สูงอายุยังคงเป็น "พลังสำคัญ" ในการขับเคลื่อนประเทศ

ภาษีจัดเก็บจากฐานรายได้ (Income Base)

ต่อมาคือข้อเสนอ ภาษีจัดเก็บจากฐานรายได้ (Income Base)  เช่น ขึ้นทะเบียนผู้มีเงินได้ทุกคน โดยเชื่อมกับฐานข้อมูลกับระบบสวัสดิการแห่งรัฐ ระบบประกันสังคม เพื่อกำหนดนโยบายภาษีอากรของประเทศในระยะยาว นโยบายสาธารณะ ระบบสวัสดิการแห่งรัฐ เพิ่มการหักค่าลดหย่อนบุตรโดยการเกิดเป็นคนละ 5 แสนบาท เทียบเคียงกับกองทุน RMF และแก้ไขอัตราการเกิดต่ำตลอด 10 ปีที่ผ่านมา ให้มีโครงการบัญชีการออมส่วนบุคคล เพื่อสิทธิการลดหย่อนภาษี ได้แก่ กองทุนการออมสำหรับบุตรหลานสัญชาติไทย (Junior Fund) และกองทุนการออมสำหรับบิดามารดา (Parent Fund) เพื่อสร้างวัฒนธรรมการออมและการลงทุนอย่างเป็นระบบให้แก่ประชาชน

โดยเฉพาะในยุคที่ประเทศไทยกำลังเปลี่ยนผ่านเข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอด จัดเก็บภาษีเงินได้ หัก ณ ที่จ่าย ร้านค้าออนไลน์ โดยขอให้แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซทำหน้าที่หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย 2% ของรายได้จากยอดขาย เพื่อนำส่งกรมสรรพากรปรับเพิ่มภาษีเงินได้ หัก ณ ที่จ่าย สำหรับบุคคลที่ได้รับรายได้จากเงินปันผล เกินจำนวน 10 ล้านบาท ขึ้นไป ให้นำมาคำนวณรายได้

โดยคิดอัตราภาษีก้าวหน้าแบบขั้นบันได ยกเว้นภาษี Start-up 3 ปีแรก (อุตสาหกรรมเป้าหมาย ที่เกี่ยวข้องกับ Innovation และ Digital Economy) อุตสาหกรรม S-Curve เพื่อเป็นกลไกในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในอนาคต

จัดเก็บภาษีอีคอมเมิร์ซต่างชาติ TikTok eBay และ Alibaba

โดยเฉพาะธุรกิจ อีคอมเมิร์ซแพลตฟอร์มที่ต้องการขายสินค้าหรือให้บริการกับคนไทยหรือผู้ประกอบการไทย อัตรา 20%  เช่น TikTok eBay และ Alibaba ที่มีรายรับ รายได้เกิดขึ้นในประเทศไทย ไม่ว่าจะมีสถานประกอบการถาวรในไทยหรือไม่ก็ตาม และจัดเก็บ Global Minimum Tax  15% หรืออาจสูงกว่าภายในปี 2570

ภาษีบ้านเกิด (Home Town Tax)

นอกจากนี้ ยังมี ข้อเสนอแนะภาษีกับบทบาทการพัฒนาท้องถิ่น เช่น  ศึกษาภาษีบ้านเกิด (Home Town Tax) จ่ายภาษีบริจาคให้เงินท้องถิ่นที่ตนต้องการ อปท. มีบทบาทในการหารายได้ภาษีด้วยตนเอง เพื่อตอบสนองการให้บริการสาธารณะและความต้องการของประชาชนในพื้นที่มากขึ้น

อย่างไรก็ตาม การเสนอครั้งนี้ มีเป้าหมายการปรับโครงสร้างภาษี เพื่อสร้างความเป็นธรรม มีประสิทธิภาพในการแข่งขัน ลดความเสี่ยงทางการคลัง (ขาดดุลงบประมาณและรายจ่ายสังคมสูงอายุ) ขยายฐานภาษีโดยการสร้างแรงจูงใจให้ผู้มีรายได้ทุกคนต้องเข้าสู่ระบบและยื่นแบบเสียภาษี เพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีและเทคโนโลยีสมัยใหม่และปัญญาประดิษฐ์ (AI) รวมทั้งส่งเสริมเศรษฐกิจสีเขียว