ทำได้หรือไม่? ทบทวนกฎหมายลดระยะเวลา หนี้เสีย ติดแบล็คลิสต์เครดิตบูโร

จากประเด็นต่อเนื่อง หลังนายพิชัย ชุณหวชิร รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า มีแนวคิดที่จะทบทวนกฎหมาย ลดระยะเวลาลูกหนี้ที่เป็นหนี้เสียและติดแบล็กลิสต์ในเครดิตบูโร ล่าสุด นายสุรพล โอภาสเสถียร ผู้จัดการใหญ่ บริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ จำกัด (เครดิตบูโร) ออกมาแสดงความเห็นในประเด็นดังกล่าวนี้ ระบุว่า ในปัจจุบันแนวทางที่สถาบันการเงินกำหนดว่าลูกหนี้ที่ไม่สามารถชำระหนี้ได้จนเลยเวลา​ 90 วัน

 

หรือค้างเกินกว่า​ 3 งวดหรือเกินกว่า​ 3 เดือนขึ้นไปสถานะของลูกหนี้ คือ หนี้เสีย หรือเป็น NPLs  ซึ่งจะไม่สามารถขอกู้เงินใหม่ได้อีก หรือ จะขอกู้ได้ยากมากๆ เพราะยังไม่ชำระหนี้เก่าที่ค้างจ่ายอยู่ 

ซึ่งในช่วงปี​ 2563-2565 ชวงที่เกิดโควิด-19 ส่งผลให้เกิดผลกระทบทางการเงินที่เกิดขึ้นกับรายได้โดยฉับพลัน  (Income Shock)  ส่งผลให้หลายคนไม่สามารถจ่ายหนี้ หรือชำระหนี้ได้กำหนดเวลา หรือเกิดการเบี้ยวหนี้ ทำให้ ระบบการเงินไทยมีลูกหนี้จำนวนหนึ่งที่มีบัญชีหนี้เสียเพราะโควิด-19 ที่เรียกว่า​ บัญชีหนี้เสียรหัส​ 21​หรือ​ บัญชี​ NPLs​ code 21​ ซึ่งทุกรัฐบาลก็พยายามหาหนทางในการแก้ไข​

โดยวิธีการในการแก้ไขหลักๆ คือ การปรับโครงสร้าง​หนี้​ที่มีปัญหาหรือการผ่อนปรนเงื่อนไขการชำระหนี้ให้แก่ลูกหนี้​ (TDR) เพื่อให้บัญชีหนี้เสียกลายมาเป็นบัญชีหนี้ปรับโครงสร้าง​ฯ และกลายเป็นบัญชีหนี้ปกติในที่สุดแนวทางต่างๆ ทางธนาคารแห่งประเทศไ​ทย (ธปท.) มีการกำหนดไว้รวมทั้งมีความพยายามสื่อสารให้ลูกหนี้​ เจ้าหนี้​ ให้มาตกลงกันในจุดที่พอจะไปกันได้​ จูงมือกันเดินต่อไป​ 

เพราะฉะนั้นถ้ากลับมาที่ประเด็นที่อยากจะแก้ไขกติกาลดระยะเวลาลูกหนี้ที่เป็นหนี้เสียและติดแบล็กลิสต์ในเครดิตบูโร ซึ่งในปัจจุบันถ้าบัญชีใดเป็นหนี้เสีย​ เป็น​ NPLs แล้ว​ หากลูกหนี้รายนั้นที่เป็นเจ้าของบัญชีไม่ยอมจ่าย​ ไม่ยอมปรับโครงสร้าง​หนี้​ที่มีปัญหา​ ไม่ยอมทำ​ TDR และถูกฟ้อง​ ถูกดำเนินคดี​ จะยอมให้มีข้อมูล​ที่แสดงสถานะการเป็นหนี้เสียในระบบของเครดิตบูโรนับแต่วันที่บัญชี​นั้นค้างเกิน​ 90 วัน​ ซึ่งกฎหมายในอดีต​ ต้องส่งข้อมูล​การเป็นหนี้เสียเข้ามาในระบบต่อเนื่องไปตลอด​ จนกว่าจะมีการชำระเป็นปกติ​ หรือมีการทำ​ TDR 

นายสุรพล ระบุว่า ในอดีตประกาศ​ของ​คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลเครดิต (กคค.) ซึ่งมี ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เป็นประธาน​ มีผู้ช่วยผู้ว่าการ​ ธปท. เป็นเลขานุการ ออกมารองรับว่า​ ถ้าบัญชีใดค้างเกิน​ 90 วัน และยังไม่มีการชำระกลับมาเป็นปกติ​หรือยังไม่ทำ​ TDR ให้เจ้าหนี้หรือสถาบันการเงิน ส่งข้อมูล​ต่อเนื่องทุกเดือนเข้ามาในระบบจนครบ​ 5 ปี​ คือจะมีข้อมูล​ที่ปรากฏในรายงานเครดิตบูโร​จะแสดงข้อมูล​ของปีที่​ 5 ปีที่​ 4 ปีที่​ 3 หรือที่เรียกว่า​ 3 ปีย้อนหลัง​ รายงานก็จะบอกว่าบัญชีดังกล่าวนั้นค้างเกิน​ 90 วันแสดงอยู่จำนวน​ 36 เดือน ​หรือ​ 36 บรรทัด

จากนั้น เมื่อสถาบันการเงินส่งข้อมูล​เข้ามาจนเห็นเป็นเดือนสุดท้ายของปีที่​ 5 ลงมาจนถึงเดือนที่หนึ่งของปีที่​ 3 แล้ว​ ในปีที่​ 6 เดือนที่​ 1 เครดิตบูโรก็เริ่มลบข้อมูล​เดือนที่​ 1 ของปีที่​ 3 และในเดือนที่​ 2 ของปีที่​ 6 เครดิตบูโรก็จะลบข้อมูล​ของเดือนที่​ 2 ของปีที่​ 3 ทำอย่างนี้เรื่อยไป

ดังนั้น ข้อมูล​จะทยอยถูกลบไปจนบรรทัดสุดท้ายในระบบจะหายไปในเดือนที่​ 12 ของปีที่​ 8​ รวมระยะเวลาที่บัญชีหนี้เสียดังกล่าวอยู่ในระบบ​คือ​ 8 ปี ​(5ส่ง+3ลบ) โดยจะแสดงผลย้อนหลัง

ซึ่งในปีที่​ 8​ จะเห็นข้อมูล​ว่าบัญชีหนี้สินกรณีนี้เป็นบัญชีหนี้เสีย​ เพราะยังไม่มีการชำระหนี้​ตั้งแต่อดีตนับจากวันที่ค้างชำระเกิน​ 90 วัน​ คือเห็นประวัติย้อนไปได้​ 8 ปีย้อนหลัง​ โดยบรรทัดสุดท้ายที่จะเห็นคือเดือนที่​ 12 ของปีที่​ 5 หลังจากครบ​ 8 ปีแล้ว​ ข้อมูล​ทั้งบัญชีนี้จะหายไปจากระบบ​ แต่มูลหนี้ไม่ได้หายไป เจ้าหนี้ยังมีสิทธิในการติดตามหนี้ตามกฎหมาย​ แต่สถาบันการเงินอื่นจะไม่เห็นข้อมูลนี้หากลูกหนี้เจ้าของบัญชี​ NPLs นี้ไปยื่นขอกู้ใหม่​กับสถาบันการเงินใหม่

ระยะเวลา​ 8 ปี จึงเป็นเหมือนกติกาที่แลกเปลี่ยน (Trade off) ระหว่าง​การไม่ยอมชำระหนี้​ การไม่ทำ​ TDR แลกกับการกู้เงินไม่ได้ในช่วง​ 8 ปี​ เพื่อปกป้องคุ้มครองเงินฝากที่สถาบันการเงิน​จะเอามาให้กับลูกหนี้รายนี้​ ณ วันที่กำหนดกติกานี้ มองกันว่า​สมควรแก่เหตุอยู่ที่ตรงนี้ครับ​ ใครจะเห็นด้วยเห็นต่างในวันนี้​ เอาที่สบายใจนะครับ​ ผมขอไม่อภิปรายต่อสู้ใด ๆ ทั้งสิ้น

 

การแก้ไขลดระยะเวลาจาก​ 8 ปีทำได้หรือไม่​

นายสุรพล บอกว่า ทำได้ โดยการออกประกาศ​ของคณะกรรมการ​คุ้มครอง​ข้อมูล​เครดิต​หรือประกาศ​ กคค. โดยต้องชั่งน้ำหนักว่า​ ความเสี่ยงและการแลกเปลี่ยน​ หรือเป้าหมายที่จะให้ลูกหนี้เจ้าของบัญชีหนี้เสียที่ไม่จ่าย​ ไม่ทำ​ TDR นั้นสามารถยื่นขอกู้ได้โดยว่าที่เจ้าหนี้ใหม่ไม่เห็นข้อมูล​เมื่อใด​ ความเสี่ยงของสถาบันการเงินและผู้ฝากเงินรับได้ตรงไหน​ มาตรฐาน​สากลเป็นอย่างไร​ หากมีข้อมูล​ครบ​ ตัดสินใจได้ 

 เครดิตบูโร​ไม่มีอำนาจตัดสินใจ​ เรามีหน้าที่ดำเนินการตามประกาศ​คำสั่งอย่างเดียว ย้ำอีกครั้งครับ​ ไม่ต้องแก้กฎหมาย​ ทำแค่ออกประกาศ​ใหม่ทับประกาศเก่า จะทำหรือไม่อยู่ที่คณะกรรมการ​คุ้มครอง​ข้อมูล​เครดิต​หรือ กคค. คณะกรรมการฯดังกล่าวมีผู้ว่าการ ธปท. เป็นประธาน​ มีท่านผู้ช่วยผู้ว่าการ​ ธปท. เป็นเลขานุการ ในส่วนของคณะกรรมการ​บริษัทของเครดิตบูโร​ หรือตัวผมไม่มีอำนาจใด ๆ เลย​ในเรื่องนี้ เราให้ข้อมูล​และรับคำสั่งมาปฏิบัติอย่างเดียวครับ​

นายสุรพล กล่าวทิ้งท้ายว่า การให้ความช่วยเหลือลูกหนี้ผู้ประสบภัย​จากโควิด-19 จนกลายเป็นหนี้เสีย​ ชำระหนี้ไม่ได้​ เป็นนโยบายมาทุกรัฐบาล​ และทุกรัฐบาลต้องการให้ลูกหนี้ที่มีบัญชีหนี้เสียนี้กลับเข้าสู่ระบบ​ กู้เงินได้อีกครั้ง​ แต่จะใช้วิธีการอย่างใดจึงจะสมดุลทั้งความเป็นธรรมของผู้เป็นหนี้เสีย​ที่ทุกข์​ทรมารจากผลกระทบของโควิด-19 จนไปต่อได้ยากหลักกฎหมาย​

เป็นหนี้ต้องใช้หนี้​ สัญญาต้องเป็นสัญญา​

ความเสี่ยงและความมั่นคงของระบบการเงิน​ ว่าหนี้เสียจะเพิ่ม​ จะลด​ คนเข้าถึงสินเชื่อเพิ่มหรือลดลงความเสี่ยงของผู้ฝากเงินที่จะถูกนำไปปล่อยกู้ต่อว่าเขาเหล่านั้นคิดอย่างไรความรู้สึกของลูกหนี้ดีที่ชำระปกติมาโดยตลอดเขาจะคิดอย่างไร​ เป้าหมายทางนโยบายที่ต้องการผลสำเร็จที่ตอบโจทย์​กับปัญหาทางเศรษฐกิจ​ในปัจจุ​บันขอนำเสนอเป็นข้อมู​ลด้วยความสุจริตใจเป็นที่ตั้งเพราะอยู่ตรงกลาง​ ไม่มีส่วนได้เสียกับเจ้าหนี้​ ลูกหนี้​ ผู้กำกับดูแล​ และผู้กำหนดนโยบาย

กางไทม์ไลน์ 222 วัน “เสี่ยแป้ง นาโหนด” มหากาพย์แหกคุก!