สนามบินสุโขทัย จากพื้นที่การบิน สู่พื้นที่สร้างคุณค่าร่วมกับชุมชน

เมื่อพูดถึง “สนามบิน” ภาพที่หลายคนนึกถึงอาจจะเป็นอาคารผู้โดยสาร เครื่องบินกำลังขึ้นลง และผู้คนที่เดินทางผ่านเพื่อไปยังจุดหมายปลายทาง แต่สำหรับสนามบินสุโขทัย ภายใต้การบริหารจัดการของบริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือสายการบินบางกอกแอร์เวย์ส บทบาทของพื้นที่การบินแห่งนี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเป็นโครงสร้างพื้นฐานในการเดินทาง หากยังได้รับการออกแบบภายใต้แนวคิดให้เป็นพื้นที่ที่สามารถเชื่อมโยงและสร้างคุณค่าแก่ ชุมชน สิ่งแวดล้อม และท้องถิ่น

แนวคิดดังกล่าวมีจุดเริ่มต้นจากวิสัยทัศน์ของ นพ.ปราเสริฐ ปราสาททองโอสถ ที่ต้องการใช้พื้นที่ของสนามบินสุโขทัย มาสร้างให้เกิดประโยชน์แก่ชุมชนในพื้นที่ จึงมีการจัดสรรพื้นที่กว่า 600 ไร่จากพื้นที่สนามบินทั้งหมดกว่า 3,000 ไร่ เพื่อพัฒนาเป็นโครงการเกษตรอินทรีย์ สนามบินสุโขทัย มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542

จากจุดเริ่มต้นดังกล่าว พื้นที่แห่งนี้ค่อย ๆ เติบโตเป็นแปลงนาปลูกข้าว แปลงผัก สวนผลไม้ ฟาร์มเป็ดไข่ ไปจนถึงโรงสีข้าวอินทรีย์ ซึ่งได้รับการรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ระดับสากล ทั้งยังมีรูปแบบการผลิตที่ครบวงจร ด้วยระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy)   ขณะเดียวกัน เศษอาหาร วัสดุอินทรีย์ และมูลสัตว์ในโครงการฯ จะถูกนำมาแปรรูปเป็นปุ๋ยหมักและน้ำหมักชีวภาพ รวมถึงนำไปผลิตก๊าซชีวภาพ ก่อนหมุนเวียนกลับมาใช้ภายในพื้นที่เกษตรอีกครั้ง ช่วยลดของเสียและทำให้ทรัพยากรต่าง ๆ ถูกนำมาใช้อย่างคุ้มค่ามากขึ้น

ผลผลิตจากพื้นที่เกษตรยังถูกเชื่อมต่อเข้าสู่ห่วงโซ่การบริการของโครงการฯ อาทิ นำมาใช้เป็นวัตถุดิบประกอบอาหารในร้าน “ครัวสุโข” และบางส่วนถูกนำไปใช้ในการให้บริการแก่สายการบินบางกอกแอร์เวย์ส ทั้งบนเที่ยวบินและภายในห้องรับรองผู้โดยสาร

นอกจากนี้ ผลผลิตจากพื้นที่ยังได้รับการต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์เพิ่มมูลค่า อาทิ ข้าวหอมสุโขบรรจุถุง น้ำใบข้าวสกัดจากใบข้าวกล้วยตาก และไข่เค็ม ทำให้พื้นที่สนามบินไม่ได้เป็นเพียงจุดเริ่มต้นและปลายทางของการเดินทาง แต่ยังกลายเป็นอีกหนึ่งช่องทางที่ช่วยนำผลผลิตและเรื่องราวของชุมชนไปสู่ผู้บริโภค

สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันคือ กระบวนการตั้งแต่การเพาะปลูก การดูแลพื้นที่ การแปรรูป ไปจนถึงการนำผลิตภัณฑ์ออกสู่ผู้บริโภค ล้วนเปิดโอกาสให้คนในท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วม ทั้งในฐานะเกษตรกร พนักงานแปรรูป และเจ้าหน้าที่ดูแลพื้นที่ ช่วยสร้างงาน สร้างรายได้ และกระจายโอกาสทางเศรษฐกิจกลับสู่ชุมชน

นอกจากมิติด้านสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจแล้ว สนามบินสุโขทัยยังเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ โดยเปิดโอกาสให้ผู้สนใจเข้ามาศึกษากระบวนการทำเกษตรอินทรีย์ รวมถึงมีสวนสัตว์สนามบินสุโขทัย รวบรวมสัตว์อนุรักษ์ สัตว์หาชมยาก ไว้ให้เที่ยวชมและศึกษา

นอกจากนี้ยังมีพิพิธภัณฑ์จุดกำเนิดของชีวิต” แหล่งรวมฟอสซิลไดโนเสาร์และซากดึกดำบรรพ์ “พิพิธภัณฑ์ช้างโลก” ที่พาย้อนรอยประวัติศาสตร์และวิวัฒนาการของช้าง และพิพิธภัณฑ์มหัศจรรย์ไม้กลายเป็นหิน พิพิธภัณฑ์ตะวันตก” “พิพิธภัณฑ์จีน” “พิพิธภัณฑ์รัตนโกสินทร์” และพิพิธภัณฑ์สังคโลกซึ่งทั้งหมดล้วนเชื่อมโยงเรื่องราวตั้งแต่ธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ไปจนถึงมรดกภูมิปัญญาทางช่างฝีมือและงานศิลป์ของท้องถิ่น

           

สิ่งเหล่านี้ทำให้พื้นที่โดยรอบสนามบินเป็นมากกว่าโครงสร้างพื้นฐานด้านการบิน แต่เป็นพื้นที่ที่เปิดโอกาสให้ธรรมชาติ การเรียนรู้ เศรษฐกิจท้องถิ่น และการเดินทางในพื้นที่เดียวกัน

สะท้อนให้เห็นว่า “การเติบโตอย่างยั่งยืน” ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะธุรกิจการบิน ภายในอาคารผู้โดยสาร หรือรันเวย์ เท่านั้น หากแต่ยังเกิดมาจากคุณค่าที่เกิดขึ้นรอบสนามบิน เชื่อมโยงเข้ากับพื้นที่และชุมชน

สนามบินสุโขทัยจึงสะท้อนอีกความหมายหนึ่งของคำว่า “การเดินทาง” นั่นคือการเดินทางของคุณค่าจากพื้นที่สู่ผู้คน และจากผลผลิตท้องถิ่นสู่ผู้บริโภค และจากการดำเนินธุรกิจสู่เศรษฐกิจท้องถิ่น และสร้างคุณค่าร่วมกันอย่างยั่งยืน