สัญญาณ“มะเร็งหลังโพรงจมูก”โรคที่พบบ่อยในคนเอเชีย

โรคมะเร็งหลังโพรงจมูก (Nasopharynx cancer) เป็นโรคที่พบได้บ่อยในคนเอเชีย รวมถึงไทยที่มีผู้ป่วยรายใหม่ประมาณ 1,600 คนต่อปี มักพบในเพศชายมากกว่าเพศหญิงประมาณ 3 เท่า ซึ่งผู้ป่วยส่วนใหญ่จะอยู่ในกลุ่มอายุ 2 ช่วงด้วยกัน คือ ช่วงอายุ 15-25 ปี และ 50-60 ปี ซึ่งอาการมีความคล้ายคลึงกับไซนัสอักเสบแต่ร้ายแรงกว่า

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดโรคมะเร็งหลังโพรงจมูกมีหลายอย่าง เช่น

• พันธุกรรม

• อาหารการกิน สารก่อมะเร็งไนโตรซามีน (Nitrosamine) เป็นสาเหตุหนึ่งที่ก่อให้เกิดโรคมะเร็งหลังโพรงจมูก ซึ่งเราจะพบสารก่อมะเร็งชนิดนี้ปนเปื้อนอยู่ในอาหารหมักดอง เช่น ปลาเค็ม เนื้อเค็ม แหนม ไส้กรอกอีสาน หรือแม้แต่อาหารปิ้งย่าง
• เชื้อไวรัส จากการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยมะเร็งหลังโพรงจมูกจะมีสารภูมิคุ้มกันต่อไวรัสเอปสไตน์บาร์ (Epstein-Barr virus - EBV) ในปริมาณที่สูงกว่าประชากรทั่วไปที่มีสุขภาพดี จึงสันนิษฐานว่าเชื้อไวรัสตัวนี้เป็นสาเหตุของโรคมะเร็งหลังโพรงจมูกด้วย
• สิ่งแวดล้อม ปัจจัยทางแวดล้อม เช่น ฝุ่นละออง ควันไฟจากการเผาไม้ หญ้า สารเคมีต่างๆ รวมไปถึงควันบุหรี่ อาจมีผลต่อการเกิดมะเร็งหลังโพรงจมูกได้เช่นกัน
• สุขภาพช่องปากที่ไม่ดี

อาการแสดงของโรคมะเร็งหลังโพรงจมูก

• อาการทางจมูก
  • ระคายเคืองหลังโพรงจมูก
  • มีน้ำมูกปนเลือด มีเลือดออกทางจมูกบ่อยๆ
  • แน่นจมูก หายใจไม่ค่อยสะดวก หรือคัดจมูก
  • มีน้ำมูกไหลลงคอเรื้อรัง หรือเสียงเปลี่ยนไป
  • อาการเหล่านี้อาจทำให้ผู้ป่วยหลายรายต้องเข้ารับการรักษาแบบเดียวกับโรคโพรงจมูกอักเสบ หรือไซนัสอักเสบเรื้อรังมาก่อน

• อาการทางหู
  • การได้ยินบกพร่อง มีเสียงดังในหู
  • รู้สึกปวดหู
  • มีของเหลวไหลออกจากหู

อันเนื่องมาจากการทำงานผิดปกติของท่อเชื่อมหูชั้นกลาง เพราะการลุกลามของมะเร็ง เป็นผลให้ความกดอากาศในหูชั้นกลางลดลง ก่อให้เกิดอาการหูอื้อ และอาการนี้จะมีความรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ

• ก้อนที่คอ
  • โดยเฉพาะอาการของโรคมะเร็งหลังโพรงจมูกระยะที่ลุกลามไปถึงต่อมน้ำเหลืองบริเวณคอ ซึ่งจะตรวจพบก้อนที่คอเพียงก้อนเดียว หรือหลายก้อนแบบติดกัน-ห่างกันก็ได้ ทว่ากรณีที่พบบ่อยมักจะเจอก้อนที่คอเพียงก้อนเดียว มีลักษณะแข็ง ไม่เจ็บ และเคลื่อนไหวไปมาได้

• อาการทางระบบประสาท
  • ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดศีรษะ
  • มองเห็นภาพซ้อน
  • ชาที่ใบหน้า
  • เจ็บเสียวที่แก้มข้างเดียวกับตำแหน่งที่เป็นมะเร็ง
  • รายที่อาการลุกลามมาก ผู้ป่วยอาจเป็นอัมพาตที่กล้ามเนื้อใบหน้า เวียนศีรษะ เสียงแหบ กลืนลำบาก หรือสำลักอาหาร รวมทั้งมีการรับกลิ่นและรสที่เปลี่ยนไป

• อาการอื่นๆ
  • น้ำหนักลด เบื่ออาหาร มีไข้ต่ำๆ
  • อาจมีอาการอ้าปากไม่ขึ้น
  • สำลักน้ำขึ้นจมูก เป็นต้น ซึ่งเป็นอาการที่เกิดจากการลุกลามของเซลล์มะเร็งไปยังอวัยวะอื่น ตำแหน่งอื่น

หากสังเกตว่าตัวเองมีอาการอย่างใดอย่างหนึ่ง โดยเฉพาะคลำเจอก้อนที่คอ ร่วมกับรู้ตัวว่ามีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งหลังโพรงจมูก ก็ควรรีบเข้าไปพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจและวินิจฉัยโรค ทั้งนี้ เพื่อการรักษาที่รวดเร็วในกรณีที่มีเซลล์มะเร็งซ่อนตัวอยู่

ฝุ่นPM2.5 – มลพิษ กระตุ้น “ไซนัสอักเสบ” กำเริบ ทำลายระบบร่างกาย

โรคมะเร็งหลังโพรงจมูกสามารถรักษาให้หายขาดได้ โดยเฉพาะในกรณีที่ตรวจพบรอยโรคในระยะเริ่มแรก

• การฉายรังสี เนื่องจากบริเวณหลังโพรงจมูกเป็นตำแหน่งที่ยากต่อการผ่าตัด ดังนั้น การรักษาหลักๆ จึงเป็นการฉายรังสี โดยการฉายรังสีเพื่อรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็งหลังโพรงจมูก ระยะที่ 1 พบผลการรักษาที่น่าพอใจ เพราะช่วยควบคุมโรคเฉพาะที่ได้กว่า 90% นั่นหมายความว่ามีโอกาสตัดเซลล์มะเร็งทิ้งไปได้เกือบทั้งหมด
• การฉายรังสีร่วมกับเคมีบำบัด สำหรับกลุ่มผู้ป่วยโรคมะเร็งหลังโพรงจมูกในระยะที่ 2 ขึ้นไป แพทย์อาจต้องใช้ยาเคมีบำบัดร่วมกับการฉายรังสีควบคู่กันเพื่อประสิทธิภาพการรักษาที่ดีขึ้น
• การผ่าตัด ในกรณีที่สามารถควบคุมเซลล์มะเร็งหลังโพรงจมูกได้แล้ว แต่ยังคงมีก้อนที่คออยู่ หรือในกรณีที่ผู้ป่วยมีมะเร็งเกิดซ้ำหรือหลงเหลือเซลล์มะเร็งในบริเวณที่จำกัด กรณีแบบนี้จะสามารถทำการผ่าตัดรักษาได้ แต่ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับผู้ป่วยแต่ละราย รวมไปถึงการวินิจฉัยและการพิจารณาแนวทางการรักษาจากแพทย์ด้วย

หากคนไข้ปล่อยให้มะเร็งเติบโตต่อไปโดยไม่เข้ารับการรักษา มะเร็งหลังโพรงจมูกสามารถลุกลามขึ้นสมองได้ สุดท้ายก็อาจจะถึงขั้นเสียชีวิตได้ ฉะนั้นหากพบสัญญาณบางอย่างที่คล้างคลึงกับไซนัสอักเสบ หรือ มีประวัติเป็นไซนัสอักเสบและอาการร้างแรงมีอาการเสี่ยงอื่นๆร่วม ควรรีบพบแพทย์โดยด่วน!

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท และ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาดไทย

มะเร็ง 5 ชนิด ลุกลามเสี่ยง “มะเร็งกระดูก” ตั้งแต่ระยะแรกของโรค
กลุ่มอาหารทำลายสมอง เพิ่มความเสี่ยงอัลไซเมอร์-เบาหวาน