12 ตุลาคม วันโรคข้อสากล สถิติพบคนไทยป่วยข้อเสื่อมกว่า 6 ล้านคน
รู้หรือไม่ ? ข้อเข่าสามารถรับแรงอัดกระแทกได้ถึง 7 เท่า แม้การกระโดดจะมีแรงอัดกระแทกประมาณ 3-5 เท่า แต่หากทำซ้ำบ่อยๆ กระดูกส่วนที่ทำหน้าที่รองรับก็จะสึกหรอเร็วขึ้น ชวนรู้จักภัยร้ายโรคข้อเสื่อม ในวันโรคข้อสากล (World Arthritis Day)
12 ตุลาคมของทุกปี เป็นวันโรคข้อสากล (World Arthritis Day) เพื่อรณรงค์ให้ผู้คนหันมาใส่ใจเรื่องปัญหาไขข้อมากขึ้น ซึ่งโรคข้อนับเป็นภัยเงียบที่คุกคามสุขภาพของคนทุกเพศทุกวัย ไม่เฉพาะแต่ผู้สูงอายุเท่านั้น
จากสถิติปี 2559 พบว่าไทยมีผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมประมาณ 6 ล้านคน ยิ่งในผู้สูงอายุยิ่งกลัวว่าผ่าตัดแล้วจะเกิดปัญหาต่างๆ ตามมา และหากไม่รักษาอาจทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนอื่นๆ ขึ้นได้ อาทิ โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง เนื่องจากไม่สามารถออกกำลังกายได้
โรคข้อเสื่อม เกิดจากกระดูกอ่อนผิวข้อลดลง ซึ่งตามปกติกระดูกอ่อนผิวข้อจะทำหน้าที่เป็นเสมือนตัวดูดซับแรงกดภายในข้อ และป้องกันไม่ให้กระดูกที่อยู่ภายใต้กระดูกอ่อนกระแทกกระดูกอีกฝั่ง หากกระดูกอ่อนผิวข้อเหล่านี้ลดลง น้ำหนักหรือแรงกดที่กระทำกับข้อและเอ็นรอบข้อ ถูกยึด ข้อขัด ข้อฝืด งอเข่าได้ไม่สุดและมีเสียงดังในข้อ เวลาขยับข้อเข่าจากการเสียดสีกันของผิวข้อที่ไม่เรียบ จะส่งผลให้กระดูกใต้กระดูกอ่อน ผิวข้อสัมผัสกัน เป็นเหตุให้เกิดอาการปวดข้อเข่า โรคข้อเข่า
กลุ่มเสี่ยงโรคข้อเสื่อม
- พบมากในช่วงอายุ 40 ปีขึ้นไป
- ผู้ที่มีน้ำหนักมากเกิน
- มีขาหรือเข่าที่ผิดรูป
- ผู้ที่ออกกำลังกายที่มีการกระแทกอย่างแรง
จึงขอแนะนำให้หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่อาจเป็นสาเหตุให้เกิดโรคข้อเข่าเสื่อมลดน้ำหนักลงให้อยู่ในระดับเหมาะสม เลือกการออกกำลังกายที่เหมาะสมกับตัวเอง งดพฤติกรรมที่อันตรายต่อข้อเข่านานๆ เช่น คุกเข่า นั่งพับเพียบ นั่งยองๆ กับพื้นนานๆ เป็นต้น
โรคข้อเสื่อมในระยะแรก
- เริ่มปวดเข่าเวลามีการเคลื่อนไหว เช่น เดินขึ้นลงบันได หรือนั่งพับเข่า ร่วมกับมีอาการข้อฝืดขัด
สัญญาณข้อเสื่อมรุนแรง
- บางครั้งปวดเวลากลางคืน
- เมื่อเกร็งกล้ามเนื้อต้นขาเต็มที่จะมีอาการปวดหรือเสียวบริเวณกระดูกสะบ้า
- หากมีการอักเสบจะมีข้อบวมร้อน
- ตรวจพบน้ำในช่องข้อ
- ข้อเสื่อมมานานจะพบว่า เหยียดหรืองอข้อเข่าไม่ได้สุด
- กล้ามเนื้อต้นขาลีบ ข้อเข่าโกง หลวม หรือผิดรูป
สัญญาณ“ข้อเข่าเสื่อม” ระยะแรก และพฤติกรรมคนรุ่นใหม่ทำข้อเสื่อมไว
รักษาได้โดยการผ่าตัดมีหลายวิธี
- การล้างข้อด้วยการส่องกล้องช่วยล้างน้ำไขข้อที่อักเสบ การผ่าตัดจัดแนวกระดูกขา ใช้ในกรณีขาโก่งผิดรูปเล็กน้อย
- การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม เป็นการผ่าตัดเอาผิวข้อที่สึกออกไป และทดแทนด้วยผิวข้อเทียม
ทั้งนี้ การปรับเปลี่ยนรูปแบบการใช้ชีวิตควบคู่ไปด้วย ได้แก่ รับประทานอาหารที่เหมาะสมเพื่อควบคุมน้ำหนักตัว ออกกำลังกายชนิดส่งแรงกระแทกข้อเข่าน้อย เช่น ว่ายน้ำ ขี่จักรยาน เดิน จะช่วยให้ข้อเข่าแข็งแรงขึ้น และห่างไกลจากโรคข้อเข่าเสื่อม
ขอบคุณข้อมูลจาก : กระทรวงสาธารณสุข และ สสส.
ภาพจาก : shutterstock
ข้อเข่าอักเสบและข้อเสื่อมระวังภาวะแทรกซ้อนเสี่ยงติดเชื้อ-ขาโก่ง
