3 ระยะข้อเข่าเสื่อม ที่คนอายุน้อยก็เป็นอาการแบบไหนต้องรีบผ่าตัด
อาการฝืดขัด ขยับแล้วมีเสียงดังกรอบแกรบ อาจเป็นสัญญาณของโรคเข้าเสื่อมภาวะที่ผิวข้อเข่าซึ่งเป็นกระดูกอ่อนเกิดการสึกหรอ เมื่อปล่อยไว้นานเข้าก็จะเริ่มมีอาการเจ็บเกิดขึ้น ที่ไม่ต้องรอกให้สูงอายุก็เป็นได้!
ในอดีตเราเชื่อว่าสาเหตุความเสื่อมของข้อเข่าเกิดจากอายุที่มากขึ้น แต่ในปัจจุบันพบว่ามีคนจำนวนมากที่ต้องเผชิญกับภาวะเข่าเสื่อม(Osteoarthritis of Knee) ก่อนวัย ซึ่งสาเหตุของภาวะเข่าเสื่อมก่อนวัยที่พบบ่อยได้แก่
- การบาดเจ็บของเข่าจากอุบัติเหตุ (กระดูกหักบริเวณเข่า)
- การบาดเจ็บจากการเล่นกีฬา (ล้มหรือปะทะจนเอ็นข้อเข่อฉีกขาด)
- ผู้ที่มีน้ำหนักตัวเกินค่ามาตรฐาน
- ผู้ป่วยโรคไขข้ออักเสบ เช่น โรครูมาตอยด์ เป็นต้น
ภาวะข้อเสื่อมเกิดจากสึกหรอของกระดูกอ่อนผิวข้อ (articular cartilage) ซึ่งเป็นเนื้อเยื่ออ่อนที่คลุมอยู่ที่ผิวข้อต่อระหว่างกระดูก 2 ชิ้น เมื่อกระดูกอ่อนเสื่อมสภาพและมีการสึกหรอมากๆ จะทำให้กระดูกเสียดสีกัน จนทำให้มีการอักเสบและเกิดเป็นความรู้สึกเจ็บปวดได้ในที่สุด โดยกระบวนการเหล่านี้อาจมีระยะเวลาแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการใช้งานและชีวิตประจำวันของแต่ละคน
เข่าเสื่อมแบ่งเป็น 3 ระยะ
- ระยะเริ่มต้น : คนไข้จะยังไม่มีอาการปวด แต่อาจพบว่าเกิดเสียงผิดปกติที่หัวเข่า หรือเข่าเคลื่อนไหวลำบาก โดยเฉพาะช่วงตื่นนอนหรือนั่งนานๆ จะรู้สึกว่าเข่าฝืด ลุกยาก แต่พอได้ขยับสักครู่อาการก็หาย และเดินได้เป็นปกติ
- ระยะปานกลาง : อาการปวดจะเริ่มชัดเจนขึ้น อาจปวดทุกวันแต่ไม่รุนแรง บางครั้งต้องใช้ยาแก้ปวด หรืออุปกรณ์สนับเข่าช่วยบรรเทาอาการ
- ระยะรุนแรง : อาการปวดค่อนข้างเยอะและสม่ำเสมอ คนไข้อาจเดินได้น้อยลงจากปกติ เพราะรู้สึกปวดจนไม่อยากเดินต่อหรือกลัวล้ม คนไข้กลุ่มนี้จะไม่สามารถนั่งคุกเข่า หรือนั่งกับพื้นท่าอื่นๆ ได้ รวมทั้งจะเห็นความผิดรูปของข้อเข่า เช่น เข่าโก่ง ได้ชัดเจน
กลุ่มเสี่ยงโรคข้ออักเสบ ใครบ้างต้องระวังความรุนแรงของโรคเสี่ยงพิการ
เข่าเสื่อมมากแค่ไหน ถึงต้องรักษาด้วยวิธีผ่าตัด
จากที่ได้กล่าวไว้ในข้างต้นว่าอาการเข่าเสื่อมส่วนใหญ่เกิดจากความเสื่อมตามอายุ ซึ่งมักพบได้ตั้งแต่คนวัย 60 ปี ขึ้นไป โดยคนไข้ที่มีอาการรุนแรงจนต้องรักษาเข่าเสื่อมด้วยวิธีผ่าตัด ได้แก่
- ปวดมาก หรือปวดตลอด
- เดินลำบากจนไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้
ในขณะเดียวกันมีผู้ป่วยเข่าเสื่อมจำนวนหนึ่งซึ่งแม้ไม่มีอาการปวดรุนแรง แต่ไม่สามารถทำกิจกรรมต่างๆ ที่ต้องการได้โดยสะดวก เช่น เล่นกีฬา ท่องเที่ยว ซึ่งบางคนอาจเลือกการผ่าตัดรักษาเพื่อให้กลับมาทำกิจกรรมต่างๆ ได้เหมือนเดิมซึ่งในทุกการรักษา ไม่ว่าจะด้วยวิธีใด คนไข้จะเป็นผู้ร่วมตัดสินใจจากคำแนะนำของแพทย์ทั้งสิ้น จึงสบายใจได้ว่าทุกแผนการรักษาย่อมทำเพื่อให้คนไข้ได้กลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีอีกครั้งหนึ่ง
ขอบคุณข้อมูลจาก : รพ.พญาไท
ภาพจาก : shutterstock
กลุ่มอาหารคุณสมบัติยับยั้งการอักเสบข้อกระดูกที่ผู้หญิงควรรู้!
