“ไซนัสอักเสบ” ลุกลามเสี่ยงตาบอด ใครบ้างกลุ่มเสี่ยง?

ไซนัส (Sinus) ตามความหมายคือ โพรงอากาศโล่งๆ ในกะโหลกศีรษะที่อยู่รอบๆ โพรงจมูก ซึ่งจะมีอยู่ข้างละ 4 โพรง ได้แก่ บริเวณระหว่างตาทั้งสองข้าง แก้ม หน้าผาก และใต้ฐานกะโหลกศีรษะ หากโพรงไซนัสเหล่านี้ติดเชื้อและเกิดอาการอักเสบขึ้น

การวินิจฉัยไซนัสอักเสบ

• แน่นจมูก
• ปวดบริเวณตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่งของโพรงไซนัส
• มีน้ำมูกหรือเสมหะข้น

ข้อแตกต่างไข้หวัดธรรมดาและไซนัส

ไข้หวัดธรรมดาๆ อาการของผู้ป่วยมักจะหายเองได้ภายใน 7-10 วัน แต่ถ้ามีอาการลักษณะคล้ายไข้หวัดเกิน 10 วัน

ประกอบกับมี 3 อาการบ่งชี้ดังกล่าว สันนิษฐานได้ว่าผู้ป่วยน่าจะเป็นไซนัสอักเสบ ซึ่งความยืดเยื้อเรื้อรังของโรคจะขึ้นอยู่กับว่าผู้ป่วยติดเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อไวรัส หากสาเหตุมาจากไวรัส ผู้ป่วยบางคนอาจสามารถหายเป็นปกติเองได้

หากมีอาการไซนัสรุนแรง

• ปวดบริเวณตำแหน่งของโพรงไซนัสเพิ่มเป็นหลายจุด
• ปวดรุนแรงขึ้น
• เสมหะที่เคยเป็นสีขุ่นๆ กลายเป็นสีเขียว
• มีปริมาณเสมหะมากขึ้น
• คัดจมูกมากขึ้น

อาจเป็นไปได้ว่าผู้ป่วยติดเชื้อแบคทีเรียเพิ่ม ซึ่งอาจจะต้องได้รับยาปฏิชีวนะเพื่อการฆ่าเชื้อ

ไซนัสอาจลุกลามจน “ตาบอด” ได้

ไซนัสอักเสบบางชนิดไม่เป็นอันตราย แต่บางชนิดสามารถลุกลามไปสู่ลูกตา… ทำให้ตาบอดได้! หรืออักเสบจากหน้าผากลามเข้าไปทำให้เกิดฝีในสมอง ในคนปกติทั่วไปโอกาสที่ไซนัสอักเสบจะเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงถึงขั้นนี้มีน้อย

ส่วนใหญ่รักษาด้วยการใช้ยาและปฏิบัติตัวตามคำแนะนำของแพทย์ ไซนัสก็สามารถหายได้ ยกเว้นในผู้ป่วยที่ภูมิคุ้มกันไม่ดี เช่น

• ป่วยเป็นโรคเบาหวาน
• คนที่ผ่าตัดอวัยวะแล้วต้องกินยากดภูมิคุ้มกันไว้

ขณะคนที่มีโครงสร้างในจมูกไม่ดี เช่น มีผนังจมูกคด มีเนื้องอก มีริดสีดวงในจมูกไปอุดตันช่องระบายอากาศของโพรงไซนัส อาจทำให้การรักษาตามวิธีปกติไม่ค่อยได้ผล

ปฏิบัติเมื่อเป็นไซนัสอักเสบ

• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
• ห้ามว่ายน้ำเด็ดขาด
• รักษาร่างกายให้อบอุ่น ถ้าจำเป็นต้องอยู่ในห้องที่แอร์เย็น ต้องใส่เสื้อผ้าให้อุ่น
• หลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิฉับพลัน เช่น จากร้อนมากไปเย็นจัดในทันทีทันใด
• งดดื่มแอลกอฮอล์ เพราะจะทำให้เนื้อเยื่อจมูกบวม

หลีกเลี่ยงสถานที่ที่อากาศไม่ดี เช่น บริเวณที่มีคนสูบบุหรี่ ที่จอดรถใต้ดินที่ระบายควันได้น้อย สถานที่ที่มีควันไฟ ควันธูป ควันยากันยุง เพราะควันมีผลทำให้เนื้อเยื่อจมูกบวมมากขึ้น

สภาวะอากาศดี ไม่มีฝนตก ไม่มีควัน อากาศไม่หนาวมากและผู้ป่วยปฏิบัติตัวตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด

ล้างจมูกช่วยบรรเทาอาการไซนัสอักเสบ

• เตรียมน้ำเกลือล้างจมูกใส่ขวดสำหรับล้างจมูกโดยเฉพาะ
• ก้มหน้าลงและแหย่ปลายขวดเข้าไปในรูจมูก
• กลั้นหายใจทางจมูกพร้อมกับอ้าปากค้างไว้
• ค่อยๆ บีบขวดเบาๆ ให้น้ำเกลือเข้าทางรูจมูกข้างหนึ่ง (ถ้าปลายขวดอยู่ที่รูจมูกข้างขวา น้ำเกลือจะต้องไหลออกทางรูจมูกข้างซ้าย)
• ทำซ้ำๆ จนรู้สึกว่าน้ำมูกไม่ข้นแล้ว จากนั้นจึงสั่งน้ำมูกที่เหลือออกจนหมด
• ล้างจมูกอีกข้างหนึ่งด้วยวิธีเดียวกัน

ผู้ป่วยมักหายดีได้ภายในสองอาทิตย์ แต่สิ่งสำคัญ คือ ถึงแม้อาการจะดีขึ้นแล้ว ก็ควรมาพบแพทย์อย่างต่อเนื่องจนกว่าจะหายสนิทอย่างแท้จริง มิฉะนั้น โรคอาจสงบลงช่วงหนึ่งและกำเริบขึ้นมาอีก ทำให้ผู้ป่วยเข้าใจผิดว่าเป็นไซนัสอักเสบแล้วรักษาไม่หาย

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท