ส่องกล้องทางเดินอาหารวินิจฉัย “มะเร็งกระเพาะอาหาร” เจอเร็วหยุดโรคได้!

มะเร็งกระเพาะอาหาร คือ มะเร็งชนิดหนึ่งที่แพทย์ยอมรับว่ากว่าคนไข้จะมีอาการและมาหาหมอ ก็มักจะอยู่ในระยะรุนแรงเข้าไปแล้ว นั่นเพราะในระยะเริ่มแรก มะเร็งกระเพาะอาหารจะไม่แสดงอาการของโรคมากนัก หรืออาจแสดงอาการที่คล้ายกับอาการของโรคกระเพาะอาหารอักเสบ หรือกรดไหลย้อน แต่รู้ไหมว่า มะเร็งกระเพาะอาหารนี้ ถ้ายิ่งตรวจเจอเร็วมากเท่าไหร่ โอกาสรักษาหายก็ยิ่งสูงเท่านั้น

ตรวจส่องกล้องทางเดินอาหาร เจอเร็วก็รักษาได้

ใครที่รู้ตัวว่ามีความเสี่ยงเป็นโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร หรือมีประวัติคนในครอบครัวเคยเป็นโรคนี้ ไม่ควรรอจนมีอาการ เพราะอาจจะสายเกินแก้ แต่ควรหมั่นตรวจส่องกล้องทางเดินอาหาร โดยแพทย์จะทำการตรวจส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบนผ่านเข้าไปทางปากลงไปที่กระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้น ซึ่งจะสามารถวินิจฉัยหาโรคมะเร็งกระเพาะอาหารและความผิดปกติของกระเพาะอาหารและลำไส้เล็กส่วนต้นได้อย่างแม่นยำ และสามารถระบุระยะของอาการได้หากตรวจพบมะเร็งกระเพาะอาหารแต่เนิ่นๆ ก็สามารถรักษาโดยการผ่าตัดได้ทันท่วงที

ใครควรเข้ารับการส่องกล้อง

• มีเลือดออกจากทางเดินอาหารส่วนบน
• ปวดท้องส่วนบนได้รับการรักษาแล้วไม่หาย
• ปวดท้องส่วนบนที่สัมพันธ์กับอาการ หรืออาการแสดงอื่น ๆ ที่น่าสงสัยว่าจะมีโรคที่ร้ายแรง เช่น เบื่ออาหาร น้ำหนักลด หรือพบอาการในผู้ป่วยอายุ 45 ปีขึ้นไป
• กลืนลำบากหรือกลืนแล้วเจ็บ
• โรคกรดในกระเพาะอาหารไหลย้อนกลับที่ไม่หายหรือเป็นใหม่แม้จะได้รับการรักษาไปแล้ว
• อาเจียนติดต่อกันเป็นเวลานานแบบไม่ทราบสาเหตุ
• ผู้ป่วยที่มีภาพถ่ายรังสีผิดปกติ เช่น พบแผลหรือเนื้องอกในกระเพาะอาหาร
• ผู้ที่ต้องการตัดชิ้นเนื้อเพื่อพิสูจน์ หรือเก็บของเหลวและน้ำย่อยตรวจ
• ผู้ที่แพทย์ต้องการประเมินการบาดเจ็บของทางเดินอาหารจากการกินสารกัดกร่อน
• ผู้ที่ต้องการเอาสิ่งแปลกปลอม ตัดเนื้องอก หรือจี้ทำลายเนื้องอกออกทางเดินอาหารส่วนบน
• ผู้ที่ต้องการใส่สายให้อาหารชนิดต่าง ๆ เช่น สายให้อาหารเข้ากระเพาะหรือลำไส้ผ่านทางหน้าท้อง (PEG or PEJ)
• ผู้ที่รักษาการตีบแคบของทางเดินอาหารโดยขยาย ใส่ท่อหรือฉีดยา

เตรียมตัวก่อนส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนบน

• งดน้ำและอาหารทุกชนิดอย่างน้อย 6 ชั่วโมงก่อนตรวจ เพื่อป้องกันการสำลักอาหารเข้าระบบทางเดินหายใจ
• แจ้งประวัติการแพ้ยา ประวัติโรคประจำตัว ยาที่รับประทานอยู่ประจำ โดยเฉพาะยาในกลุ่มต้านการแข็งตัวของเลือด เพื่อพิจารณาการใช้หรือหยุดยาก่อนทำหัตถการ
• หากสวมฟันปลอมให้ถอดออกในวันส่องกล้องตรวจเพื่อป้องกันการเลื่อนหลุดและการอุดตันทางเดินหายใจ
• ควรมาถึงก่อนเวลานัดหมายตรวจ 30 นาที

ดูแลหลังส่องกล้อง

• ในผู้ที่ได้ยาลดระดับหรือยาระงับความรู้สึกหลังส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนบนจะมีการสังเกตอาการและติดตามประเมินสัญญาณชีพในห้องพักฟื้นอย่างน้อย 1 – 2 ชั่วโมง หรือจนกว่าผู้ป่วยจะตื่นรู้ตัวดีและสัญญาณชีพปกติ
• อาการชาในลำคอจะหายไปภายใน 1 ชั่วโมง ระหว่างนี้ให้งดน้ำและอาหารจนกว่าอาการชาจะหายไป เมื่ออาการชาหายให้ลองจิบน้ำ ถ้าไม่สำลักสามารถดื่มน้ำและรับประทานอาหารได้
• มาพบแพทย์ตามนัดหมาย โดยเฉพาะผู้ที่มีการส่งชิ้นเนื้อตรวจ ปกติผลจะออกภายใน 5 – 7 วัน
• มื้อแรกหลังส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนบนควรเป็นอาหารอ่อน หลังจากนั้นจึงรับประทานอาหารตามปกติ
• ระหว่างเดินทางกลับควรมีผู้ดูแล งดขับรถด้วยตนเองหลังตรวจ 24 ชั่วโมง
• สังเกตอาการผิดปกติที่อาจเกิดขึ้น เช่น ผู้ที่ได้รับการขยายหลอดอาหาร ถ้าเจ็บปวดรุนแรงที่คอ หน้าอก หายใจลำบาก มีเลือดออก หรือคลำลมใต้ผิวหนังได้ให้รีบแจ้งแพทย์ทันที
• หากปวดท้องรุนแรง มีไข้ ไอ เหนื่อย ถ่ายอุจจาระหรืออาเจียนมีเลือดปนมากผิดปกติ ให้รีบพบแพทย์
• ในกรณีที่มีอายุตั้งแต่ 80 ปีขึ้นไป แนะนำให้นอนโรงพยาบาลเพื่อสังเกตอาการหลังส่องกล้องอย่างน้อย 1 คืน

ผลข้างเคียงจากการส่องกล้อง

• เจ็บคอจากการเสียดสีของกล้อง
• ชาในลำคอจากยาชาเฉพาะที่
• ท้องอืด เพราะขณะทำการส่องกล้องต้องเป่าลมเข้ากระเพาะอาหาร แต่อาการจะดีขึ้นเมื่อร่างกายขับลมออกมา
• มึนงงจากการได้รับยานอนหลับ หรือได้รับผลกระทบจากการได้รับยา เช่น การแพ้ยา เป็นต้น

ข้อดีของการส่องกล้อง

• แพทย์สามารถวินิจฉัยโรคได้อย่างถูกต้อง
• กรณีที่พบติ่งเนื้อหรือเนื้องอก แพทย์สามารถทำการรักษาได้ทันที
• หากสงสัยว่าจะมีเนื้อร้าย สามารถตัดชิ้นเนื้อส่งตรวจทางพยาธิวิทยาได้ทันที
• ตรวจหาเชื้อแบคทีเรียในกระเพาะอาหารได้ ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร
• เจ็บปวดน้อยมากและไม่มีบาดแผลจากการผ่าตัด

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลเปาโล โชคชัย 4 และ โรงพยาบาลกรุงเทพ