คันหัวบ่อย เสี่ยงผมร่วงปัญหาผิวหนัง เผยอาการที่ควรระวัง

ภาวะหนังศีรษะคันเป็นภาวะที่พบได้บ่อย และอาจส่งผลกระทบหลายประการ เช่น ภาวะผมร่วง และหนังศีรษะหนาเป็นต้น เชื่อว่าหลายท่านเคยมีลักษณะอาการนี้อาจเป็นน้อยบ้างมากบ้าง หากเป็นมาก อาจนำไปสู่ภาวะเครียดหรือปัญหาในการเข้าสังคมได้โรคที่เป็นสาเหตุของภาวะหนังศีรษะคันที่พบได้บ่อยได้แก่รังแคโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมัน โรคสะเก็ดเงิน โรคกลากและผื่นแพ้สัมผัสเป็นต้น ซึ่งการตรวจหาสาเหตุภาวะหนังศีรษะคันเป็นขุยอาศัยอาการและลักษณะเฉพาะของแต่ละโรค

โรคที่เป็นสาเหตุของภาวะหนังศีรษะคัน

รังแคและโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมัน

สาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุด เชื่อว่าทั้งสองภาวะนี้เป็นกลุ่มโรคเดียวกัน พบได้ทุกวัย นอกจากบริเวณหนังศีรษะแล้ว อาจพบที่ใบหน้า หน้าอก และหลังด้วย อาการมักเป็นขุยสีขาวหรือเหลือง อาจมีรอยแดงร่วมด้วย

• กลไกการเกิด: เกิดจากความผิดปกติขององค์ประกอบไขมันในผิวหนังและการสะสมของเชื้อบางชนิด
• ปัจจัยกระตุ้น: ความเครียด การพักผ่อนน้อย และสภาพอากาศแห้งหรือเย็น

โรคสะเก็ดเงิน

เป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรัง ผื่นมักนูนแดง ขอบเขตชัด และมีขุยสีขาวเงิน พบได้ทั้งบริเวณร่างกายและหนังศีรษะ อาจพบความผิดปกติของเล็บหรือข้อร่วมด้วย

• จุดสำคัญ: ประมาณ 80% ของผู้ป่วยสะเก็ดเงินมีผื่นบนหนังศีรษะ และบางรายอาจมีเฉพาะผื่นบนหนังศีรษะเป็นอาการแรก
• ความรุนแรง: แตกต่างกันตั้งแต่ผื่นลอกเป็นขุยบาง ๆ จนถึงผื่นหนานูนแดงและมีขุยหนา

โรคกลากที่หนังศีรษะ

เกิดจากเชื้อรา พบได้บ่อยในเด็กแต่สามารถเกิดในผู้ใหญ่ได้ อาการขึ้นอยู่กับชนิดเชื้อและปฏิกิริยาของร่างกาย

• ชนิดไม่มีการอักเสบ: มีขุยบนหนังศีรษะ อาจมีหย่อมผมร่วงหรือผมหักบริเวณโคนผม
• ชนิดมีการอักเสบ: มีหย่อมผมร่วง ร่วมกับตุ่มหนองหรือก้อนบวมใต้ผิวหนัง

ผื่นแพ้สัมผัสที่หนังศีรษะ

ผื่นแพ้สัมผัสที่หนังศีรษะเป็นสาเหตุหนึ่งของภาวะหนังศีรษะคันและเป็นขุย แต่พบได้น้อย เนื่องจากผิวหนังบริเวณหนังศีรษะเกิดผื่นแพ้ได้ยาก

• การวินิจฉัย: อาศัยประวัติการสัมผัสสารที่อาจก่อให้เกิดการแพ้ และตรวจร่างกายพบผื่นแดง ลอกเป็นขุย ในรายที่รุนแรงอาจมีบวมหรือน้ำเหลืองร่วมด้วย
• สารก่อแพ้ที่พบบ่อย
  • สีย้อมผม
  • น้ำยาดัดผม
  • น้ำหอม
  • สารกันเสีย

เป็นสาเหตุที่พบได้น้อย เพราะหนังศีรษะมักเกิดผื่นแพ้ได้ยาก

• อาการ: ผื่นแดง ลอกเป็นขุย คันชัดเจน ในรายรุนแรงอาจมีบวมหรือน้ำเหลืองร่วมด้วย
• สารก่อแพ้ที่พบบ่อย: สีย้อมผม น้ำยาดัดผม น้ำหอม และสารกันเสีย

การรักษาอาการคันศีรษะ

• รักษารังแคและโรคผิวหนังอักเสบของต่อมไขมัน
• รักษาโรคสะเก็ดเงิน โรคกลาก หรือผื่นแพ้สัมผัสที่หนังศีรษะ
• การรักษาอาจใช้ได้ทั้งแชมพูยา การทายา และยารับประทานเพื่อควบคุมอาการคันและอักเสบ ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค

ขอบคุณข้อมูลจาก : คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีมหาวิทยาลัยมหิดล