วันส้วมโลก 2568 แนะวิธีใช้ห้องน้ำสาธารณะ ลดเสี่ยงเชื้อโรคต่างๆ

ห้องน้ำสาธารณะ แน่นอนว่าหลายคนคุ้นชินและเลือกได้อยากที่จะเข้าในห้องน้ำที่สะอาด และปลอดภัยเพราะจัดเป็นพื้นที่ที่อาจแฝงไปด้วยความเสี่ยงจากเชื้อโรคต่าง ๆ เช่น อุจจาระร่วงเฉียบพลัน อหิวาตกโรค และโรคระบบทางเดินหายใจ เช่น โควิด-19 หรือไข้หวัดใหญ่ รวมทั้งเชื้อที่ก่อให้เกิดโรคผิวหนังอื่นๆ เชื้อโรคหูด ตามจุดเสี่ยงของห้องน้ำ ไม่ว่าจะเป็นบริเวณกลอนประตู ก็อกน้ำ ที่จับสายฉีดชำระ ปุ่มกดน้ำชักโครก พื้นห้องส้วม หรือแม้แต่ตามฝานั่งและตัวชักโครก

Freepik/fabrikasimf

ใช้ห้องน้ำสาธารณะ จะสามารถติดเชื้อ HPV ได้หรือไม่ ?

แม้ห้องน้ำจะมีจุดเสี่ยงแต่การสัมผัสเพียงเล็กน้อยเชื้อไวรัส HPV นี้จะไม่สามารถเข้าสู่ร่างกายหรือช่องคลอดได้ แม้จะเชื่อใจได้ว่าจะไม่ติดเชื้อ HPV จากห้องน้ำ แต่ก็ยังมีเชื้ออื่นๆ ที่เป็นอันตราย จึงควรล้างมือให้สะอาดทั้งก่อนและหลังการใช้ห้องน้ำทุกครั้ง เพื่อลดปริมาณเชื้อโรคที่อาจสัมผัสถูก

ใช้ห้องน้ำสาธารณะให้ปลอดภัย

• ไม่ใช้มือสัมผัสโดยตรง หรือพยายามให้ร่างกายส่วนต่างๆ สัมผัสกับสิ่งต่าง ๆ ในห้องน้ำให้น้อยที่สุด เช่น อาจจะใช้กระดาษทิชชูพันกับกลอนประตูก่อนสัมผัสเพื่อไม่ให้มือเราโดนลูกบิดโดยตรง รวมถึงการใช้ทิชชูรองก่อนจะสัมผัสบริเวณอื่นๆ เช่น ปุ่มกดน้ำชักโครก ก๊อกน้ำ
• กดนั่งลงบนชักโครกควรกดน้ำทิ้ง และทำความสะอาดฝาชักโครกก่อนนั่งด้วยกระดาษทิชชูเปียกแบบที่ฆ่าเชื้อโรคได้ หรือถ้าหากระดาษทิชชูเปียกไม่ได้ ก็ใช้กระดาษทิชชูแห้งปูบนฝาชักโครกโดยระมัดระวังก่อนนั่ง โดยอย่าให้แผ่นรองเปียก เพราะเชื้อโรคอาจจะแทรกซึมมากับน้ำทำให้เราสัมผัสโดนได้ เมื่อทำธุระเสร็จก่อนกดน้ำให้ปิดฝาชักโครกเพื่อกันน้ำกระเซ็นมาโดน และเชื้อโรคแพร่กระจายขึ้นมา
• ไม่ควรนั่งเหยียบบนโถส้วม เพราะคิดว่าต้องสัมผัสและอยู่ห่างจากชักโครกมากขึ้น โอกาสสัมผัสกับเชื้อโรคก็น้อยลง ซึ่งเป็นความเข้าใจผิด เพราะการใส่รองเท้าขึ้นไปนั่งบนฝารองนั่ง ระหว่างการปัสสาวะหรืออุจจาระนั้นอาจทำให้น้ำในโถชักโครกกระเด็นกระจายขึ้นมามากกว่าการนั่งบนฝาชักโครกที่ทำความสะอาดแล้วหรือปูกระดาษทิชชูแล้วเสียอีก แถมน้ำอาจจะกระเด็นโดนรองเท้าที่เต็มไปด้วยเชื้อโรคที่พร้อมจะแพร่กระจายอีกด้วย
• หากมีก๊อกน้ำ ควรน้ำโดยรองจากก๊อกจะสะอาดกว่าน้ำในถังที่เติมไว้แล้ว เพราะเป็นน้ำตกค้างที่อาจมีเชื้อโรคเจือปนอยู่จากการใช้ หากใช้สายฉีดควรฉีดน้ำทิ้งสักครู่เพื่อให้เกิดการชำระล้างที่บริเวณหัวฉีดก่อนที่จะใช้น้ำฉีดสัมผัสกับร่างกาย และพยายามอย่าฉีดแรงจนน้ำกระเด็นหรือทำให้น้ำในชักโครกกระเด็นขึ้นมาด้วย

ควรใช้ห้องน้ำโดยใช้เวลาให้น้อยเท่าที่จำเป็น เพราะทั้งน้ำและอากาศก็มีเชื้อโรคปะปนอยู่ หลังทำธุระเสร็จต้องไม่ลืมตรวจสอบว่าเราดูแลความสะอาดดีพอที่จะไม่ทิ้งสิ่งสกปรกอะไรของเราให้คนที่จะมาใช้ต่อต้องรับเชื้อโรคต่อจากเราด้วย

คำแนะนำสำหรับประชาชน

• เลือกใช้ส้วมสาธารณะที่มีการรับรองมาตรฐานส้วมสาธารณะสะอาด เพียงพอ ปลอดภัย (HAS)
• ไม่ทิ้งวัสดุอื่นใดลงในโถส้วม ยกเว้นกระดาษชำระสำหรับใช้ในห้องส้วม
• ราดน้ำหรือกดชักโครกทุกครั้งหลังการใช้ส้วม โดยปิดฝาโถส้วมก่อนกดชักโครก
• ล้างมือด้วยสบู่หรือน้ำยาล้างมือให้สะอาดทุกครั้งนานอย่างน้อย 20 วินาที ทั้งก่อนและหลังใช้ส้วม

สำหรับผู้ประกอบการ

• จัดให้มีการดูแลทำความสะอาดห้องส้วม เป็นประจำทุกวัน
• เน้นและเพิ่มความถี่ในการทำความสะอาดบริเวณจุดเสี่ยง จุดสัมผัสร่วม
• จัดให้มีสบู่หรือน้ำยาล้างมือให้บริการตลอดเวลา
• ดูแลระบบเก็บกักสิ่งปฏิกูลไม่ให้แตก รั่วซึม และนำสิ่งปฏิกูลไปกำจัดอย่างถูกต้อง ปลอดภัย
• พัฒนาส้วมให้ได้มาตรฐานส้วมสาธารณะ สะอาด เพียงพอ ปลอดภัย (HAS)

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลเปาโล และ  กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข