“ส่องกล้องลำไส้ใหญ่” ลดเสี่ยงเสียชีวิตจากมะเร็งได้ 70% แพทย์แนะกลุ่มควรตรวจ

การส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy)  คือ การใช้กล้องขนาดเล็กที่มีความยืดหยุ่น สอดผ่านทางทวารหนักเข้าไปตรวจดูภายในลำไส้ใหญ่ทั้งหมด ปลายกล้องจะมีกล้องวิดีโอความละเอียดสูง ส่งภาพไปยังจอภาพ ทำให้แพทย์สามารถตรวจพบความผิดปกติ เช่น

• ติ่งเนื้อในลำไส้ (Polyp)
• แผลในลำไส้
• การอักเสบของลำไส้
• เลือดออกในลำไส้
• มะเร็งลำไส้ใหญ่ระยะเริ่มต้น

ในบางกรณีแพทย์สามารถ ตัดติ่งเนื้อออกได้ทันที ระหว่างการส่องกล้อง ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งในอนาคต

 

โดยงานวิจัยจาก New England Journal of Medicine และ American Gastroenterological Association พบว่า การตรวจ Colonoscopy สามารถลดอัตราการเสียชีวิตจากมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้ประมาณ 60–70% เนื่องจากสามารถ

• ตรวจพบมะเร็งตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
• ตรวจพบติ่งเนื้อก่อนกลายเป็นมะเร็ง
• ตัดติ่งเนื้อออกได้ทันทีระหว่างการตรวจ

อีกการศึกษาจาก U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF) แนะนำให้ประชาชนเริ่มตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ ตั้งแต่อายุ 45 ปี ขึ้นไปเพราะเป็นช่วงอายุที่ความเสี่ยงเริ่มเพิ่มขึ้น

ใครบ้างที่ควรตรวจลำไส้ใหญ่? (Colonoscopy)

• ผู้ที่มีอายุ 45 ปีขึ้นไป
• แม้ไม่มีอาการผิดปกติ ก็ควรตรวจคัดกรอง

ผู้ที่มีอาการผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร เช่น

• ถ่ายเป็นเลือด
• ถ่ายดำ
• ท้องผูกหรือท้องเสียเรื้อรัง
• ปวดท้องบ่อย
• น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
• อุจจาระมีขนาดเล็กผิดปกติ

 ผู้ที่มีความเสี่ยงสูง

• มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งลำไส้
• เคยมีติ่งเนื้อในลำไส้
• มีโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง
• การตรวจในกลุ่มเสี่ยงอาจต้องเริ่ม ก่อนอายุ 45 ปี

หลายคนกังวลว่าการ ส่องกล้องลำไส้ใหญ่จะเจ็บ แต่ผู้ป่วยจะได้รับ ยานอนหลับ (Sedation) ระหว่างการตรวจช่วยให้ รู้สึกผ่อนคลาย ลดความเจ็บปวดระหว่างการตรวจ  ทำให้การตรวจเป็นไปอย่างแม่นยำ ระยะเวลาการตรวจประมาณ 20–30 นาที

ต้องเตรียมตัวอย่างไร? ก่อนตรวจ Colonoscopy

• ปรับอาหารก่อนตรวจ2–3 วัน ควรหลีกเลี่ยง ผักที่มีกากใยสูง ผลไม้ที่มีเมล็ด ธัญพืช อาหารที่ย่อยยาก
• รับประทานอาหารอ่อนหรืออาหารเหลว ก่อนวันตรวจควรรับประทานอาหารที่ย่อยง่าย เช่น ข้าวต้ม ซุป น้ำผลไม้ที่ไม่มีกาก รับประทานยาระบายตามคำแนะนำแพทย์ เพื่อทำความสะอาดลำไส้ก่อนการตรวจ
• งดอาหารและน้ำก่อนการตรวจ โดยทั่วไปควรงดอาหารประมาณ 6–8 ชั่วโมง

ขั้นตอนการตรวจส่องกล้อง Colonoscopy

การตรวจใช้เวลาประมาณ 30–45 นาที

ขั้นตอนโดยทั่วไป 

• ผู้ป่วยจะได้รับยานอนหลับหรือยาคลายกังวลเพื่อให้รู้สึกสบาย และไม่เจ็บปวด
• แพทย์สอดกล้องผ่านทางทวารหนักเข้าสู่ลำไส้ใหญ่
• กล้องจะส่งภาพภายในลำไส้ขึ้นจอให้แพทย์ตรวจอย่างละเอียด
• หากพบติ่งเนื้อแพทย์อาจทำการตัดออกทันที
•  หลังการตรวจผู้ป่วยจะพักฟื้นระยะสั้น และสามารถกลับบ้านได้ในวันเดียวกัน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: การตรวจส่องกล้องลำไส้ใหญ่ Colonoscopy ใช้เวลานานไหม?

• โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 20–30 นาที

Q:  หลังตรวจส่องกล้องลำไส้ใหญ่ Colonoscopy ต้องนอนโรงพยาบาลไหม?

• ส่วนใหญ่สามารถ กลับบ้านได้ภายในวันเดียว

Q: ควรตรวจส่องกล้องลำไส้ใหญ่ Colonoscopy บ่อยแค่ไหน?

• สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงปกติ ตรวจครั้งแรกเมื่ออายุประมาณ 45 ปี หากผลปกติ อาจตรวจซ้ำทุก 5–10 ปี ในผู้ที่มีความเสี่ยงสูง แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจบ่อยกว่านี้

Q: การส่องกล้องส่องกล้องลำไส้ใหญ่  Colonoscopy เจ็บไหม?

• ปัจจุบันการส่องกล้องลำไส้ใหญ่มีการใช้ ยานอนหลับแบบสั้น (Sedation) ทำให้ผู้ป่วยไม่รู้สึกเจ็บ รู้สึกผ่อนคลาย หลายคนแทบไม่รู้สึกตัวระหว่างการตรวจ หลังการตรวจอาจมีอาการท้องอืดเล็กน้อย ซึ่งจะหายได้เอง

Q: การตรวจส่องกล้องลำไส้ใหญ่มีความปลอดภัยหรือไม่?

• การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ถือเป็นการตรวจที่ ปลอดภัยและเป็นมาตรฐานทางการแพทย์ทั่วโลก ภาวะแทรกซ้อนพบได้น้อยมาก เช่น เลือดออกเล็กน้อย การระคายเคืองลำไส้ แพทย์จะประเมินความเสี่ยงและดูแลอย่างใกล้ชิดตลอดขั้นตอน

ทั้งนี้หากตรวจพบเร็ว การส่องกล้องลำไส้ใหญ่จึงเป็นการดูแลสุขภาพที่สำคัญ โดยเฉพาะในผู้ที่มีอายุ 45 ปีขึ้นไป หรือมีปัจจัยเสี่ยง อย่ารอจนเกิดอาการ ตรวจคัดกรองวันนี้ เพื่อความมั่นใจในสุขภาพของคุณและคนที่คุณรัก

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน