กลัวเข็มต้องรู้! วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก ทางเลือกใหม่ที่ไม่เหมาะกับทุกคน

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูกเป็นอีกทางเลือกสำหรับผู้ที่กลัวเข็มหรือไม่อยากฉีดยา ช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันผ่านทางจมูก ซึ่งเป็นทางเข้าของเชื้อไข้หวัดใหญ่ แต่ไม่เหมาะกับทุกคน ควรให้แพทย์ประเมินก่อนรับวัคซีน สำหรับหลายคน “เข็มฉีดยา” อาจเป็นเหตุผลที่ทำให้ลังเลต่อการรับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ โดยเฉพาะเด็ก หรือผู้ที่มีความกลัวเข็ม วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูกจึงเป็นอีกทางเลือกที่ช่วยให้การป้องกันไข้หวัดใหญ่เข้าถึงง่ายขึ้น

 

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูกเป็นวัคซีนที่ให้ผ่านทางจมูก ซึ่งเป็นหนึ่งในทางเข้าหลักของเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ เหมาะกับบางกลุ่มที่มีสุขภาพแข็งแรงและอยู่ในช่วงอายุที่กำหนด แต่ไม่เหมาะกับทุกคน จึงควรให้แพทย์ประเมินก่อนรับวัคซีนทุกครั้ง

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก คืออะไร?

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูก หรือ Nasal Spray Flu Vaccine เป็นวัคซีนที่ให้โดยการพ่นเข้าทางจมูก แทนการฉีดเข้ากล้ามเนื้อ จุดเด่นคือไม่ต้องใช้เข็ม จึงอาจเหมาะกับผู้ที่กลัวการฉีดยา หรือเด็กที่มีความกังวลเมื่อต้องรับวัคซีน CDC ระบุว่าวัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูกเป็นวัคซีนชนิดเชื้อเป็นอ่อนฤทธิ์ และสามารถใช้ได้ในคนสุขภาพดีบางกลุ่ม โดยทั่วไปอยู่ในช่วงอายุ 2–49 ปี แต่มีข้อจำกัดในบางกลุ่ม เช่น หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง

วัคซีนแบบพ่นจมูกดียังไง?

• ไม่ต้องใช้เข็ม เหมาะกับผู้ที่กลัวเข็ม เด็กที่ไม่อยากฉีดยา หรือคนที่รู้สึกกังวลกับการฉีดวัคซีน
• รับวัคซีนได้ง่ายและรวดเร็ว การพ่นจมูกใช้เวลาไม่นาน ไม่ต้องเจ็บจากการฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
• กระตุ้นภูมิคุ้มกันผ่านทางจมูก เพราะไข้หวัดใหญ่เป็นโรคที่ติดต่อผ่านทางเดินหายใจ การให้วัคซีนผ่านทางจมูกจึงเป็นรูปแบบหนึ่งที่ออกแบบมาให้สอดคล้องกับทางเข้าของเชื้อ
• เป็นทางเลือกสำหรับครอบครัวที่มีเด็กกลัวเข็ม สำหรับเด็กที่เหมาะสมกับวัคซีนชนิดนี้ การพ่นจมูกอาจช่วยลดความกลัวและทำให้การรับวัคซีนง่ายขึ้น

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูกเหมาะกับใคร?

โดยทั่วไป วัคซีนแบบพ่นจมูกอาจเหมาะกับผู้ที่มีสุขภาพแข็งแรง อยู่ในช่วงอายุที่แนะนำ และไม่มีข้อห้ามต่อวัคซีนชนิดนี้ โดยเฉพาะผู้ที่กลัวเข็มหรือไม่สะดวกฉีดวัคซีนแบบทั่วไป ควรให้แพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์ประเมินก่อนรับวัคซีน เพื่อดูว่าเหมาะกับสุขภาพของแต่ละคนหรือไม่

ใครไม่ควรรับวัคซีนแบบพ่นจมูก?

• หญิงตั้งครรภ์
• ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง
• ผู้ที่มีโรคประจำตัวบางชนิด
• ผู้ที่มีประวัติแพ้วัคซีนหรือส่วนประกอบของวัคซีน
• เด็กเล็กหรือผู้ใหญ่ที่อยู่นอกช่วงอายุที่แนะนำ
• เนื่องจากวัคซีนชนิดนี้มีข้อจำกัดมากกว่าวัคซีนแบบฉีด จึงไม่ควรเลือกเองโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์

วัคซีนแบบพ่นจมูกต่างจากแบบฉีดอย่างไร?

วัคซีนแบบฉีดเป็นรูปแบบที่ใช้กันทั่วไป เหมาะกับคนส่วนใหญ่ และมีชนิดที่ใช้ได้ในหลายช่วงอายุ ส่วนวัคซีนแบบพ่นจมูกมีจุดเด่นเรื่องไม่ใช้เข็ม แต่มีข้อจำกัดมากกว่าในบางกลุ่ม เช่น หญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ หรือผู้มีโรคประจำตัวบางชนิดดังนั้น คำถามว่า “แบบพ่นจมูกดีกว่าแบบฉีดไหม” อาจไม่ได้มีคำตอบเดียวสำหรับทุกคน เพราะวัคซีนที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับอายุ สุขภาพ โรคประจำตัว และข้อห้ามของแต่ละบุคคล

หลังพ่นวัคซีน อาจมีอาการอะไรบ้าง?

หลังรับวัคซีนแบบพ่นจมูก บางคนอาจมีอาการเล็กน้อย เช่น คัดจมูก น้ำมูกไหล เจ็บคอ ไข้ต่ำ ๆ หรืออ่อนเพลีย ซึ่งมักดีขึ้นได้เอง หากมีอาการผิดปกติ เช่น หายใจลำบาก ผื่นลมพิษ หน้าบวม หรือเวียนศีรษะมาก ควรรีบพบแพทย์

วัคซีนไข้หวัดใหญ่แบบพ่นจมูกเป็นอีกทางเลือกสำหรับผู้ที่กลัวเข็มหรือไม่อยากฉีดยา โดยเฉพาะเด็กหรือผู้ที่กังวลกับการฉีดวัคซีน จุดเด่นคือใช้งานง่าย ไม่ต้องฉีด และให้ผ่านทางจมูกซึ่งเป็นทางเข้าของเชื้อไข้หวัดใหญ่ ทั้งนี้วัคซีนชนิดนี้ไม่เหมาะกับทุกคน จึงควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับวัคซีน เพื่อประเมินว่าวัคซีนแบบพ่นจมูกหรือแบบฉีดเหมาะกับสุขภาพของตนเองมากที่สุด

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท ศรีราชา