โควิด-19 รอบสัปดาห์หลังปีใหม่ ติดเชื้อเพิ่ม-สหรัฐฯเตือนอาจเกิดการระบาดระลอกใหม่

กรมควบคุมโรค รายงานสถานการณ์โควิด-19 รายสัปดาห์ ระบุว่า ข้อมูลของสัปดาห์ที่ 53 ระหว่างวันที่ 31 ธ.ค.66- 6 ม.ค.67 มีจำนวนผู้ป่วยรายใหม่ รักษาในโรงพยาบาล 664 ราย เฉลี่ยรายวัน 95 รายต่อวัน ป่วยสะสมตั้งแต่ต้นปี 2566 อยู่ที่ 39,121 ราย  พบว่ากราฟสูงขึ้นจากช่วงเทศกาลคริสต์มาส-ปีใหม่ ขณะที่ผู้ป่วยปอดอักเสบอยู่ที่ 144 ราย และ ผู้ป่วยใส่ท่อช่วยหายใจ 89 ราย ส่วนผู้เสียชีวิต สัปดาห์นี้มีรายงานจำนวน 4 ราย เฉลี่ยวันละ 1 ราย เสียชีวิตสะสมตั้งแต่ต้นปี 2566 อยู่ที่ 852 ราย

สำหรับจำนวนผู้ได้รับวัคซีนป้องกันโควิด-19 ยังไม่พบการรายงานว่ามีผู้เข้ารับวัคซีนเพิ่มเติม โดยในปัจจุบันฉีดวัคซีนสะสม 144,951,341 โดส แบ่งเป็น วัคซีนเข็มที่ 1 จำนวน 57,233,919 โดส คิดเป็น 82.28% เข็มที่ 2 จำนวน 53,730,348 โดส คิดเป็น 77.25% และตั้งแต่เข็มที่ 3 ขึ้นไป จำนวน 33,987,074 โดส

ด้านศูนย์จีโนมทางการแพทย์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี ก็ได้ โพสต์เฟซบุ๊ก Center for Medical Genomics เปิดเผยข้อมูลว่า ผู้เชี่ยวชาญสหรัฐฯกังวล! ที่ประชาชนส่วนหนึ่งของประเทศเลือกที่จะเชื่อว่าการระบาดของโควิด-19 ได้ยุติและผ่านพ้นไปแล้ว พร้อมปฏิเสธการเตรียมพร้อมเพื่อป้องกันการระบาดระลอกใหม่แม้แต่มาตรการพื้นฐานอย่างง่าย  เช่นการสวมหน้ากากอนามัยในที่ผู้คนหนาแน่นก็ถูกละเลย ในขณะที่ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ 13 ประการกลับบ่งชี้ว่าการระบาดระลอกใหม่โควิด-19 สายพันธุ์ JN.1 กำลังจะเกิดขึ้น และจำนวนผู้ป่วยจากลองโควิดน่าจะเพิ่มตามด้วยเช่นกัน

ในขณะที่ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ 13 ประการกลับบ่งชี้ชัดเจนว่าการระบาดระลอกใหม่โควิด-19 สายพันธุ์ JN.1 กำลังจะเกิดขึ้น และจำนวนผู้ป่วยจากลองโควิดน่าจะเพิ่มขึ้นด้วย  กล่าวคือ

• โอมิครอน JN.1 เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อโควิด-19 ระลอกใหญ่เป็นอันดับสองในสหรัฐอเมริกา มีชาวอเมริกันประมาณ 2 ล้านคนที่ติดเชื้อในแต่ละวัน
• ช่วงปลายปี 2566 พบจำนวนโอมิครอน JN.1 ในแหล่งน้ำเสียทั่วโลก(ที่มีปัสสาวะและอุจจาระปนเปื้อน) เพิ่มสูงมากเมื่อเทียบกับช่วงเวลาก่อน บ่งชี้ว่าอาจมีการแพร่ระบาดของโควิด-19 ตามแหล่งน้ำร่วมด้วย นอกเหนือจากการติดต่อโดยสารคัดหลั่งจากการไอ-จาม
• ข้อมูลในอดีตยังแสดงให้เห็นว่าชุมชนใดที่ตรวจพบไวรัสโควิด-19 ในแหล่งน้ำ จากนั้นประมาณ 1-2 อาทิตย์ถัดมามักจะพบผู้ติดเชื้อโควิด-19 จากชุมชนนั้นเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาล
• โอมิครอน JN.1 สืบเชื้อสายมาจาก BA.2.86  โดยมีความแตกต่างทางสายวิวัฒนาการจากโอมิครอนเชื้อสาย XBB* ที่ระบาดเป็นสายพันธุ์หลักในปีพ.ศ. 2566 โดยมีการกลายพันธุ์ส่วนหนามของอนุภาคไวรัสที่ใช้ยึดเกาะกับเซลล์มากกว่า 30 ตำแหน่งเมื่อเทียบกับโอมิครอน XBB.1.5 และการกลายพันธุ์ส่วนหนามดังกล่าวยังช่วยเพิ่มศักยภาพของโอมิครอน JN.1 ให้สามารถหลีกเลี่ยงภูมิคุ้มกันได้สูงขึ้น ภูมิคุ้มกันต่อโอมิครอนสายพันธุ์ XBB* ไม่สามารถป้องกันการติดเชื้อโอมิครอน JN.1 ได้ดีนัก
• โอมิครอน JN.1 สืบเชื้อสายมาจากโอมิครอน BA.2.86 เกิดขึ้นในช่วงปลายปี พ.ศ. 2566 โดยมีการกลายพันธุ์ส่วนหนาม 1 ตำแหน่งที่ “Leu455Ser” และการกลายพันธุ์อีก 3 ตำแหน่งนอกบริเวณส่วนหนามต่างจากโอมิครอนพ่อแม่ BA.2.86
• ความได้เปรียบในการเติบโต-แพร่ระบาด (relative growth advantage) ของโอมิครอน JN. 1 สูงกว่าโอมิครอน BA.2.86 และ HK.3 ซึ่งสืบเชื้อสายมาจาก EG.5.1<--XBB.1.5  ถึง 79% บ่งชี้ว่าโอมิครอน JN.1 จะแพร่ระบาดเป็นสายพันธุ์หลักแทนที่โอมิครอนสายพันธุ์อื่นใน ปี 2567

หมอยงสรุป 10 ข้อวัคซีนโควิด19 กาลเวลาพิสูจน์วัคซีนสูตรไขว้

• โอมิครอน JN.1  มีการกลายพันธุ์บริเวณหนามที่ทำให้ความสามารถในการจับกับตัวรับ “ACE2” บนผิวเซลล์มนุษย์ลดลงบ้าง แต่ก็แลกมาด้วยการหลบเลี่ยงภูมิกันสูงกว่าโอมิครอนรุ่นพ่อแม่ BA.2.86 อย่างมีนัยสำคัญ จากการทดสอบในห้องปฏิบัติการพบว่า โอมิครอน JN.1 สามารถหลบเลี่ยงภูมิคุ้มกันได้ดีที่สุดในปัจจุบัน
• วัคซีนเข็มกระตุ้นรุ่นล่าสุดที่ใช้หัวเชื้อหรือสารตั้งต้นเป็นโอมิครอน XBB.1.5 สามารถกระตุ้นร่างกายให้สร้างแอนติบอดีเข้าจับและทำลายโอมิครอนทั้งตระกูลรวมทั้งสายพันธุ์ JN.1 ในหลอดทดลองได้ดี และสามารถลดความเสี่ยงของผู้ติดเชื้อโอมิครอนรวมถึงสายพันธุ์ JN.1 ที่ต้องเข้ารักษาตัวใน รพ. และรักษาตัวในห้องฉุกเฉินลงได้ถึงประมาณ 60%  อย่างไรก็ดีกลับพบว่ามีเพียง 19% ของชาวอเมริกันกลุ่มเปราะบางที่เข้ารับการฉีดวัคซีนเข็มกระตุ้นรุ่นล่าสุดโมโนวาเลนต์ XBB.1.5 โดยเป็นที่แน่ชัดว่าการติดเชื้อโควิด-19 ระลอกใหม่จะทำให้ชาวอเมริกันอาจต้องทนทุกข์ทรมานจากอาการ “ลองโควิด”เพิ่มมากขึ้น
• จำนวนผู้เจ็บป่วยที่ต้องเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลจากการติดเชื้อโอมิครอน JN.1 ขณะนี้ยังไม่แตกต่างจากโอมิครอนสายพันธุ์ก่อนหน้า แต่หากมีจำนวนผู้ติดเชื้อเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่องและรวดเร็ว ย่อมทำให้มีผู้ป่วยหนักและเสียชีวิตเพิ่มมากขึ้นเป็นเงาตามตัว
• สหรัฐฯ ได้ลงทุนในวัคซีนชนิดรับประทาน วัคซีนสูดดม แต่ยังไม่ได้รับการผลักดันให้แล้วเสร็จในปีนี้ 2567 
• สาธารณสุขสหรัฐฯให้ความสำคัญการทำวิจัยเกี่ยวกับวิธีการรักษาที่มีประสิทธิภาพสำหรับโรคลองโควิด(long covid) ลดลง 
• หน่วยงานในสหรัฐลดจำนวนการสุ่มตรวจและถอดรหัสพันธุกรรมทั้งจีโนมของโควิด-19 ทำให้การติดตามการระบาดของโควิด-19 สายพันธุ์ใหม่กระทำได้ยากขึ้น ไม่เรียลไทม์
• ในสหรัฐฯการรณรงค์ให้ประชาชนฉีดวัคซีนเข็มกระตุ้นและใส่หน้ากากอนามัยลดลง

ประเทศไทยอาจถอดบทเรียนจากปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในสหรัฐฯมาปรับใช้ได้

“หมอยง” ยันโควิด19สูงขึ้นตามฤดูกาลโรคจะสงบลงช่วงมีนาคม

WHO เผยวัคซีนโควิด-19 เจนเนอเรชั่นล่าสุดกระตุ้นภูมิได้หลายสายพันธุ์