ชวนรู้จัก ห้อง ICU แผนกเร่งด่วน ช่วยรักษาและประคองผู้ป่วยภาวะวิกฤต
ห้อง ICU สถานที่ซึ่งมีไว้สำหรับผู้ป่วยในภาวะวิกฤต หรือผู้ป่วยที่มีอาการหนัก โดยห้องนี้ล้วนประกอบด้วยบุคลลากรทางการแพทย์ที่เชี่ยวชาญ รวดเร็ว เพื่อต่อชีวิตให้แก่ผู้ป่วย ซึ่งมีความซับซ้อนกว่าห้องผู้ป่วยปกติ และปลอดเชื้อ
Intensive Care Unit : ICU หรือ ห้องไอซียู เป็นชื่อที่ใครหลายๆคนคุ้นเคย หากแต่มีอีกหนึ่งชื่อก็คือ หออภิบาลผู้ป่วยหนัก เป็นหอผู้ป่วยที่ให้การดูแลรักษาผู้ป่วยวิกฤติที่มีภาวะล้มเหลวหรือเสี่ยงต่อการล้มเหลวของระบบการทำงานของอวัยวะสำคัญของร่างกาย เช่น ระบบหายใจ ระบบไหลเวียนโลหิตไม่คงที่หลังได้รับการรักษาเบื้องต้นแล้วอาการคงที่แต่จำเป็นต้องได้รับการสังเกตุอาการใกล้ชิด โดยบุคคลากรที่มีศักยภาพ และทีมสหสาขาวิชาชีพที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง และใช้เครื่องมือพิเศษในการช่วยชีวิต
คอยดูแลรักษาผู้ป่วยในภาวะวิกฤตให้มีชีวิตรอด ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อวินิจฉัยอาการและคอยแก้ไขปัญหาตามสถานการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและถูกต้องจึงมีความซับซ้อนในการดูแลมากกว่าผู้ป่วยทั่วไป
ดูแลรักษาผู้ป่วยวิกฤติ ในกลุ่มโรคต่าง ๆ
- อายุรกรรมทั่วไป
- อายุรกรรมและศัลยกรรมระบบประสาทและสมอง
- อุบัติเหตุฉุกเฉิน
- ศัลยกรรมทั่วไป
- ศัลยกรรมกระดูกและข้อ
- ศัลยกรรมระบบทางเดินปัสสาวะ
- กุมารเวชกรรม
- สูตินารีเวชกรรม
มะเร็งรักษาทุกที่ ไม่ใช้ใบส่งตัว แต่ครั้งแรกต้องมีประวัติจากที่เดิมวินิจฉัยชัด
ข้อมูลจาก คู่มือการออกแบบอาคารและสภาพแวดล้อมสถานบริการสุขภาพ ระบุเอาไว้ว่า ภายในห้อง ICU นั้น ต้องเป็นสถานที่ที่ต้องแยกผู้ป่วยโดยเฉพาะ เพราะต้องป้องกันไม่ให้อากาศจากภายนอกที่ปนเปื้อนเชื้อโรคเข้ามาสู่ห้องพักผู้ป่วย จึงควรเป็นที่ที่มีการระบายอากาศที่ดี ที่ตั้งของหออภิบาลผู้ป่วยหนักนั้น ควรอยู่ในบริเวณที่เข้าถึงได้สะดวก มีระยะทางที่ใกล้กับแผนกผ่าตัด แผนกไตเทียม แผนกรังสีวินิจฉัย แผนกอุบัติเหตุ-ฉุกเฉิน และแผนกผู้ป่วยใน ทั้งยังควรมีเส้นทางสัญจรที่สามารถเชื่อมต่อระหว่างหน่วยงานและอาคารต่างๆได้อย่างสะดวกและสามาถป้องกันแดดและฝนได้ตลอดเส้นทางที่มาถึงห้อง ICU ส่วนสถานที่ซึ่งไม่เหมาะกับห้อง ICU นั้น คือ บริเวณที่ก่อให้เกิดมลภาวะ
บริเวณอาคารภายในหออภิบาลผู้ป่วยหนัก หรือ ห้อง ICU นั้น มีการแบ่งบริเวณต่างๆตามการใช้งานที่แตกต่างกัน เพื่อปฏิบัติตามหลักการป้องกันการติดเชื้อ ดังนี้
- เขตสะอาด ( Clean Zone )
เป็นบริเวณที่ผู้คนภายนอกสามารถเข้าออกได้ มีไว้สำหรับบริการบุคคลภายนอก และเป็นพื้นที่ปฏิบัติงาน หลัก เช่น โถงพักคอย บริเวณทำงานพยาบาล บริเวณบริบาลผู้ป่วยหนัก ห้องพักเจ้าหน้าที่ ห้องประชุม ห้องน้ำ ห้องเปลี่ยนเสื้อผ้า เป็นต้น โดยพื้นที่ส่วนนี้ มีการใช้งานหนักปานกลางถึงหนักมาก
- เขตสกปรก ( Dirty area )
เป็นบริเวณที่กำจัดสิ่งสกปรก มีไว้สำหรับทำความสะอาดเครื่องมือหรืออุปกรณ์ที่ใช้ในการพยาบาลผู้ป่วย ซึ่งถูกใช้งานจนสกปรกหรือมีการปนเปื้อนแล้ว เช่น ส่วนเก็บผ้าเปื้อน ส่วนล้างนึ่งและตาก เครื่องมือ-อุปกรณ์ พักขยะ เป็นต้น อีกทั้งบริเวณนี้มีความสกปรกสูงมาก จึงต้องมีการทำความสะอาดด้วยน้ำยาทำความสะอาดเป็นประจำ
- เขตควบคุม ( Restricted area ) หรือ เขตปลอดเชื้อ ( Sterile area )
เป็นบริเวณที่จำเป็นต้องควบคุมความสะอาดไว้ในระดับสูง และต้องควบคุมสภาพแวดล้อมให้ปลอดเชื้อ มีไว้สำหรับรักษาความสะอาดทุกอย่างภายในพื้นที่ ได้แก่ ห้องพัก การแยกผู้ป่วยแพร่เชื้อ/ ผู้ป่วยภูมิต้านทานต่ำและห้องเก็บอุปกรณ์ปลอดเชื้อ บริเวณนี้จะต้องเช็ดถูด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ และดูแลรักษาความสะอาดก่อนและหลังการรักษาทุกครั้ง
ตัวห้อง ICU หากเป็นห้องแบบรวม ควรแยกประเภทผู้ป่วยแพร่เชื้อ ( Negative pressure ) / ผู้ป่วยภูมิต้านทานต่ำ ( Positive pressure ) อย่างน้อยประเภทละ 1 ห้อง รวมอย่างน้อย 2 ห้อง ต่อ 1 หอผู้ป่วย เพื่อป้องกันไม่ให้อาการของผู้ป่วยแย่ลง พร้อมกับการมีระบบปรับอากาศระบายอากาศที่เหมาะสม มีประสิทธิภาพ
สุดท้ายนี้ ความจริงอีกหนึ่งข้อของห้อง ICU คือ ห้อง ICU นั้นมีการดูแลตามกลุ่มโรคต่างๆเฉพาะแตกต่างกันออกไปตามความถนัดของแพทย์ ซึ่งนอกจากด้านอายุรกรรมแล้ว ยังมี ด้านศัลยกรรม ด้านหัวใจและหลอดเลือด ด้านเด็กอ่อน เป็นต้น
ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลกรุงเทพปลวกแดง และ กระทรวงสาธารณสุข
ภาวะสมองตาย คืออะไร ? หนึ่งในเงื่อนไข “บริจาคอวัยวะ” ให้กับผู้อื่น
