จากกรณีคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต. ได้กำหนดให้วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 เป็นวันเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไปนั้น ทีมข่าวพีพีทีวี จะพามาทำความรู้จักองค์ความรู้เกี่ยวกับการเลือกตั้ง และการทำประชามติที่กำลังจะเกิดขึ้น ในบางประเด็นที่น่าสนใจ เพื่อสร้างความเข้าใจให้แก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง และป้องกันความสับสนที่อาจจะเกิดขึ้นในการเลือกตั้ง สำหรับขั้นตอนการลงคะแนนเลือกตั้ง 2569 มีดังนี้
ขั้นตอนการลงคะแนนเลือกตั้ง
1. ตรวจสอบรายชื่อ และลำดับที่จากบัญชีรายชื่อที่ประกาศไว้หน้าที่เลือกตั้ง
2. ยื่นหลักฐานแสดงตน บัตรประจำตัวประชาชน หรือบัตรหรือหลักฐานที่ทางราชการหรือหน่วยงานรัฐออกให้ ที่มีรูปถ่ายและมีเลขประจำตัวประชาชนหรือหลักฐานภาพอิเล็กทรอนิกส์เปิดผ่านแอปพลิเคชันของหน่วยงานของรัฐตามกฎหมาย ว่าด้วยการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือในบัญชีรายชื่อ
3. รับบัตรเลือกตั้ง ลงลายมือชื่อ หรือพิมพ์ลายนิ้วมือบนขั้วบัตรเลือกตั้งพร้อมรับบัตรเลือกตั้ง 2 ใบ ได้แก่ บัตรเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขต และบัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อ
4. ทำเครื่องหมายกากบาท เข้าคูหาลงคะแนนทำเครื่องกากบาท (X) ลงในช่องทำเครื่องมายดังนี้ บัตรเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง เลือกผู้สมัครได้ 1 คน บัตรเลือกตั้ง สส. แบบบัญชีรายชื่อเลือกได้ไม่เกิน 1 พรรคการเมือง หากไม่ต้องการเลือกผู้สมัครผู้ใดหรือพรรคการเมืองใด ให้ทำเครื่องหมายกากบาท (X) ในช่องไม่เลือกผู้สมัครใดหรือไม่เลือก พรรคการเมืองใด แล้วพับบัตรเลือกตั้ง
5. ใส่บัตรเลือกตั้งลงในหีบบัตร นำบัตรเลือกตั้งที่พับเรียบร้อยแล้วใส่ลงในหีบบัตรเลือกตั้งแต่ละประเภทด้วยตนเอง
การลงคะแนนเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรล่วงหน้า
การลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้าในเขตเลือกตั้ง
ผู้มีสิทธิยื่นคำขอ ได้แก่
1. ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ได้รับคำสั่งจากทางราชการให้ไปปฏิบัติหน้าที่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้ง หรือ
2. บุคคลที่มีหลักฐานแสดงว่าในวันเลือกตั้งตนมีหน้าที่จะต้องไปปฏิบัติหน้าที่ ณ ที่อื่นใด นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้งจนไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งได้
การลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตเลือกตั้ง
ผู้มีสิทธิยื่นคำขอ ได้แก่ ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง
1. มีถิ่นที่อยู่ซึ่งอยู่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีอยู่ในทะเบียนบ้าน หรือมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งน้อยกว่า 90 วันนับถึงวันเลือกตั้ง หรือ
2. ที่ได้รับคำสั่งแต่งตั้งจากทางราชการให้ไปปฏิบัติหน้าที่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้ง
การยื่นคำขอ
ยื่นคำขอลงทะเบียนต่อนายอำเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่นในเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิหรือเขตเลือกตั้งที่ประสงค์ ขอลงคะแนนพร้อมสำเนาบัตรประชาชนหรือสำเนาบัตรอื่นที่หน่วยงานของรัฐออกให้ มีรูปถ่ายและเลขประจำตัวประชาชน โดยชี้แจงเหตุผลความจำเป็นและแสดงหลักฐานว่าไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งในวันเลือกตั้งได้ สามารถยื่นคำขอได้ด้วยตนเอง มอบหมายผู้อื่นยื่นแทนหรือยื่นทางไปรษณีย์ หรือทางอินเทอร์เน็ต (เฉพาะขอใช้สิทธินอกเขตเลือกตั้ง/นอกราชอาณาจักร) ก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 30 วัน
การอำนวยความสะดวกแก่คนพิการหรือทุพพลภาพหรือผู้สูงอายุในการลงคะแนนเลือกตั้ง
ในการลงคะแนนเลือกตั้ง กกต. ได้จัดให้มีการอำนวยความสะดวกแก่คนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุ ดังนี้
1. หน่วยเลือกตั้งปกติ โดยจัดให้มีบัตรทาบสำหรับคนพิการทางสายตา และการอำนวยความสะดวกอื่นๆ โดยมี กปน. เป็นผู้ช่วยในการใช้สิทธิลงคะแนน
2. ที่เลือกตั้งกลางสำหรับคนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุ โดยผู้จะใช้สิทธิต้องลงทะเบียนขอใช้สิทธิ ณ ที่เลือกตั้งกลางที่กำหนดและเมื่อลงทะเบียนแล้วให้หมดสิทธิเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
ทั้งนี้ ในการช่วยเหลือในการลงคะแนน ต้องให้บุคคลนั้นได้ออกสียงลงคะแนนด้วยตนเองตามเจตนาของบุคคลนั้น เว้นแต่ลักษณะทางกายภาพที่ทำให้ไม่สามารถทำเครื่องหมายในบัตรเลือกตั้งได้ให้บุคคลอื่นหรือ กปน. เป็นผู้กระทำการแทนโดยความยินยอมและเป็นไปตามเจตนา ทั้งนี้ให้ถือว่าเป็นการลงคะแนนโดยตรงและลับ