นางสาวศิริกัญญา ตันสกุล สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาชน กล่าวถึงกรณีนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างสหรัฐอเมริกาและราชอาณาจักรไทย หรือข้อตกลง ART (Agreement on Reciprocal Trade) ว่า ต้องยอมรับว่าเป็นการลงนามที่แปลกประหลาดจากทุกครั้งที่ผ่านมา ซึ่งไม่ใช่เฉพาะของไทย
แต่ยังรวมถึงของสหรัฐอเมริกาด้วย โดยปกติแล้วภายหลังมีการลงนามข้อตกลง จะต้องมีการเปิดเผยรายละเอียดที่เป็นสาระสำคัญ รวมถึงเว็บไซต์ของทำเนียบขาวด้วย ซึ่งการลงนามข้อตกลงที่ผ่านมากับประเทศอื่น ๆ เช่น สหรัฐอเมริกากับมาเลเซีย สหรัฐอเมริกากับบังกลาเทศ ก็จะมีการระบุรายละเอียดและสาระสำคัญ แต่กรณีของไทยกลับไม่มีรายละเอียดอะไรปรากฏเลย ทางเว็บไซต์ของสหรัฐฯ หรือแม้แต่ของไทยก็มีการเปิดเผยรายละเอียดน้อยมาก
นางสาวศิริกัญญา กล่าวอีกว่า หากเรายึดตามกรอบข้อตกลงที่นายอนุทินเคยเซ็นไว้เมื่อเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้ว จะเห็นได้ว่ามีรายละเอียดค่อนข้างเยอะ เช่น จะมีการลดภาษีนำเข้าให้เหลือ 0% ใน 99 รายการ ขณะที่สหรัฐฯ จะมีการยื่นอัตราภาษีนำเข้าอยู่ที่ 19% และยังมีการพูดถึงมาตรการกีดกันทางการค้าที่ไม่ใช่เรื่องของภาษี ไม่ว่าจะเป็นยานยนต์ อุตสาหกรรมยา อุตสาหกรรมดิจิทัล หรือโทรคมนาคม ซึ่งมีการลงรายละเอียดไปจนถึงตัวเลขเม็ดเงินว่าเราจะซื้อของจากสหรัฐอเมริกาเพิ่มขึ้น มีอะไรบ้าง หรือแม้แต่กากข้าวโพด เม็ดถั่วเหลืองเลี้ยงสัตว์ แต่ครั้งนี้กลับไม่มีการพูดถึงรายละเอียดอะไรเลยจากฝั่งไทย
ส่วนฝั่งสหรัฐฯ นายทรัมป์ได้มีการเปิดเผยว่า ประเทศไทยจะยกเลิกภาษีทั้งหมด แต่ภายหลังรัฐบาลไทยก็ออกมายืนยันว่าไม่เป็นความจริง จึงไม่รู้ว่าสิ่งที่นายทรัมป์แถลงภายหลังการลงนามมีอะไรที่น่าเชื่อถือได้บ้าง เราจึงอยากทราบรายละเอียดเพิ่มเติมว่า กรอบการเจรจาเมื่อเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้ว ยังอยู่ภายใต้กฎหมายรัฐบัญญัติอำนาจทางเศรษฐกิจฉุกเฉินระหว่างประเทศ หรือ IEEPA ของสหรัฐฯ ที่นายทรัมป์อ้างเพื่อใช้ในการเก็บอัตราภาษีที่สูงกับหลายประเทศทั่วโลก ซึ่งตอนนั้นยังมีผลอยู่ แต่ตอนนี้ไม่มีแล้ว เพราะอำนาจต่อรองของสหรัฐฯ ลดลงเป็นอย่างมาก เพราะกฎหมายที่มีอยู่ในมือเหลืออยู่ไม่กี่มาตราในกฎหมายอื่น ๆ เช่น มาตรา 301 เราจึงอยากทราบว่ากรอบการเจรจาเมื่อเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้ว มีการหยิบอะไรเข้าหรือออกบ้าง ภาษีสุดท้ายที่สหรัฐฯ จะจัดเก็บกับไทยจะเป็นเรตอะไร วันนี้ก็ยังไม่ทราบ เพราะในนั้นจะมีรายละเอียดเพิ่มเติมเยอะมาก
นอกจากนี้ ยังมีหลายอุตสาหกรรมที่ไม่มีการพูดถึง โดยเฉพาะการนำเข้าเนื้อหมูที่เป็นประเด็น ประชาชนให้ความสนใจว่าตกลงแล้วจะใช้ระเบียบข้อบังคับใดในการนำเข้า ซึ่งไม่มีการพูดถึง มีแต่การพูดถึงเพียงเรื่องสัตว์ปีก
นางสาวศิริกัญญา กล่าวอีกว่า ตนก็ไม่เข้าใจ ถ้ามีการเซ็นว่าห้ามเปิดเผยความลับ หรือสัญญาการรักษาความลับ (NDA) ระหว่างไทยกับสหรัฐฯ แต่เหตุใดนายทรัมป์สามารถเปิดเผยได้ ซึ่งเป็นรายละเอียดที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง แต่ทางการไทยกลับกระมิดกระเมี้ยนที่จะไม่เปิดเผยอะไร ซึ่งต่างจากกรณีที่นายพิชัย ชุณหวชิร อดีตรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในฐานะหัวหน้าคณะพูดคุย ก็เคยไปลงนามมาแล้ว แม้ว่าจะไม่บรรลุข้อตกลง แต่ก็มีการเปิดเผยรายละเอียดมาโดยตลอด แต่รอบนี้กลับเงียบงันเหลือเกิน ทำให้เกิดข้อกังวลว่าได้มีการเตรียมความพร้อมอะไรไว้ล่วงหน้าหรือไม่ เพราะก่อนหน้านี้สภาก็เคยมีการตั้งคณะกรรมาธิการ แต่พบว่าหลายหน่วยงานที่มาชี้แจงกลับไม่ได้รับข้อมูลด้วยซ้ำ รัฐบาลจึงควรเริ่มเปิดเผยรายละเอียดบางส่วนได้แล้ว เพื่อให้ประชาชนเกิดความมั่นใจว่าการเจรจาครั้งนี้ประเทศไทยได้ประโยชน์สูงสุดจริง ๆ เพื่อนำไปสู่การค้าการลงทุนที่ดีขึ้นและมูลค่าเพิ่มขึ้น
อย่างไรก็ตาม นางสาวศิริกัญญา ยอมรับว่า กรณีนี้มีคนที่เสียประโยชน์ ซึ่งต้องมีมาตรการที่จะมารองรับและเยียวยาอย่างสมเหตุสมผลและได้สัดส่วนอย่างไรบ้าง และอย่าลืมว่าข้อตกลงลักษณะนี้ เมื่อผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีก็สามารถบังคับใช้ได้เลย ไม่จำเป็นจะต้องมีการทำประชาพิจารณ์หรือให้สภาอนุมัติก่อน ตนจึงมีความกังวลแทนประชาชนว่าที่ไปเจรจาจะมีผลกระทบอะไรเกิดขึ้น
เมื่อถามว่า หากไทยมีการยกเลิกภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ ทั้งหมด ตามที่นายทรัมป์กล่าวอ้าง ประเทศไทยจะได้รับผลกระทบอะไรบ้าง นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า จะมีสินค้าบางประเภทที่เราเคยใช้กำแพงภาษีในการกีดกันการนำเข้า ส่งผลให้เราสร้างอุตสาหกรรมต่อเนื่องได้ภายหลัง ซึ่งอาจจะทำให้ท้ายที่สุดผลประโยชน์หรือข้อได้เปรียบที่เราเคยมีเสียไป ซึ่งต้องมีทางหนีทีไล่ มีวิธีแก้ และมีวิธีการหรือมาตรการเยียวยาอย่างอื่นมารองรับ ซึ่งต้องลงรายละเอียดแบบรายสินค้า โดยเฉพาะภาคการเกษตร ซึ่งสหรัฐฯ มีความได้เปรียบในการผลิตหลาย ๆ อย่าง ซึ่งมาตรการรองรับก็ค่อนข้างมีข้อจำกัด เราอาจจะไปเข้ามาตรการกีดกันที่ไม่ใช่ภาษี ซึ่งอาจจะโดนบล็อกไม่ให้ทำในภายหลัง จึงจะต้องมีการลงรายละเอียด
เมื่อถามว่า นายกรัฐมนตรียืนยันว่าการลงนามครั้งนี้ประเทศไทยได้ประโยชน์ นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า เราจะทราบได้อย่างไรว่าการลงนามครั้งนี้ไทยได้ประโยชน์ ถ้าทางการของไทยยังไม่ออกมาเปิดเผยสาระสำคัญ ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติที่จะต้องมีการเปิดสาระสำคัญหลังลงนามข้อตกลง จึงขอย้ำว่ารัฐบาลต้องเร่งออกมาเปิดเผยสาระสำคัญ เพราะสถานการณ์ของไทยในตอนนี้ไม่เหมือนปีที่แล้ว เนื่องจากศาลสูงของสหรัฐฯ ไม่ได้ให้อำนาจประธานาธิบดีแบบล้นเกินเหมือนที่ผ่านมาอีกต่อไป อำนาจต่อรองของประเทศไทยจึงเพิ่มขึ้น เราจึงอยากเห็นการเปลี่ยนแปลงจากข้อตกลงเดิมที่เคยเซ็นไว้เมื่อเดือนพฤศจิกายน ที่อยากเห็นรายละเอียดว่ามีการหยิบอะไรออกหรือเข้า เพื่อพิจารณาว่าเราได้ต่อรองเพื่อให้มีข้อได้เปรียบกับสหรัฐฯ
เมื่อถามถึงกรณีที่นายกรัฐมนตรีขอกรวดน้ำให้คนที่ออกมาวิพากษ์วิจารณ์ในเรื่องข้อตกลงนี้ นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า ตนเองก็ไม่ได้ขออะไรมากมาย นอกจากการเปิดเผยข้อมูล ซึ่งยังไม่มีการป้ายสีหรือให้ร้ายว่าการไปเจรจาอย่างนี้ได้อย่างไร ยังไม่เคยพูดอะไรแบบนั้น
ดังนั้น จะกรวดน้ำให้กับกระบวนการทำงานตามปกติของประเทศที่มีการตรวจสอบและถ่วงดุลจากสภาผู้แทนราษฎร ดิฉันคิดว่าก็ต้องกรวดน้ำกลับ แต่ไม่ได้ให้กับนายกฯ แต่กรวดน้ำให้กับประเทศที่มีนายกฯ ที่ตกลงแล้วเข้าใจด้วยหรือไม่ว่าการบริหารประเทศเขาทำกันอย่างไร และรัฐบาลมีหน้าที่อย่างไรในการที่จะต้องเปิดเผยข้อมูลข้อเท็จจริงให้ประชาชนได้รับรู้ว่า รับทราบอย่างได้สัดส่วน และมีหลายวิธีมากที่จะสามารถเปิดเผยข้อมูลโดยไม่ผิด NDA (ข้อตกลงรักษาความลับ) ไม่อย่างนั้นเราก็คงจะผิดตั้งแต่ในสมัยที่นายพิชัยเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังที่รับผิดชอบเรื่องการเจรจาภาษีฯ หรือจะเป็นแหล่งข่าวหรืออะไรก็ได้ เพื่อให้ประชาชนเกิดความสบายใจ คลายกังวลได้บ้างก็จะเกิดประโยชน์มาก ๆ ต้องอย่าลืมว่าฝั่งรัฐบาลเองก็ไม่ได้มีทุนทางการเมืองในเรื่องของความไว้เนื้อเชื่อใจจากประชาชนมากขนาดนั้น ที่อยากจะทำอะไรก็ได้โดยไม่เปิดเผยข้อมูลให้กับประชาชน ดังนั้น รีบทำให้โปร่งใส อย่างไรก็ตาม นายกฯ ควรจะต้องทำประชาพิจารณ์ต่อไป ทำกระบวนการให้ถูกต้อง เปิดเผยมาตรการให้ประชาชนเพื่อคลายกังวล แทนที่จะมานั่งถกเถียงบนฐานที่ไม่มีข้อมูลอะไรเปิดเผยแทน” นางสาวศิริกัญญากล่าว
เมื่อถามย้ำว่า เป็นเพราะนายกรัฐมนตรีและนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ อยู่ระหว่างการเจรจาหรือไม่ จึงทำให้ไม่มีโอกาสได้เปิดเผยข้อมูล นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า เห็นว่าออกมาให้ข่าวกันเต็มที่ในช่วงเช้าวันนี้ ไม่ว่าจะเป็นนายอนุทิน นางศุภจี และนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ที่ออกมาทยอยเปิดว่ามีอะไรบ้าง แต่เราก็ยังไม่เห็นสาระสำคัญในรายละเอียดเท่าที่ควร โดยเฉพาะนัยสำคัญในเรื่องการค้าการลงทุนจริง ๆ ก็ยังไม่มีการพูดถึงเลย คิดว่าเขาคงไม่คิดจะเปิด แต่เมื่อเรากดดันก็คงจะทยอยเปิดเผยสาระสำคัญที่ประชาชนควรรู้ควรทราบให้รู้กัน ซึ่งก็ต้องทำหน้าที่กันต่อไป
ส่วนกรณีข้อตกลงนี้ถูกมองว่าจะทำให้ภาคการเกษตรของเราเสียเปรียบ นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า มองยากมาก เพราะจากที่เปิดเผยมา เราก็ยังไม่ได้เห็นอะไรเลย ตอนนี้มีความกังวลอย่างเดียวคือ เท่าที่เปิดเผยมาในช่วงก่อนหน้านี้ ก็ดูเหมือนว่ายังคงจะเหมือนข้อตกลงเดิม คือการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ มูลค่า 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ น่าจะคงยังไม่มีการเปลี่ยนแปลง ซึ่งตรงนี้เราก็รับรู้รับทราบมาระยะหนึ่งแล้ว เราก็ยังไม่เห็นมาตรการที่จะเยียวยาผลกระทบที่จะเกิดขึ้น เพราะการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพิ่ม หนีไม่พ้นราคาข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในประเทศจะต้องลดลง ไม่ว่าจะนำเข้านอกหรือในฤดูกาล ดังนั้น จะต้องมีมาตรการเข้ามาปกป้อง เยียวยาผลกระทบที่จะเกิดขึ้น ถ้าราคาข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ตกต่ำขึ้นมาจริง ๆ จะมีการชดเชยอะไร จะมีการตรึงราคาให้เกษตรกรชาวไร่ข้าวโพดอย่างไร เป็นเรื่องที่เราต้องติดตามทวงถาม เพราะเรื่องนี้ผ่านมาเป็นปีแล้ว แต่เราก็ยังไม่เห็นความชัดเจนตรงนี้เท่าไหร่
เมื่อถามว่า การเจรจากำแพงภาษี เราควรได้น้อยกว่า 19% หรือไม่ นางสาวศิริกัญญา กล่าวว่า อย่างที่ยืนยันเมื่อวันที่เราได้ 19% มันคือวันที่ประธานาธิบดียังถือกฎหมาย IEEPA ที่ใช้ต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจของสหรัฐฯ เหมือนจะมีอำนาจเต็ม ณ วันนั้น ทำให้สามารถขึ้นกำแพงภาษีได้ถึง 19% แต่ ณ วันนี้อำนาจต่อรองตรงนั้นไม่เหลือแล้ว และข่าวดีนางศุภจีก็ออกมาเปิดเผยว่า จากที่เราได้ถูกสอบสวนในเรื่องมีการค้าที่ไม่เป็นธรรมตามมาตรา 301 ในกรณีใช้แรงงานบังคับ จากเดิมที่ถูกเก็บภาษี 12.5% ลงมาเหลือ 10% แล้ว ดังนั้น ก็คาดหวังเป็นอย่างยิ่งว่าอัตราภาษีสุดท้ายจะต้องไม่ต่ำกว่า 19% อย่างแน่นอน
อย่างไรก็ตาม ยังมีในส่วนของอีกคดีที่ยังมีการสอบสวนกันอยู่ในเรื่องการใช้กำลังการผลิตล้นเกิน ที่การสอบสวนเสร็จสิ้น ซึ่งน่าจะเสร็จภายในปีนี้ ก็ยังไม่รู้ว่าจะโดนเก็บเพิ่มอีกเท่าใด จึงกลายเป็นว่าตกลงแล้วเราได้อะไรจากการเจรจาในรอบนี้
“ยกตัวอย่าง เช่น ประเทศมาเลเซียและอินโดนีเซีย ที่ได้มีการเซ็นข้อตกลงไปแล้ว พอสถานะอำนาจการต่อรองเปลี่ยน จนวันนี้ที่มาเลเซียที่ได้เซ็นกับทางสหรัฐฯ ไปตั้งแต่เดือนตุลาคมปีที่แล้ว จนถึงวันนี้ข้อตกลงการค้ายังไม่มีผลบังคับใช้ เรียกได้ว่าเป็นการสร้างอำนาจต่อรองภายในประเทศที่ต้องดีลการค้ากับสหรัฐฯ ในช่วงเวลานี้” นางสาวศิริกัญญา กล่าว