ศาลฎีกาสนามหลวง นัดไต่สวนพยานครั้งที่ 2 ของฝั่งผู้คัดค้าน คดีหมายเลขดำ คมจ.1/2569 คณะกรรมการ ป.ป.ช. ยื่นคำร้องขอให้วินิจฉัยการฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง กับ 44 สส. อดีตพรรคก้าวไกล ผู้ถูกกล่าวหา
โดยการไต่สวนนี้ มีนางสาวเบญจา แสงจันทร์ กรรมการบริหารพรรคก้าวไกลในขณะนั้น ขึ้นเบิกความต่อศาลในฐานะพยานฝั่งผู้คัดค้าน ขณะที่นักวิชาการ 2 คนซึ่งอยู่ในบัญชีพยาน คือ นายสุลักษณ์ ศิวรักษ์ หรือ ส.ศิวรักษ์ นักเขียน นักวิชาการ
และ ผศ.ดร.เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง อาจารย์กฎหมายมหาชน ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ยื่นให้ถ้อยคำ บันทึกข้อความ ยืนยันข้อเท็จจริงเป็นเอกสารต่อศาล แทนการขึ้นเบิกความ
อย่างไรก็ดี ทางฝั่งผู้ร้องได้มีการยื่นซักถามเพิ่มเติม 2 ฉบับ แต่ศาลไม่อนุญาต เพราะเห็นว่าการซักค้านเพิ่มเติมไม่ได้ทำให้ได้ข้อเท็จจริงเพิ่ม
ในการพิจารณาคดี ศาลได้สอบถามถึงข้อทักท้วงที่สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรส่งให้พรรคก้าวไกล ก่อนการเสนอแก้ไขมาตรา 112 ซึ่งนางสาวเบญจายืนยันว่ามีการแจ้งเป็นวาจาในที่ประชุม ระบุถึงข้อผิดพลาดทางธุรการ เช่น เอกสารไม่ครบ หรือมีจำนวนหน้าที่เกิน ก่อนการลงชื่อในครั้งที่สอง ส่วนตัวไม่ทราบว่ามีคนอื่นรับทราบหรือไม่ นอกจากนายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคก้าวไกลในขณะนั้น แม้ตนเองจะมีการเข้าร่วมประชุมเกือบทุกครั้ง แต่ยืนยันว่าไม่ได้มีการพูดถึงการทักท้วงของสำนักงานเลขาธิการสภาในที่ประชุม
ส่วนเรื่องการชุมนุมยกเลิกหรือแก้ไขมาตรา 112 ในช่วงก่อนมีการเสนอกฎหมาย นางสาวเบญจายอมรับว่าได้เข้าสังเกตการณ์ร่วมชุมนุม เพื่อรับรองสิทธิและไม่ให้เกิดความรุนแรงขึ้น แต่ไม่ได้มีการพูดถึงเรื่องเนื้อหาของร่างกฎหมายที่จะเสนอ
ขณะที่ฝั่งผู้ร้องได้ซักค้านถึงเรื่องการลงชื่อในร่างแก้ไขกฎหมาย โดยนางสาวเบญจายืนยันว่าเป็นการใช้สิทธิตามกฎหมาย เนื่องจากขณะนั้นยังไม่มีคำวินิจฉัยจากหน่วยงานอื่นใดออกมา และหากไม่มีมติพรรค ก็ยังคงยืนยันในหลักการ และจะลงชื่อ เนื่องจากเห็นว่าเนื้อหาและรายละเอียดในร่างกฎหมายที่เสนอนั้นไม่ได้มีอะไรเกินเลย หรือเป็นไปตามที่ผู้ร้องกล่าวหา ส่วนเรื่องการแจ้งทักท้วงของสำนักงานเลขาธิการสภา นางสาวเบญจาจำวันเวลาแน่ชัดไม่ได้ เป็นช่วงเวลาประมาณต้นปี 65 รายละเอียดคงต้องถามนายพิธา
ฝั่งผู้ร้องได้นำเอกสารของนายชัยธวัช ตุลาธน ในฐานะหัวหน้าพรรคก้าวไกลในขณะนั้น กรณีชี้แจงเรื่องการเสนอแก้ไขกฎหมายมาสอบถาม แต่นางสาวเบญจาระบุว่าไม่เคยเห็นเอกสารนี้มาก่อน คงต้องให้นายชัยธวัชยืนยันด้วยตัวเอง แม้จะมีบางส่วนที่ตนเองเห็นว่าไม่สอดคล้องกันกับบันทึกถ้อยคำของตนเอง แต่ยังคงยืนยันว่าตนเองตั้งใจจะเสนอความคิดเห็นในที่ประชุมสภาอยู่แล้ว อย่างไรก็ดี ตนเองเคารพมติพรรคตามหลักการทั่วไป ตนเองจึงเห็นด้วยและลงชื่อ และขอยืนยันถึงเอกสิทธิ์ สส. ว่ามีความเป็นอิสระ มีสิทธิเสนอความคิดเห็นต่อสภาใหญ่ หรือแปรญัตติอีกได้
ส่วนกรณีมีการนำภาพหน้าจอแชตไลน์ขึ้นมาสอบถามนั้น นางสาวเบญจาขอไม่ยืนยันว่ามีกลุ่มไลน์นั้นหรือไม่ แต่พรรคไม่ได้ใช้กลุ่มไลน์เป็นการสื่อสารหลัก และตนเองไม่ทราบว่ามี ไม่เคยเห็นกลุ่มดังกล่าวหรือข้อความที่ปรากฏมาก่อน และไม่ทราบว่ามีที่มาที่ไปอย่างไร
ภายหลังการพิจารณาราว 1 ชั่วโมง นางสาวเบญจาได้ออกมาให้สัมภาษณ์ถึงความรู้สึกของการให้การต่อศาลในวันนี้ว่า เป็นบรรยากาศไม่ตึงเครียด สบาย ค่อนข้างชัดเจนมากขึ้น ศาลให้โอกาสเราได้ตอบคำถาม และคัดค้านในบางเรื่องที่เราอาจไม่เห็นด้วย ก็เป็นบรรยากาศที่ดี ชัดเจนมากขึ้น
นางสาวเบญชายืนยันเจตนาที่ดี ซึ่งเกี่ยวข้องกับสถานการณ์สังคมในช่วงนั้น ที่ทำให้เราต้องดำเนินการต่าง ๆ เรารู้สึกว่าวันนี้ที่ได้มาชี้แจงต่อศาล เป็นการมาแสดงเจตนาของเราว่าไม่ได้มีเจตนาตามที่ถูกกล่าวหา
ส่วนมองว่าเมื่อให้การแล้วประเด็นเคลียร์ขึ้นหรือไม่นั้น นายนิธิระบุว่า นางสาวเบญจาให้ข้อเท็จจริงที่ชัดเจน ตรงประเด็นกับศาลว่าเหตุการณ์ตอนนั้นเป็นอย่างไรบ้าง แต่รายละเอียดขอสงวนไว้ เนื่องด้วยคดีนี้ศาลมีคำสั่งให้ควบคุมการให้สัมภาษณ์
ส่วนมีการเตรียมตัวหรือหารือกับเหล่าอดีต สส. อย่างไร นายนิธิระบุว่า ทีมทนายความเตรียมตัวผู้คัดค้าน รวมทั้งพยานแต่ละคนก่อนขึ้นศาลอยู่แล้ว เป็นแนวปฏิบัติปกติ ก่อนที่จะให้พยานขึ้นมาเบิกความต่อศาล ได้มีการพูดคุยกันบ้าง เพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริงว่าเข้าใจตรงกันหรือไม่ เนื่องจากผู้คัดค้านแต่ละรายมีข้อเท็จจริง มุมมอง แนวคิดในการให้การ
สำหรับการที่นายสุลักษณ์ไม่ได้ขึ้นเบิกความในฐานะนักวิชาการนั้น เป็นเพราะก่อนหน้านี้ศาลมีการปรับเปลี่ยนวิธีการให้ข้อเท็จจริง ขอให้พยานนักวิชาการเสนอบันทึกหรือความเห็นเข้ามาล่วงหน้า และให้แต่ละฝ่ายส่งข้อคัดค้านมา หากศาลพิจารณาเห็นว่ามีความจำเป็นจะต้องให้มาตอบคำถามเหล่านี้ ศาลจะอนุญาตให้นำมา
อย่างไรก็ตาม ศาลมีคำสั่งว่า พยานนักวิชาการที่ส่งบันทึกเข้ามาแล้ว แต่ศาลไม่อนุญาตให้นำมาที่ศาล จะรับบันทึกหรือความเห็นนั้นประกอบสำนวนพิจารณาต่อไป ซึ่งนายสุลักษณ์ได้ส่งบันทึกถ้อยความเรียบร้อย
ส่วนพยานในบัญชีรายชื่ออื่น ๆ ศาลยังอนุญาตให้สามารถส่งบันทึกถ้อยความเห็นเข้ามาได้เหมือนเดิม โดยเมื่อส่งเข้ามาแล้ว ให้แต่ละฝ่ายนำไปอ่านและส่งคำถามกลับมา หากมีความเหมาะสมที่จะให้ตอบคำถาม หรือรับฟังข้อคำถามเหล่านี้ ศาลจึงจะให้นำเข้ามา
เมื่อถามว่าจะมีการปรับบัญชีพยานอย่างไรหรือไม่ นายนิธิกล่าวว่า ณ เวลานี้ ยืนยันว่าปฏิบัติตามแผนเดิม เพราะเป็นคำสั่งศาล เพื่อการไต่สวนให้ราบรื่น
ส่วนจะมีการเพิ่มพยานบุคคลเข้ามาแทนหรือไม่นั้น เป็นเรื่องการบริหารจัดการของฝั่งผู้คัดค้าน การปรับแผนเกิดขึ้นเสมออยู่แล้ว เพราะแต่ละท่านอาจจะมีภารกิจ ก็สามารถขยับกันได้ เป็นหน้าที่ของผู้คัดค้าน ต้องบริหารจัดการตามที่ศาลให้ ไม่ได้เป็นเรื่องที่เคร่งครัดขนาดนั้น
เมื่อถามถึงการที่ศาลไม่อนุญาตให้นักวิชาการขึ้นเบิกความ จะทำให้เสียเปรียบได้เปรียบในการสู้คดีหรือไม่ นายนิธิให้ความเห็นส่วนตัวว่า หากศาลมีคำสั่งรับบันทึกข้อความ ข้อเท็จจริง หรือบันทึกถ้อยคำอย่างถูกต้อง ก็อาจจะไม่ได้แตกต่างในส่วนเรื่องกระบวนการหรือข้อเท็จจริงครบถ้วน แม้ส่วนตัวอยากให้นักวิชาการมาเบิกความต่อศาล เพราะน่าจะเข้าใจว่าการเจอหน้า พูดคุยกัน อาจจะได้อะไรที่ครบถ้วนมากกว่า
นายนิธิ ยืนยันว่า จำนวนพยานยังเท่าเดิม ยังไม่อยากให้โฟกัสว่าแต่ละคนจะมาเวลาไหน ณ ตอนนี้ หากเกิดการปรับเปลี่ยน จะเกิดความสับสน
นายนิธิ เปิดเผยด้วยว่า ในการไต่สวนครั้งหน้า ฝั่งผู้คัดค้านได้เตรียมพยานไว้ 3 ปาก ได้แก่ นางสาวสุทธวรรณ สุบรรณ ณ อยุธยา อดีต สส.นครปฐม พรรคก้าวไกล ในฐานะกรรมการบริหารพรรคก้าวไกลในขณะนั้น, รศ.ดร.สาวตรี สุขศรี คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และนายชำนาญ จันทร์เรือง นักวิชาการด้านกฎหมาย ซึ่งมาในฐานะนักวิชาการ ไม่ใช่อดีตรองหัวหน้าพรรคอนาคตใหม่