โควิด-19 ในสัตว์เลี้ยง เป็นอันตรายต่อมนุษย์หรือไม่?

มิก ไบลีย์ ศาสตราจารย์ด้านภูมิคุ้มกันเปรียบเทียบ มหาวิทยาลัยบริสตอล ประเทศอังกฤษ ได้เขียนบทความลงใน The Conversation ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการกลายพันธุ์ของเชื้อไวรัสโควิด-19 ในสัตว์เลี้ยงว่า ขณะนี้ความเสี่ยงที่โควิด-19 ในสัตว์จะเป็นอันตรายต่อมนุษย์ยังต่ำอยู่ แต่ควรมีแนวทางรับมือการกลายพันธุ์ในอนาคต

การฆ่าหรือฉีดวัคซีนโควิด-19 ให้สัตว์เพื่อป้องกันไม่ให้โควิด-19 เกิดการกลายพันธุ์ที่เป็นอันตรายอื่น ๆ และแพร่กลับมาหามนุษย์นั้น เป็นหนึ่งในประเด็นที่มีการถกเถียงกันมานานพอสมควรในหมู่นักวิทยาศาสตร์

รัสเซีย เริ่มฉีดวัคซีนโควิด-19 ให้สัตว์ สกัดกลายพันธุ์

ก่อนหน้านี้มีหลักฐานที่แสดงว่า “แมว” สามารถติดเชื้อ SARS-CoV-2 ซึ่งเป็นไวรัสที่ก่อโรคโควิด-19 ได้ตั้งแต่เดือน เม.ย. 2020 ที่เมืองอู่ฮั่น ประเทศจีน และมีหลักฐานที่แสดงว่า พวกมันสามารถแพร่เชื้อไปยังแมวตัวอื่นได้ ต่อมาก็มีการติดเชื้อใน “ตัวมิงก์” ที่ประเทศเดนมาร์กและเนเธอร์แลนด์ รวมถึงยังมีข่าวพบสัตว์อีกหลายชนิดที่ติดเชื้อโควิด-19 ทั้งสิงโต เสือ สุนัข พังพอน ฯลฯ

โดยปัจจุบันมีหลักฐานที่ชัดเจนว่า มนุษย์สามารถแพร่เชื้อไปสู่สัตว์เลี้ยง เช่น แมว ได้ แต่มีหลักฐานน้อยมากที่ยืนยันได้ว่า แมวสามารถแพร่เชื้อโควิด-19 สู่คนได้ จึงเป็นเหตุให้พอจะบอกได้ว่า ไม่มีเหตุผลที่จะต้องกังวลว่า การติดเชื้อโควิด-19 ในแมวเป็นปัญหาใหญ่ เพราะความเสี่ยงที่จะติดเชื้อโควิด-19 จากครอบครัวและเพื่อนฝูงยังมีมากกว่าการติดเชื้อจากแมว

ขณะนี้ไม่มีความเสี่ยงจากสัตว์เลี้ยงของเรา ไม่ว่าจะเป็นแมวหรือสุนัข ในระดับที่ต้องกำจัดหรือกักกันพวกมัน อย่างไรก็ตาม ในระยะยาว ยังมีข้อกังวลเกี่ยวกับการปรากฏตัวของโควิด-19 สายพันธุ์ใหม่ที่อาจแพร่เชื้อได้ง่ายขึ้น หรือลดประสิทธิภาพวัคซีนลง

แต่ความเสี่ยงระยะยาวของการมีเชื้อ SARS-CoV-2 ในสิ่งมีชีวิตสปีชีส์อื่นที่ไม่ใช่มนุษย์คือ ถ้าไวรัสเริ่มแพร่ระบาดในสปีชีส์นั้น ๆ เป็นเวลานานพอ อาจเกิดโควิด-19 สายพันธุ์ใหม่ที่น่ากลัวยิ่งกว่า และจะไม่มีใครรู้ว่าเป็นปัญหาจนกว่าจะมันจะแพร่กลับมาสู่มนุษย์

แม้ว่าจะเกิดได้ยาก แต่รัฐบาลสหราชอาณาจักร (และอาจรวมถึงประเทศอื่น ๆ) จำเป็นต้องพิจารณาสถานการณ์ที่เป็นไปได้ในอนาคตเหล่านี้ และความเป็นไปได้ของสายพันธุ์ใหม่ที่ปรากฏในสัตว์เป็นส่วนหนึ่งของรายงานล่าสุดจากกลุ่มที่ปรึกษาทางวิทยาศาสตร์สำหรับกรณีฉุกเฉิน (SAGE) เกี่ยวกับวิวัฒนาการระยะยาวของ SARS-CoV-2

วิธีที่สำคัญที่สุดในการลดความเสี่ยงคือ “การเฝ้าระวังเพื่อระบุสายพันธุ์ใหม่ในสัตว์ที่ยังไม่ปรากฏในคน” เพื่อที่หากเกิดโควิด-19 สายพันธุ์ใหม่ที่มีแนวโน้มว่าจะน่ากลัวขึ้นมาจริง ๆ เราก็จะสามารถรับมือได้ทันท่วงที

ส่วนการการุณยฆาตหรือกำจัดสัตว์เลี้ยงจำนวนมากเพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของเชื้อจากสัตว์สู่คนนั้น ไม่น่าจะเกิดขึ้น หากเกิดสถานการณ์ที่โควิด-19 สายพันธุ์อันตรายแพร่กระจายจากแมวไปสู่เจ้าของและครอบครัวจริง การติดเชื้อในคนก็ควรรับมือโดยการกักตัวตามมาตรการเพื่อหยุดการแพร่กระจาย ส่วนแมวตัวที่ติดเชื้อและแมวตัวอื่นที่สัมผัสใกล้ชิด (ถ้ามี) อาจถูกทำการุณยฆาตในทันทีเพื่อลดความเสี่ยงต่อผู้คนและแมวตัวอื่น ๆ

แต่ไม่มีประโยชน์ที่จะกำจัดแมวจำนวนมาก เว้นแต่ว่าโควิด-19 สายพันธุ์ใหม่นั้นแพร่กระจายไปมากแล้ว หากมีการเฝ้าระวังการกลายพันธุ์ของ SARS-CoV-2 ในคนและสัตว์ที่เพียงพอ ก็ไม่จำเป็นต้องกังวลว่าสัตว์เลี้ยงของเราจะถูกกำจัด

 

ภาพจาก AFP

เช็กเลย! 2 รพ. เปิดจองวัคซีนโมเดอร์นา กดลิงก์ลงทะเบียนไม่ยาก

9 ส.ค.เงินเยียวยาเข้าพร้อมเพย์ กลุ่มตกหล่นรีบแก้ไข "ม.33 ม.39 ม.40" พื้นที่แดงเข้มได้ 2,500-5,000 แน...