สงครามระหว่าง 2 ชาติ ทำเดือดร้อนปากท้องคนทั้งโลก

ชูโรสสีเหลืองทองเปล่งปลั่งอยู่ในกระทะ ส่งกลิ่นหอมอบอวลไปทั่วร้าน พนักงานตักขนมกรอบนอกนุ่มในขึ้นเสิร์ฟคู่กับกาแฟ

วิถีชีวิตยามเช้าของชาวสเปนดำเนินไปตามกิจวัตร แต่ขณะนี้มื้อเช้าที่แสนจะเรียบง่ายกำลังได้รับผลกระทบจากวิกฤตความขัดแย้งที่ไกลออกไปหลายพันกิโลเมตร

นั่นเป็นเพราะชูโรสต้องทอดด้วยน้ำมันดอกทานตะวัน ที่สกัดมาจากเมล็ดทานตะวัน ปัญหาคือ ประเทศผู้ส่งออกเมล็ดทานตะวันมากที่สุดของโลกคือ ยูเครนและรัสเซีย และเมื่อทั้งสองชาติจดจ่อกับการต่อสู้ สินค้าจึงขาดตลาดและมีราคาแพงขึ้น

พ่อค้าโอดครวญว่า ทั้งน้ำมันและแป้ง วัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตชูโรสแพงขึ้นอย่างน่าตกใจ

สเปนกระทบหนักเพราะประเทศนี้นำเข้าน้ำมันดอกทานตะวันจากยูเครนถึงร้อยละ 40 คิดเป็นน้ำหนักมากถึง 400,000 ตันต่อปี

สินค้าที่หายไปถูกทดแทนด้วยน้ำมันมะกอกชั่วคราว เพราะพ่อค้าเล่าว่า เป็นน้ำมันเดียวที่ใช้ทอดชูโรสแทนได้ ทั้งรัสเซียและยูเครนเป็นประเทศอันดับต้นๆ ที่ส่งออกอาหาร ข้อมูลจากองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ ปี 2016 ถึง ปี 2021 ทั้งรัสเซียและยูเครนส่งออกเมล็ดทานตะวันมากถึงร้อยละ 50 ของปริมาณที่ผลิตได้ทั่วโลก ส่วนข้าวบาร์เลย์ทั้งสองชาติส่งออกรวมร้อยละ 19 ในขณะที่ข้าวสาลีอยู่ที่ร้อยละ 14

ความเดือดร้อนไม่จำกัดอยู่แค่ในยุโรป แต่ยังลุกลามไปยังทวีปอื่นๆ ที่นี่คือ กรุงไนโรบี เมืองหลวงของเคนยา สตรีทฟู้ดพบได้ทั่วไป หนึ่งในนั้นคือ จาปาตี แป้งทอดยัดไส้รูปทรงสามเหลี่ยม

พ่อค้าเล่าว่า ในช่วงหนึ่งเดือนที่ผ่านมาราคาแป้งและก๊าซหุงต้มพุ่งทะยานจนน่าใจหาย ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นทำให้กำไรจากการขายลดลงครึ่งหนึ่งจากที่ควรได้

เคนยาก็เช่นเดียวกับอีกหลายประเทศที่พึ่งพาการนำเข้า ผลกระทบมากขึ้นตามสัดส่วนเนื่องจากประเทศนี้นำเข้าแป้งจากรัสเซียถึงร้อยละ 80ราคาสินค้าที่เพิ่มสูงขึ้นถูกซ้ำเติมด้วยราคาพลังงาน

ทั้งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติมีผู้ผลิตรายใหญ่อันดับ 3 ของโลกคือรัสเซีย นโยบายคว่ำบาตรรายได้หลักของรัสเซียโดยชาติตะวันตกทำให้สัดส่วนพลังงานในตลาดโลกหายไป

ผลที่ตามมาเป็นไปตามหลักเศรษฐศาสตร์ เมื่อสินค้าปริมาณลดลงไม่สอดคล้องกับความต้องการ ราคาขายจึงถีบตัวขึ้น

ราคาที่พุ่งสูงสุดเกิดขึ้นเมื่อต้นเดือนมีนาคม ด้วยราคาน้ำมันดิบแบรนท์ 130 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อบาร์เรล นับว่าสูงที่สุดในรอบ 13 ปี ก่อนจะปรับลดลงมาเรื่อยๆ แต่นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่า หากสถานการณ์ยังเป็นเช่นนี้ ราคาอาจพุ่งแตะ 200 ดองงาร์สหรัฐฯ ต่อบาร์เรล

เมื่อราคาพลังงานแพงขึ้น ค่าขนส่งก็แพงขึ้นตามมาส่งผลให้สินค้าต่างๆ แพงตามไปด้วย ขบวนประท้วงในกรุงมาดริดเหล่านี้เกิดขึ้นโดยสหภาพแรงงาน ผู้คนเริ่มทนไม่ไหวกับค่าครองชีพที่แพงขึ้น

ดั่งประโยคที่ว่า เด็ดดอกไม้สะเทือนถึงดวงดาว ขณะนี้ผู้คนทั่วโลกกำลังรู้สึกได้ถึงความยากลำบากที่เกิดขึ้นจากสงครามที่พวกเขาไม่ได้ก่อ และสิ่งที่น่ากังวลก็คือ ในขณะที่ความขัดแย้งยังคงไม่จบสิ้น นี่อาจเป็นแค่ปฐมบทเท่านั้น

รายงานจากโครงการอาหารโลกที่เผยแพร่ออกมาเมื่อต้นเดือนมีนาคมเตือนว่า ปี 2022 นี้จะเป็นปีแห่งความอดอยาก โดยเฉพาะกับประเทศยากจนที่ต้องพึ่งพาการนำเข้าอาหารและพลังงาน

ตัวเลขของผลกระทบที่พอจะคาดการณ์ได้คือ 44 ล้านคน จาก 38 ประเทศ ในจำนวนนี้รวมถึงประเทศที่เปราะบางอยู่แล้วอย่าง อัฟกานิสถาน, เอธิโอเปีย และซีเรีย

นอกจากอาหารและพลังงานแล้ว ราคาสินค้าอย่างอื่นอย่าง ปุ๋ย ธัญพืชเลี้ยงสัตว์ ไปจนถึงเหล็กกล้าที่เป็นสินค้าส่งออกของยูเครนก็แพงขึ้นเช่นกัน

โลกเพิ่งจะฟื้นตัวได้ไม่นานหลังผู้คนได้รับวัคซีนต้านโควิด-19 วันนี้เศรษฐกิจโลกกำลังเผชิญกับความท้าทายใหม่จากความขัดแย้งของมนุษย์ ซ้ำเติมโรคระบาดมีความเป็นไปได้ว่า อาจเกิดวิกฤตขาดแคลนอาหารที่เลวร้ายที่สุดนับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สองเมื่อปี 1945

ประเทศที่จะได้รับผลกระทบก่อนคือบรรดาประเทศกำลังพัฒนา และขณะนี้ทวีปแอฟริกาตื่นตัวแล้ว ตั้งเป้าหมายระดมทุนสำรองเพื่อป้องกันวิกฤตอาหารที่จะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้

สินค้านำเข้าที่หายไปจากชั้น ราคาน้ำมันพุ่งทะยาน อาหารมื้อเดิมที่ต้องใช้เงินซื้อมากขึ้น ตลอดจนธนบัตรในกระเป๋าที่ลดลง นี่คือหน้าตาของสงครามระหว่างรัสเซียและยูเครนที่ความรุนแรงไม่ได้คร่าชีวิตแค่ทหารและพลเรือน หากกำลังทำลายเศรษฐกิจโลก

ตลอดหนึ่งเดือนที่ผ่านมา สงครามที่ดูไกลตัวใกล้เข้ามาทันที เมื่อปากท้องของผู้คนทั่วโลกกำลังได้รับผลกระทบ