หวั่นวงจรการค้าสัตว์ป่าคัมแบ็ก! หลังจีนผ่อนคลายมาตรการโควิด-19

สถานการณ์โควิด-19 ต่างประเทศในปัจจุบันโลกยังคงโฟกัสความสนใจไปที่ประเทศจีน ซึ่งเพิ่งประกาศผ่อนคลายมาตรการโควิด-19 ที่เข้มงวดเป็นครั้งแรกในรอบ 3 ปี

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญประเมินว่า การผ่อนคลายมาตรการควบคุมโควิด-19 ของจีนอาจหมายความรวมถึงการผ่อนคลายมาตรการการค้าสัตว์ป่าด้วย ทำให้มีความกังวลว่า อาจเสี่ยงเกิดเหตุการณ์ “ประวัติศาสตร์ซ้ำรอย” อีกครั้ง

วิจัยใหม่พบ ต้นตอโควิด-19 ไม่ใช่แล็บอู่ฮั่น แต่มาจากตลาดค้าสัตว์

ก่อนเกิดโควิด-19 การค้าสัตว์ป่าถือเป็นหนึ่งในอาชีพหรือธุรกิจสำคัญที่มีความแพร่หลายในประเทศจีน ในฐานะ “อาชีพสู่ความร่ำรวย” มูลค่าทางเศรษฐกิจในประเทศอยู่ที่ 5.2 แสนล้านหยวน (ราว 2.6 ล้านล้านบาท) มีประชาชนในประเทศจีนมากกว่า 14 ล้านคนประกอบอาชีพที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมสัตว์ป่า

แต่หลังจากเกิดโควิด-19 ทางการจีนได้มีคำสั่งห้ามไม่ให้มีการล่า ค้า ขนส่ง และบริโภคสัตว์ป่า หลังจากมีข้อมูลว่า โควิด-19 ซึ่งเป็นโรคอุบัติใหม่อาจแพร่มากสัตว์ป่าสู่คน

คำสั่งห้ามดังกล่าวครอบคลุมสัตว์เกือบ 1,800 ชนิดที่มีคุณค่าทางนิเวศวิทยา เศรษฐกิจ และสังคม ซึ่งเรียกรวม ๆ ว่า “สัตว์คุณค่า 3 ประการ” ตัวอย่างเช่น เม่น จิ้งจอกแร็กคูน ชะมด หมูป่า หนูไม้ไผ่ ฯลฯ

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า การบริโภคสัตว์ป่าเป็นอาหารยังคงเป็นสิ่งที่คลุมเครือในทางกฎหมาย โดยมีเจ้าหน้าที่จีนเคยออกมายอมรับว่า กฎระเบียบในปัจจุบันยังไม่ชัดเจนเพียงพอ

หลังมีคำสั่งห้าม ศูนย์เพาะพันธุ์สัตว์ป่าทั่วประเทศจีนได้รับคำสั่งให้ปิดทำการ ซึ่งเป็นการตัดแหล่งรายได้หลักของเกษตรกรหลายล้านคน อย่างไรก็ตาม เกษตรกรยังคงสามารถเพาะพันธุ์สัตว์ที่ได้รับการยกเว้นในรายชื่อต้องห้ามได้ หากได้รับใบอนุญาตจากรัฐบาล

ทั้งนี้ หยาง เหอชิง เจ้าหน้าที่สภาประชาชนแห่งชาติกล่าวว่า แม้ว่าจีนจะออกข้อบังคับห้ามการกินสัตว์จากแหล่งที่ผิดกฎหมายหรืออยู่ภายใต้การคุ้มครอง แต่ก็ไม่ได้บอกว่า “การกินสัตว์ที่มีคุณค่า 3 ประการ หรือสัตว์ป่าอื่น ๆ ที่ไม่อยู่ภายใต้การคุ้มครองประเภทใดประเภทหนึ่งนั้นถูกกฎหมายหรือไม่ สิ่งนี้ทำให้เกิดช่องโหว่”

ขณะเดียวกัน ศูนย์อนุรักษ์ซานสุ่ย ซึ่งเป็นองค์กรพัฒนาเอกชนของจีนที่อุทิศตนเพื่อการอนุรักษ์สายพันธุ์สิ่งมีชีวิตและระบบนิเวศ กล่าวว่า กฎหมายคุ้มครองสัตว์ป่าฉบับปรับปรุงล่าสุดของจีน ได้ผ่อนปรนข้อจำกัดในการเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าแล้ว “ภายใต้ร่างที่สอง การเลี้ยงสัตว์ป่าที่มีคุณค่า 3 ประการไม่จำเป็นต้องได้รับการอนุมัติ คุณเพียงแค่ต้องลงทะเบียน และหากเกิดข้อผิดพลาด คุณเพียงแค่ต้องแก้ไขปัญหาภายในระยะเวลาที่กำหนดเท่านั้น”

ศูนย์อนุรักษ์ซานสุ่ยเสริมว่า “เรากังวลว่าการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะทำให้การกำกับดูแลและการคุ้มครองสัตว์ป่าอ่อนแอลง”

นอกจากนี้ การปรับปรุงกฎหมายคุ้มครองสัตว์ป่าครั้งล่าสุดยังได้ลบเนื้อหาเกี่ยวกับ “การป้องกันความเสี่ยงด้านสาธารณสุข” ออกไปด้วย ทำให้การปกป้องสุขภาพของประชาชนจากเชื้อโรคหรือไวรัสในสัตว์ป่าอ่อนแอลง

กลุ่มอาสาสมัครต่อต้านการรุกล้ำเพื่อการอนุรักษ์สัตว์ป่าของจีน กล่าวในแถลงการณ์ว่า “วิธีที่ดีที่สุดในการปกป้องสุขภาพของประชาชนอย่างแท้จริงคือการปล่อยให้สัตว์ป่าอยู่ในที่ที่ควรจะเป็น ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติของพวกมัน”

พวกเขาเสริมว่า “ความพยายามใด ๆ ที่จะทำฟาร์ม เพาะพันธุ์ ซื้อหรือขาย และใช้ประโยชน์จากมัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งโดยการกิน มันมีแต่จะเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพของประชาชน”

โจว จินเฟิง เลขาธิการมูลนิธิอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพและการพัฒนาพื้นที่สีเขียวของจีน กล่าวว่า “มีแนวโน้มสูงที่สัตว์ป่า โดยเฉพาะชนิดที่มีคุณค่า 3 ประการ จะกลับมาสู่ตลาดอีกครั้ง”

เขาเสริมว่า “อย่าลืมว่ามีการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนา 3 ครั้งใหญ่ที่ผ่านมาคือ ซาร์ส เมอร์ส และโควิด-19 ล้วนมีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับสัตว์ป่าทั้งสิ้น เราควรเรียนรู้บทเรียนนี้ และหานโยบายสร้างอาชีพอื่นให้กับคนที่อยู่ในอุตสาหกรรมสัตว์ป่า”

 

 

เรียบเรียงจาก The Guardian

ภาพจาก AFP