นานาชาติรุมตำหนิจีน ฉีดน้ำสกัดเรือยามฝั่งฟิลิปปินส์

คลิปที่หน่วยยามฝั่งของฟิลิปปินส์เผยแพร่ออกมาวันนี้ (7 ส.ค.) เผยให้เห็นเรือหน่วยยามฝั่งของจีนกำลังใช้ปืนฉีดน้ำแรงดันสูงยิงใส่เรือของหน่วยยามฝั่งฟิลิปปินส์ที่ลำเล็กกว่ามาก ระหว่างที่เรือของฟิลิปปินส์พยายามส่งเสบียงให้กับกองทหารที่ประจำอยู่บนสันดอนโธมัสที่ 2 (Second Thomas Shoal) ในหมู่เกาะสแปรตลี (Spratly) ซึ่งอยู่ในเขตเศรษฐกิจจำเพาะของฟิลิปปินส์ แต่จีนเองก็อ้างอธิปไตยเหนือบริเวณดังกล่าว

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา (5 ส.ค.) โดยหน่วยยามฝั่งฟิลิปปินส์ได้ประณามการเดินเรือที่อันตรายและการใช้ปืนฉีดน้ำแรงดันสูงโดยผิดกฎหมายของหน่วยยามฝั่งจีน ขณะที่ประธานาธิบดีเฟอร์ดินานด์ มาร์กอส จูเนียร์ ระบุวันนี้ (7 ส.ค.) ว่า ได้ส่งหนังสือแจ้งไปยังนายหวง ซีเหลียน เอกอัครราชทูตจีนประจำกรุงมะนิลาแล้ว

ด้านหน่วยยามฝั่งของจีนตอบโต้ว่า เรือของหน่วยยามฝั่งฟิลิปปินส์ 2 ลำได้รุกล้ำเข้ามาในน่านน้ำของจีน แม้ว่าจะประกาศเตือนหลายครั้งแล้ว ซึ่งเป็นการละเมิดแนวปฏิบัติของภาคีในทะเลจีนใต้ หน่วยยามฝั่งจีนจึงเข้าสกัดและใช้มาตรการบังคับใช้คำเตือนตามกฎหมาย

การกระทำของจีนเรียกเสียงตำหนิจากนานาชาติโดยเฉพาะพันธมิตรสำคัญของฟิลิปปินส์อย่างสหรัฐอเมริกา โดยโฆษกกระทรวงต่างประเทศสหรัฐฯ แมททิว มิลเลอร์ ย้ำเมื่อวานนี้ (6 ส.ค.) ว่า การใช้อาวุธจู่โจมเรือ เครื่องบิน และกองกำลังของฟิลิปปินส์ ซึ่งรวมถึงหน่วยยามฝั่งในทะเลจีนใต้ จะทำให้มีการใช้ข้อผูกพันการป้องกันร่วมสหรัฐฯ ภายใต้มาตรที่ 4 ของสนธิสัญญาป้องกันประเทศร่วมกันของสหรัฐฯ และฟิลิปปินส์ ปี 1951

เช่นเดียวกับออสเตรเลีย ญี่ปุ่น และเยอรมนี ที่ออกมาระบุว่าการกระทำของจีนนั้น “อันตราย” และ “บั่นทอนความมั่นคง” ขณะที่สถานทูตแคนาดาในฟิลิปปินส์ระบุว่า แคนาดาขอประณามอย่างเปิดเผยต่อการกระทำที่อันตรายและเป็นการยั่วยุของหน่วยยามฝั่งจีน

ทะเลจีนใต้เป็นต้นเหตุของความตึงเครียดระหว่างฟิลิปปินส์และจีนมายาวนาน โดยจีนอ้างอธิปไตยเหนือน่านน้ำทะเลจีนใต้เกือบทั้งหมด รวมถึงหมู่เกาะส่วนใหญ่ แม้ว่าจะอยู่ห่างจากแผ่นดินของจีนหลายร้อยกิโลเมตรก็ตาม ซึ่งนั่นรวมถึงหมู่เกาะสแปรตลีที่ประกอบด้วยแนวปะการังและเกาะเล็กๆ กว่า 100 แห่ง ซึ่งฟิลิปปินส์ มาเลเซีย บรูไน และไต้หวัน กล่าวอ้างสิทธิทั้งหมดหรือบางส่วนด้วย

อย่างไรก็ตาม ฟิลิปปินส์เรียกบริเวณหมู่เกาะสแปรตลีว่าทะเลฟิลิปปินส์ตะวันตก โดยในปี 1999 ฟิลิปปินส์ได้จงใจทำเรือขนส่งของกองทัพเรือ BRP Sierra Madre เกยตื้นบนสันดอนโธมัสที่ 2 และให้ทหารเรือประจำอยู่ เพื่อแสดงการอ้างสิทธิเหนือบริเวณดังกล่าว

การอ้างสิทธิของฟิลิปปินส์ได้รับการรับรองโดยศาลอนุญาโตตุลาการถาวรในกรุงเฮก ซึ่งมีคำตัดสินในปี 2016 ว่า จีนไม่มีทางพื้นฐานทางกฎหมายที่จะอ้างสิทธิตามประวัติศาสตร์เหนือพื้นที่เกือบทั้งหมดของทะเลจีนใต้ แต่จีนก็ไม่ยอมรับคำตัดสินดังกล่าว

นักวิเคราะห์และนักการเมืองฟิลิปปินส์มองว่า เหตุการณ์เมื่อวันเสาร์ถือเป็นการยกระดับการเผชิญหน้าระหว่างจีนและฟิลิปปินส์ที่เกิดขึ้นหลายครั้งในปีนี้ เช่น เหตุเรือหน่วยยามฝั่งจีนยิงเลเซอร์ใส่เรือของฟิลิปปินส์เมื่อเดือนกุมภาพันธ์

ภาพ: AFP, PHILIPPINE COAST GUARD (PCG)