สำหรับคนที่เลี้ยงสัตว์เชื่อว่าหลายคนคงใฝ่ในไม่น้อยว่าจะสามารถพูดคุยหรือสื่อสารกับสัตว์เลี้ยงของตัวเองได้ โดยเฉพาะเจ้านายของเหล่าทาสแบบเรา ๆ อย่าง “แมว” ที่เอาอกเอาใจยากเหลือเกิน
และหากคุณเคยสงสัยว่าอากัปกิริยาทางสีหน้าของแมว เช่น ทำหูลีบ รูม่านตาแคบลง เลียริมฝีปาก เหล่านี้มีความหมายในเชิงการสื่อสารหรือไม่ การวิจัยจากนักวิทยาศาสตร์ระบุว่า มีแนวโน้มที่จะเป็นเช่นนั้น
ในการศึกษาวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Behavioral Processes เมื่อปี 2023 นักวิทยาศาสตร์ชาวอเมริกัน 2 คนได้ทำการศึกษาการแสดงสีหน้าของแมว และสามารถนับได้ว่า เมื่อแมวบ้านมีปฏิสัมพันธ์ จะสามารถแสดงออกทางสีหน้าที่แตกต่างกันได้ถึง 276 รูปแบบ
บริตทานี ฟลอร์เคียวิช นักจิตวิทยาเชิงวิวัฒนาการที่วิทยาลัยลีโอนในรัฐอาร์คันซอ หนึ่งในผู้วิจัย กล่าวว่า “การศึกษาของเราแสดงให้เห็นว่า การสื่อสารของแมวนั้นซับซ้อนกว่าที่เคยคิดไว้” และเสริมว่า การค้นพบของพวกเขาชี้ให้เห็นว่า กระบวนการเชิงวิวัฒนาการที่แมวป่ากลายมาเป็นแมวบ้าน (Domestication) มีผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการพัฒนาของการสื่อสารทางใบหน้าของแมว
ฟลอร์เคียวิชอธิบายว่า แมวบ้านโดยทั่วไปมีความอดทนต่อสังคมมากกว่าแมวป่าเนื่องจากพวกมันอาศัยอยู่ใกล้กับมนุษย์ ดังนั้นนักวิจัยจึงคาดหวังว่าจะได้เห็นการแสดงออกทั้งในบริบทเชิงบวกและเชิงลบ แต่พวกเขารู้สึกประหลาดใจที่ได้สังเกตเห็นการแสดงออกทางสีหน้าที่ชัดเจนทางสัณฐานวิทยา 276 ถึงรูปแบบ
นักวิจัยระบุว่า การที่มนุษย์นำแมวมาเลี้ยงช่วยให้พวกมันมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมแบบแมว-แมวได้มากขึ้น
ลอเรน สก็อตต์ นักศึกษาแพทย์จากศูนย์การแพทย์มหาวิทยาลัยแคนซัสซึ่งมีความสนใจเรื่องแมวเป็นการส่วนตัว อีกหนึ่งนักวิจัยในการศึกษานี้ บอกว่า เพื่อรวบรวมข้อมูล เธอได้บันทึกภาพแมว 53 ตัวที่ร้านคาเฟ่แมวแถวมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส ระหว่างเดือน ส.ค. 2021 ถึง มิ.ย. 2022 รวมเป็นวิดีโอความยาว 194 นาที
เธอบันทึกปฏิสัมพันธ์ของแมวได้ 186 ครั้ง แมวเหล่านี้เป็นแมวบ้านที่โตเต็มวัยทั้งสองเพศ มีทั้งที่ทำหมันแล้วและยังไม่ได้ทำ
นักวิจัยทั้งสองคนประเมินความแตกต่างในการแสดงออกด้วยระบบที่ออกแบบมาสำหรับตรวจจับหน้าแมวโดยเฉพาะ เรียกว่า Cat Facial Action Coding System และดูจำนวนและประเภทของการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อใบหน้า โดยไม่รวมการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการทางชีวภาพ เช่น การหายใจหรือการหาว
แม้ว่าพวกเขาจะไม่สามารถระบุความหมายของแต่ละสีหน้าที่พวกเขาบันทึกไว้ได้ แต่ฟลอร์เคียวิชและสก็อตต์พบว่า 45.7% ของสีหน้านั้นเป็นมิตร ในขณะที่ 37% นั้นเป็นสีหน้าที่แสดงความก้าวร้าว
รายงานระบุรายละเอียดว่า แมวที่แสดงสีหน้าเป็นมิตรจะขยับหูและหนวดไปข้างหน้าในขณะที่หลับตา ส่วนสีหน้าที่ก้าวร้าวแมวจะมีรูม่านตาตีบ หูแบนแนบกับศีรษะ และการใช้ลิ้นเลียริมฝีปาก
“ความหวังของเราคือการขยายขนาดตัวอย่างให้ครอบคลุมแมวที่อาศัยอยู่ในสถานที่อื่น … ดูสีหน้าของแมวที่อาศัยอยู่ในบ้านที่มีแมวหลายตัว หรืออาณานิคมดุร้าย และอื่น ๆ” ฟลอร์เคียวิชกล่าว
เป้าหมายอีกประการหนึ่งสำหรับการศึกษาในอนาคตคือ การพิจารณาว่า สีหน้าต่าง ๆ ของแมวมีความหมายว่าอะไรบ้างโดยละเอียดมากขึ้น
อ่านงานวิจัยฉบับเต็ม ที่นี่
เรียบเรียงจาก CNN