สุดสัปดาห์ที่ผ่านมา เคียร์ สตาร์เมอร์ นายกฯ ป้ายแดงของอังกฤษ โชว์ผลงานตั้งแต่วันแรกที่เข้ามาบริหารประเทศ โดยนอกจากประกาศแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีใหม่แล้ว ยังประกาศยกเลิกเมกะโปรเจกต์ที่เป็นมรดกตกทอดจากรัฐบาลชุดก่อน นั่นคือ โครงการเนรเทศผู้ลี้ภัยผิดกฎหมายไปรวันดา ซึ่งเป็นโครงการที่เรียกเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักมาโดยตลอด ขณะที่มีการคาดการณ์ว่า การยกเลิกโครงการดังกล่าวจะทำให้รัฐบาลสูญงบประมาณหลักหมื่นล้านเลยทีเดียว
"เมื่อวานนี้ การเปลี่ยนแปลงเริ่มขึ้นแล้ว เราเป็นพรรคแรงงานที่เปลี่ยนไปแล้ว และเมื่อวานนี้ เราเริ่มทำงานเพื่อเปลี่ยนแปลงประเทศ และเมื่อผลการเลือกตั้งเมื่อวันพฤหัสบดีเริ่มชัดเจน สิ่งที่ชัดเจนกว่าที่ทุกคนจะเห็นได้ คือ อารมณ์ความรู้สึกของคนในประเทศ ความคาดหวังต่อเรา และคำมั่นที่จะนำมาซึ่งความเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างไร"
"โครงการรวันดาตายและถูกฝังกลบตั้งแต่ยังไม่เริ่มบังคับใช้ มันไม่ใช่นโยบายป้องปราม ลองดูจำนวนผู้ลี้ภัยที่เข้ามาในช่วง 6 เดือนกว่าๆ ของปีนี้สิ สูงเป็นประวัติการณ์ นั่นคือปัญหาที่เรารับช่วงต่อมา มันไม่ใช่มาตรการป้องปรามแต่แรก" นี่เป็นคำประกาศของ เคียร์ สตาร์เมอร์ นายกฯ คนใหม่ของอังกฤษ ระหว่างการแถลงข่าวครั้งแรกในฐานะผู้นำประเทศ หลังเสร็จสิ้นการประชุมคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา
ใจความสำคัญ เป็นการยืนยันว่า รัฐบาลใหม่จะไม่สานต่อนโยบายส่งตัวผู้อพยพและลี้ภัยเข้าประเทศแบบผิดกฎหมายไปอยู่ประเทศรวันดา ซึ่งเป็นนโยบายตั้งแต่สมัยรัฐบาลพรรคอนุรักษ์นิยม เพราะพบว่าโครงการนี้จัดการกับผู้อพยพเข้าเมืองได้น้อยกว่า 1% เสียอีก ถือเป็นการยกเลิกกฎหมายดังกล่าว ก่อนที่จะเริ่มมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการ นอกจากนี้ สตาร์เมอร์ยังรับปากจะแสวงหามาตรการที่มีประสิทธิภาพกว่านี้ มาแก้ไขปัญหาการลักลอบเข้าเมือง
ทั้งนี้สำหรับแผนผู้ลี้ภัยรวันดา มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า “UK and Rwanda Migration and Economic Partnership” เป็นนโยบายจัดการกับผู้อพยพที่ลักลอบเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมาย และพยายามจะยื่นขอสถานะผู้ลี้ภัยในสหราชอาณาจักร ถูกเสนอขึ้นมาตั้งแต่สมัย อดีตนายกฯ บอริส จอห์นสัน ก่อนจะล้มเลิกไป
แผนนี้ถูกนำมาปัดฝุ่นอีกครั้งในสมัย อดีตนายกฯ ริชี ซูนัค จุดประสงค์เพื่อลดจำนวนและสกัดไม่ให้ผู้ลี้ภัยนั่งเรือเล็กผ่านช่องแคบอังกฤษ ซึ่งอยู่ใกล้กับฝรั่งเศส มาขึ้นฝั่งที่สหราชอาณาจักร ภายใต้แผนนี้ ผู้ขอลี้ภัยบางส่วนจะถูกส่งต่อไปยังประเทศรวันดาในแอฟริกาตะวันออก ระหว่างรอการพิจารณาคำขอลี้ภัย ซึ่งหากคำขอลี้ภัยผ่านการอนุมัติ พวกเขาจะได้รับอนุญาตให้ตั้งถิ่นฐานในประเทศรวันดาได้ แต่ถ้าไม่ผ่าน ก็สามารถแสวงหาที่ลี้ภัยต่อไปยังประเทศที่ 3 ที่มีความปลอดภัยได้ แต่จะไม่มีใคร สามารถยื่นเรื่องขอกลับสหราชอาณาจักรได้
ข้อมูลจากรัฐบาลชี้ว่า ตั้งแต่ต้นปี 2024 จนถึง 11 มิ.ย.ที่ผ่านมา มีผู้อพยพนั่งเรือข้ามช่องแคบอังกฤษมากถึง 11,247 คน สูงกว่าสถิติของช่วงเวลาเดียวกันตลอด 4 ปีที่ผ่านมา
จำนวนผู้ลี้ภัยที่อาจถูกส่งไปรวันดานับตั้งแต่ร่างกฎหมายดังกล่าวผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภาอังกฤษ เมื่อวันที่ 22 เม.ย.ที่ผ่านมา มีการประเมินว่าจะมีผู้ขอลี้ภัยราว 52,000 คน ที่อาจถูกส่งไปอยู่รวันดา อย่างไรก็ตาม ต่อมามีรายงานว่ารัฐบาลไม่สามารถติดต่อกับผู้ลี้ภัย 3,557 คน ที่อยู่ในผู้ลี้ภัยกลุ่มแรก จำนวน 5,700 คน ที่จะถูกเนรเทศออกไปได้ แต่รัฐบาลยืนกรานปฏิเสธกระแสข่าวเรื่องผู้ลี้ภัยสูญหาย
ขณะเดียวกัน มีรายงานว่า รัฐบาลเล็งขยายโครงการรวันดา ให้ครอบคลุมถึงผู้ที่คำขอลี้ภัยถูกปฏิเสธ หรือเพิกถอน และไม่สามารถยื่นอุทธรณ์ได้ นอกจากนี้ รัฐบาลยังคิดทำการทดลองส่งผู้ลี้ภัยกลุ่มแรกที่สมัครใจย้ายไปอยู่รวันดา แลกกับเงิน 140,000 บาทด้วย
จากการยืนยันของกระทรวงมหาดไทยอังกฤษ การเนรเทศผู้ลี้ภัยไปรวันดาจะยังไม่เกิดขึ้นจนกว่าจะถึงวันที่ 24 ก.ค. หรือ 3 สัปดาห์หลังการเลือกตั้งทั่วไป ซึ่งอดีตนายกฯ ริชี ซูนัค รับปากไว้ก่อนวันเลือกตั้งแล้วว่า หากพรรคอนุรักษ์นิยมได้เป็นรัฐบาลอีกสมัย ก็จะดำเนินการตามแผนทั้งหมดที่วางไว้
ปัญหาด้านกฎหมายแผนผู้ลี้ภัยรวันดา ที่ริเริ่มตั้งแต่สมัยอดีตนายกฯ บอริส จอห์นสัน กำหนดให้มีการส่งผู้ลี้ภัยกลุ่มแรกในเดือน มิ.ย.ปี 2022 แต่ติดปัญหาด้านกฎหมาย จนต้องยกเลิกไป
พอมาถึงสมัยของอดีตนายกฯ ริชี ซูนัค ศาลสูงสุดของอังกฤษ มีคำตัดสินให้แผนผู้ลี้ภัยรวันดาขัดต่อหลักกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายของสหราชอาณาจักร โดยให้เหตุผลว่า รวันดาไม่ใช่ประเทศปลอดภัยที่จะส่งผู้ขอลี้ภัยไปอยู่ แต่รัฐบาลแก้เกมด้วยการผลักดันร่างกฎหมาย กำหนดให้รวันดาเป็นประเทศปลอดภัย และยังมีการลงนามสนธิสัญญาฉบับใหม่ เพื่อให้มั่นใจว่ารัฐบาลรวันดาจะไม่ผลักดันผู้ลี้ภัยเหล่านี้กลับบ้านเกิด หรือไปอยู่ประเทศที่ 3 ที่อาจเป็นอันตราย ซึ่งท้ายที่สุด ก็ทำให้แผนรวันดาผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภา
นอกจากอุปสรรคทางด้านกฎหมายแล้ว แผนรวันดายังถูกวิพากษ์วิจารณ์หนักจากพรรคฝ่ายค้าน และองค์กรการกุศลที่ดูแลเรื่องผู้อพยพลี้ภัย โดยพรรคแรงงาน ประกาศเจตนารมณ์ไว้ตั้งแต่ก่อนเลือกตั้งแล้วว่า จะยกเลิกนโยบายดังกล่าวทันที หากได้รับเลือกเป็นรัฐบาล
โดย ไนเจล ฟาราจ หัวหน้าพรรคปฏิรูป ซึ่งเป็นพรรคขวาจัด ที่มีแนวคิดต่อต้านผู้อพยพ เห็นด้วยกับท่าทีนายกฯ คนใหม่ของอังกฤษ ที่ประกาศยกเลิกแผนรวันดาทันที เพราะเชื่อว่ามันไม่ใช่แผนที่จะใช้ได้ผลแต่แรกอยู่แล้ว แต่ก็ยังแสดงความกังวลใจ เพราะมองว่าพรรคแรงงานเอง ก็ยังไม่มีแผนจัดการกับผู้อพยพอย่างจริงจังเช่นกัน
"ก็เขาพูดไว้ว่าเขาจะทำ อย่างน้อยเขาก็รักษาสัญญานะ แผนรวันดามันไม่มีทางได้ผลอยู่แล้ว แต่สิ่งที่เคียร์ สตาร์เมอร์เสนอ คือปราบแก๊งลักลอบขนคนเข้าเมือง ถ้าให้พูดตรงๆ รัฐบาลชุดที่แล้วก็ทำแบบนี้มาหลายปีแล้ว มันก็ไม่ได้ผล ในตอนแรก มันอาจจะยุ่งยากวุ่นวาย แต่เรามั่นใจจากประสบการณ์ตรงว่า ทันทีที่สถานการณ์คลี่คลาย พวกเขาก็จะข้ามช่องแคบอังกฤษมาอีกเป็นพันๆ คน และยอมรับเถอะ เคียร์ สตาร์เมอร์ ไม่มีแผนรับมือเรื่องนี้"
อย่างไรก็ตาม อีเวตต์ คูเปอร์ (Yvette Cooper) รัฐมนตรีมหาดไทยคนใหม่ของอังกฤษ ยืนยันว่า สิ่งที่รัฐบาลจะทำคือ การตั้งศูนย์บัญชาการชายแดน ที่มีอำนาจเหมือนหน่วยงานต่อต้านการก่อการร้าย เพื่อสกัดแก๊งลักลอบขนผู้อพยพ
ด้าน ซูเอลลา บราเวอร์แมน อดีตรัฐมนตรีมหาดไทยของอังกฤษ ก็ออกมาแสดงความเห็นต่อกรณีที่แผนรวันดาถูกยกเลิก โดยยืนยันว่า แผนดังกล่าว หากถูกบังคับใช้อย่างถูกต้องเหมาะสม ก็จะมีประสิทธิภาพ
"ตอนนี้เราเห็นนายกฯ เคียร์ สตาร์เมอร์ กำลังตั้งรัฐบาลของเขา และยกเลิกแผนรวันดา หลายปีของการทำงานหนัก กฎหมายที่ผ่านความเห็นชอบจากสภา และงบหลายล้านปอนด์ที่ทุ่มให้กับโครงการนี้ ซึ่งถ้ามีการบังคับใช้อย่างถูกต้อง ก็จะได้ผล แต่รู้ไหม มีปัญหาใหญ่อีกมากมายรออยู่ ซึ่งจะก่อขึ้นโดยเคียร์ สตาร์เมอร์ ขึ้นอยู่กับพรรคอนุรักษ์นิยมแล้วว่าจะรับมืออย่างไร"
ขณะนี้ ยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่า การยกเลิกแผนรวันดา จะทำให้รัฐบาลต้องสูญเสียงบประมาณ ที่มาจากเงินภาษีของประชาชนไปแบบเปล่าประโยชน์ มากน้อยเพียงใด แต่จากการประเมิน ภายในปี 2023 รัฐบาลอังกฤษทุ่มงบให้โครงการนี้ไปแล้วกว่า 11,000 ล้านบาท
อย่างไรก็ตาม สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของอังกฤษ ระบุว่า งบทั้งหมดที่ตั้งไว้ อยู่ที่อย่างน้อย 17,000 ล้านบาท ในระยะเวลา 5 ปี ซึ่งมีทั้งงบในการดำเนินโครงการ งบในการต่อสู้คดีทางกฎหมาย และงบสำหรับช่วยพัฒนาเศรษฐกิจของรวันดา ซึ่งเงินเหล่านี้้ไม่สามารถเรียกคืนได้ แต่รัฐบาลพรรคแรงงานเชื่อว่า หากยุติโครงการที่ผิดพลาดและสิ้นเปลืองไปเสียตั้งแต่ตอนนี้ เงินที่เหลือจะได้เอาไปทุ่มให้กับการปราบปรามแก๊งลักลอบขนคนเข้าเมืองแทน
นอกจากเรื่องงบประมาณที่เสียไปแล้ว นักวิเคราะห์บางส่วนกังวลว่าการยกเลิกแผนรวันดากลางคัน จะผลักให้ชะตากรรมของผู้อพยพ 52,000 คน ที่อยู่ในโครงการนี้ แขวนอยู่บนเส้นด้ายอีกครั้ง
ต้องจับตากันต่อไปว่า วิธีรับมือกับวิกฤตผู้อพยพตามแบบของพรรคแรงงาน จะมีประสิทธิภาพกว่าแผนรวันดาที่พวกเขาตัดสินใจยกเลิกไปหรือไม่ เพราะปัญหาผู้อพยพ ถือเป็นหนึ่งในประเด็นร้อนที่ประชาชนให้ความสนใจ ซึ่งจะมีผลกับคะแนนนิยมของรัฐบาล
พยากรณ์อากาศล่วงหน้า เตือนฝนถล่ม 10-17 ก.ค. มรสุมแรงขึ้น!
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
