ในขณะที่สงครามในฉนวนกาซายังดำเนินอยู่ สถานการณ์ความรุนแรงในเขตเวสต์แบงก์ก็มีการยกระดับครั้งใหญ่ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา เมื่อกองทัพอิสราเอลได้บุกโจมตีทั้งทางอากาศและภาคพื้นดินหลายพื้นที่ โดยอ้างว่าเป็นการปราบปรามการก่อการร้าย
การโจมตีดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางการก่อเหตุรุนแรงของผู้ตั้งถิ่นฐานชาวอิสราเอลทั่วเวสต์แบงก์ต่อชาวปาเลสไตน์ที่เพิ่มสูงขึ้นทันโลก Daily วันนี้ จะพาคุณผู้ชมไปทำความรู้จักกับเขตเวสต์แบงก์ และเพราะเหตุใดสถานการณ์ที่นั่นถึงทวีความรุนแรงขึ้น
เขตเวสต์แบงก์คืออะไรและใครควบคุมอยู่
เขตเวสต์แบงก์ เป็นดินแดนที่อยู่ระหว่างอิสราเอลและจอร์แดน มีชาวปาเลสไตน์อาศัยอยู่ 3.3 ล้านคน ภายใต้การยึดครองของกองทัพอิสราเอล และยังมีชาวอิสราเอลอีกหลายแสนคนที่เริ่มตั้งถิ่นฐานที่นั่นตั้งแต่ 57 ปีก่อน
อิสราเอลเริ่มการยึดดินแดน หลังชนะสงครามกับกลุ่มประเทศอาหรับ ที่เรียกว่า “สงคราม 6 วัน” ในปี 1967 โดยยึดครอง เวสต์แบงก์และเยรูซาเลมตะวันออก จากจอร์แดน และยึดครอง ฉนวนกาซาและคาบสมุทรไซนาย จากอียิปต์ และที่ราบสูงโกลาน จากซีเรีย โดยอิสราเอลอ้างว่าชาวยิวมีสิทธิ์ตามพระคัมภีร์และตกทอดมาตั้งแต่บรรพบุรุษเหนือดินแดนเหล่านั้น หลังจากนั้นไม่นาน อิสราเอลก็เริ่มตั้งชุมชนชาวอิสราเอลในดินแดนเหล่านั้น
ในช่วงทศวรรษ 1990 รัฐบาลอิสราเอลและองค์กรปลดปล่อยปาเลสไตน์ได้เริ่มกระบวนการสันติภาพที่มีเป้าหมายในการจัดตั้งรัฐปาเลสไตน์ ที่เรียกว่า "ข้อตกลงออสโล" (Oslo Accords) ข้อตกลงดังกล่าวนำมาซึ่งการตั้งรัฐบาลชั่วคราวปาเลสไตน์ที่เมืองรามัลลาห์ ในเขตเวสต์แบงก์ ซึ่งมีอำนาจปกครองจำกัดเหนือเวสต์แบงก์และกาซา การเจรจาสันติภาพได้หยุดชะงักเป็นเวลาหลายปี ขณะที่รัฐบาลอิสราเอลชุดปัจจุบันได้ตัดความเป็นไปได้ที่จะให้เอกราชแก่ชาวปาเลสไตน์
ปัจจุบัน พื้นที่เวสต์แบงก์ที่อยู่ในความควบคุมของรัฐบาลปาเลสไตน์มีสัดส่วน 18 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่ 22 เปอร์เซ็นต์ อยู่ภายใต้การควบคุมร่วมกันระหว่างอิสราเอลและรัฐบาลปาเลสไตน์ ส่วนที่เหลืออีก 60 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งเป็นที่ตั้งของชุมชนชาวยิวส่วนใหญ่ อิสราเอลควบคุมเพียงฝ่ายเดียว
และเมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ ได้ออกความเห็นเชิงปรึกษาว่า การที่อิสราเอลอยู่ในเวสต์แบงก์และเยรูซาเลมตะวันออกเป็นเรื่องผิดกฎหมาย และเรียกร้องอิสราเอลยุติการยึดครองที่กินเวลานานหลายสิบปี
พยากรณ์ฝนล่วงหน้า 1-10 ก.ย. ร่องมรสุมพาดผ่าน ฝนตกหนักถึงหนักมาก
ผู้ตั้งถิ่นฐานในเขตเวสต์แบงก์เป็นใคร
ทั้งนี้ในเขตเวสต์แบงก์ มีผู้ตั้งถิ่นฐานชาวอิสราเอลอาศัยอยู่มากกว่า 7 แสนคน ซึ่งทั้งหมดถือว่าผิดกฎหมายระหว่างประเทศ ผู้ตั้งถิ่นฐานกระจายอยู่ตามชุมชน 146 แห่ง ทั่วเขตเวสต์แบงก์ โดยชุมชนเหล่านี้ส่วนใหญ่สร้างขึ้นตามคำสั่งของรัฐบาลอิสราเอล แต่บางแห่งก็เป็นชุมชนที่ไม่ได้รับอนุญาตและตั้งขึ้นโดยพลเรือนอิสราเอลที่มีอุดมการณ์ ซึ่งหวังว่าสักวันหนึ่งจะได้รับอนุญาตจากรัฐบาล
ชุมชนชาวอิสราเอลหลายแห่งได้รุกล้ำหมู่บ้านชาวปาเลสไตน์ และในบางกรณีเป็นการถือครองที่ดินของชาวปาเลสไตน์ส่วนบุคคล บางแห่งตั้งขึ้นใกล้ศูนย์กลางประชากรปาเลสไตน์ และมีแห่งหนึ่งในเมืองเฮบรอน ที่ตั้งอยู่กลางเมืองของชาวปาเลสไตน์เลย
ทั้งนี้การขยายชุมชนเป็นนโยบายสำคัญของรัฐบาลฝ่ายขวาของนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ผู้นำอิสราเอล ซึ่งเร่งอนุมัติการยึดครองที่ดินในเขตเวสต์แบงก์ระหว่างที่ดำรงตำแหน่ง แม้ว่ากลุ่มสิทธิมนุษยชนจะประณามว่าเป็นอาชญากรรมสงคราม ซึ่งเมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา อิสราเอลได้อนุมัติยึดที่ดินในเขตเวสต์แบงก์ครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่เริ่มกระบวนการสันติภาพออสโล ชุมชนอิสราเอลในเขตเวสต์แบงก์และเยรูซาเลมตะวันออกถูกมองว่าเป็นอุปสรรคต่อกระบวนการสันติภาพ เนื่องจากอยู่บนดินแดนที่ชาวปาเลสไตน์ รวมถึงประชาคมโลก มองว่าเป็นที่ตั้งสำหรับรัฐปาเลสไตน์ในอนาคต
เกิดอะไรขึ้นในเวสต์แบงก์และทำไมถึงเป็นตอนนี้
ความตึงเครียดในเขตเวสต์แบงก์เพิ่มสูงขึ้นมาหลายปีแล้ว แต่เหตุการณ์เมื่อวันที่ 7 ตุลาคมปีที่แล้ว ที่กลุ่มฮามาสบุกโจมตีพื้นที่ตอนใต้ของอิสราเอลโดยไม่ทันตั้งตัวและนำไปสู่สงครามในกาซา ก็ทำให้สถานการณ์ในเขตเวสต์แบงก์เข้าสู่บทใหม่เช่นกัน
กระทรวงสาธารณสุขปาเลสไตน์ ระบุว่า ตั้งแต่สงครามในกาซาเริ่มขึ้น มีชาวปาเลสไตน์ในเขตเวสต์แบงก์และเยรูซาเลมเสียชีวิตจากการโจมตีของทหารอิสราเอลแล้ว 652 คน และบาดเจ็บอีกกว่า 5,400 คน
ขณะเดียวกัน เหตุโจมตีโดยผู้ตั้งถิ่นฐานก็เกิดขึ้นต่อเนื่องตลอดหลายเดือนที่ผ่านมา โดยที่ไม่มีการเอาผิดใคร โดยสำนักงานเพื่อการประสานงานด้านมนุษยธรรมแห่งสหประชาชาติ (OCHA) ระบุว่า ตั้งแต่เกิดสงครามกาซา มีเหตุผู้ตั้งถิ่นฐานโจมตีชาวปาเลสไตน์เกิดขึ้นไม่ต่ำกว่า 1,270 ครั้ง ในจำนวนนี้ มีมากกว่า 120 ครั้ง ที่มีผู้เสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บ
เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ผู้ตั้งถิ่นฐานชาวอิสราเอลหลายร้อยคนได้โจมตีชาวปาเลสไตน์ครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายปี ในเมืองฮูวารา (Huwara) และพื้นที่รอบๆ หลังชาวปาเลสไตน์ยิงผู้ตั้งถิ่นฐานชาวอิสราเอลที่อาศัยอยู่ใกล้เคียงเสียชีวิต 2 คน โดยหลังจากที่เกิดเหตุรุนแรง
นายเบซาเลล สโมทริช (Bezalel Smotrich) รัฐมนตรีกระทรวงการคลังอิสราเอล ซึ่งคัดค้านการมีอธิปไตยของปาเลสไตน์ ก็ออกมาระบุว่า “เมืองฮูวาราจะต้องถูกลบออกไป”
ขณะที่เมื่อกลางเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ผู้ตั้งถิ่นฐานอิสราเอลติดอาวุธกว่า 70 คน ได้บุก เมืองจิต (Jit) ยิงปืนและแก๊สน้ำตาใส่ชาวปาเลสไตน์ รวมถึงจุดไฟเผาบ้าน รถยนต์ และทรัพย์สินอื่นๆ โดยมีผู้เสียชีวิต 1 คน เหตุโจมตีครั้งนี้เรียกเสียงประณามจากเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิสราเอล แต่สมาชิกฝ่ายขวาจัดของรัฐบาลนายเนทันยาฮูและผู้นำกลุ่มผู้ตั้งถิ่นฐานต่างออกมาปกป้องผู้ตั้งถิ่นฐาน
ล่าสุด เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ทหารอิสราเอลหลายร้อยคนได้บุกจู่โจมพื้นที่หลายจุดในเมืองเจนิน เมืองทุลคาเรม และค่ายผู้ลี้ภัยอัลฟารา ในเมืองทูบัส ทางตอนเหนือเขตเวสต์แบงก์ และสังหารชาวปาเลสไตน์ไม่ต่ำกว่า 10 คน โดยถือเป็นปฏิบัติการโจมตีครั้งใหญ่ที่สุดของอิสราเอลในเขตเวสต์แบงก์ในรอบ 20 ปี ซึ่งรัฐบาลปาเลสไตน์ก็ได้ออกมาประณามเหตุโจมตีของอิสราเอลและเตือนว่าอาจนำมาซึ่งผลลัพธ์ที่อันตราย
การโจมตีล่าสุดทำให้เกิดคำถามตามมาถึงจังหวะเวลาและแรงจูงใจที่อยู่เบื้องหลัง
อิสราเอลอ้างว่า ปฏิบัติการดังกล่าวมีจุดประสงค์เพื่อปราบปรามการก่อการร้าย หลังจากเกิดเหตุลอบวางระเบิดกว่า 150 ครั้ง ในเมืองเจนินและเมืองทุลคาเรม ตลอดกว่า 1 ปีที่ผ่านมา ขณะที่ตอนเหนือของเขตเวสต์แบงก์มีกลุ่มติดอาวุธปาเลสไตน์เคลื่อนไหวมากขึ้น ซึ่งได้รับการสนับสนุนอาวุธจากอิหร่าน
นายอิสราเอล แคทซ์ (Israel Katz) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิสราเอล กล่าวว่า "ภารกิจด้านความมั่นคงดังกล่าว มีวัตถุประสงค์เพื่อทำลายโครงสร้างพื้นฐานด้านการก่อการร้ายที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน"
กลุ่มติดอาวุธนี้ประกาศด้วยคนหนุ่มที่เติบโตมาท่ามกลางการยึดครองของอิสราเอล และไม่พอใจรัฐบาลปาเลสไตน์อย่างยิ่ง เนื่องจากมีส่วนช่วยให้อิสราเอลเข้ามายึดครองดินแดนและไม่สามารถปกป้องพวกเขาได้ จนหมดความอดทนกับสภาพที่เป็นอยู่และพัฒนาแผนการตอบโต้ของตัวเองขึ้นมา
เหตุระเบิดฆ่าตัวตายใจกลางกรุงเทลอาวีฟ ของอิสราเอลเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม ซึ่งกลุ่มฮามาสอ้างว่าอยู่เบื้องหลัง ดูเหมือนจะทำให้หน่วยงานความมั่นคงของอิสราเอลเป็นกังวลมากขึ้น
นายอับดัลจาวัด โอมาร์ นักวิเคราะห์การเมืองในรามัลลาห์บอกกับสำนักข่าวอัลจาซีราว่า “นี่เป็นสัญญาณว่ากลุ่มปาเลสไตน์ในเวสต์แบงก์กำลังเคลื่อนไหวเชิงรุกมากขึ้น ขณะที่รัฐบาลปาเลสไตน์ค่อยๆ เสียการปกครองเหนือชนชั้นทางสังคมโดยเฉพาะทางเหนือของเวสต์แบงก์ ประกอบกับชาวปาเลสไตน์ที่เป็นคนรุ่นใหม่ก็พยายามดิ้นรนต่อสู้ด้วยตัวเอง”
“สิ่งนี้อาจทำให้กองทัพอิสราเอลรู้สึกถึงความจำเป็นที่จะต้องใช้ยุทธศาสตร์จู่โจมเชิงรุกมากขึ้น”
ขณะที่นักวิเคราะห์บางคนเชื่อว่าการโจมตีในเวสต์แบงก์ล่าสุดถูกกระตุ้นโดยนักการเมืองฝ่ายขวาที่มีอำนาจและอิทธิพลมากขึ้นในสังคมอิสราเอล
กลุ่มนักการเมืองที่นำโดย นายอิตามาร์ เบน-กเวียร์ (Itamar Ben-Gvir) รัฐมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ และนายเบซาเลล สโมทริช รัฐมนตรีคลัง กำลังผลักดันให้อิสราเอลรุกเวสต์แบงก์มากขึ้น ซึ่งนักวิเคราะห์มองว่าเป็นความพยายามที่จะผนวกดินแดนดังกล่าวโดยสมบูรณ์และขับไล่ชาวปาเลสไตน์ออกไป
ช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา กลุ่มขวาจัดในอิสราเอลออกมาส่งเสียงมากขึ้นถึงความต้องการที่จะผนวกเวสต์แบงก์ทั้งหมด และความรู้สึกนี้ชัดเจนขึ้นภายใต้รัฐบาลผสมของนายเนทันยาฮู ที่ต้องพึ่งพาการสนับสนุนจาก นายเบน-กเวียร์ และนายสโมทริช
ส่วนความเคลื่อนไหวของนานาชาติเกี่ยวกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในเขตเวสต์แบงก์ นายอันโตนิโอ กูแตร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ ได้เรียกร้องให้อิสราเอลยุติปฏิบัติการดังกล่าวทันที โดยระบุว่าเป็นพัฒนาการที่น่ากังวลอย่างยิ่ง
ขณะที่นายโจเซป บอร์เรล (Josep Borrell) หัวหน้านโยบายด้านต่างประเทศของสหภาพยุโรป ระบุเมื่อวันพฤหัสบดี (29 ส.ค.) ว่า เขาได้ขอให้บรรดาชาติสมาชิกอียู 27 ประเทศ พิจารณาคว่ำบาตรรัฐมนตรีขวาจัดของอิสราเอล 2 คน เนื่องมาจากข้อความแสดงความเกลียดชัง
นายบอร์เรลไม่ได้เปิดเผยชื่อ 2 รัฐมนตรีว่าเป็นใคร แต่ช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา เขาได้วิพากษ์วิจารณ์ นายเบน-กเวียร์ และนายสโมทริช อย่างเปิดเผย
ส่วนสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นพันธมิตรทางการทูตและทางทหารที่เหนียวแน่นที่สุดของอิสราเอล ได้ประกาศมาตรการคว่ำบาตรเพิ่มเติมกับกลุ่มผู้ตั้งถิ่นฐานชาวอิสราเอลในเขตเวสต์แบงก์เพิ่มเติม ท่ามกลางเหตุรุนแรงต่อชาวปาเลสไตน์ที่เพิ่มสูงขึ้น มาตรการคว่ำบาตรนี้พุ่งเป้าไปที่กลุ่มฮาโชเมอร์ โยช (Hashomer Yosh) ซึ่งระบุตัวเองว่าเป็นองค์กรอาสาสมัครปกป้องเกษตรกรชาวอิสราเอลในเขตเวสต์แบงก์ และนายยิตซัก เลวี ฟิแลนต์ (Yitzhak Levi Filant) ผู้ประสานงานด้านความมั่นคงพลเรือนของชุมชนยิตซาร์ ที่อยู่ทางใต้ของเมืองนาบลุส
โดยสหรัฐฯ ระบุว่า กลุ่มฮาโชเมอร์ โยชได้กั้นรั้วล้อม หมู่บ้านเคอร์เบตซานูตา (Khirbet Zanuta) ของชาวปาเลสไตน์ในปีนี้ ทำให้ผู้พลัดถิ่นไม่สามารถกลับบ้านตัวเองได้
นอกจากนี้ รัฐบาลวอชิงตันยังกล่าวหานายฟิแลนต์ ว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับกิจกรรมที่มีเจตนาร้าย เช่น ตั้งเครื่องกีดขวางถนน และทำการลาดตระเวนเพื่อไล่ตามและจู่โจมชาวปาเลสไตน์ที่อยู่ในพื้นที่ของตัวเองเพื่อบังคับขับไล่ออกไป
ทั้งนี้สหรัฐฯ ได้ออกมาตรการคว่ำบาตรผู้ตั้งถิ่นฐานอิสราเอลมาแล้วหลายรอบในปีนี้ โดยเมื่อเดือนที่แล้วกระทรวงต่างประเทศสหรัฐฯ ได้ระบุในแถลงการณ์ว่า สหรัฐฯ ยังคงกังวลอย่างยิ่งเกี่ยวกับความรุนแรงจากกลุ่มสุดโต่งและความไม่มีเสถียรภาพในเวสต์แบงก์ ซึ่งบ่อนทำลายความมั่นคงของอิสราเอลเอง
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
