เมื่อวันที่ 29 ต.ค. กลุ่มติดอาวุธฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอนได้ประกาศแต่งตั้ง “นาอิม กัสเซม” รองเลขาธิการของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ ผู้มักถูกเรียกว่า “หมายเลข 2” ของกลุ่ม ให้ดำรงตำแหน่งผู้นำกลุ่มคนใหม่แทน ฮัสซัน นาสรัลเลาะห์ ที่ถูกอิสราเอลลอบสังหารเมื่อปลายเดือน ก.ย.
แต่หลายคนอาจไม่เคยได้ยินชื่อหรือรู้จักเขามาก่อนว่า กัสเซมคนนี้คือใคร และมีบทบาทอย่างไรในกลุ่มฮิซบอลเลาะห์
กัสเซมเกิดเมื่อปี 1953 ที่หมู่บ้านคฟาร์ กิลา ในเขตผู้ว่าการนาบาตีเยห์ ทางตอนใต้ของเลบานอน ในช่วงทศวรรษ 1970 เขาเข้าร่วมขบวนการของอิหม่ามมูซา อัล-ซาดร์ ซึ่งต่อมากลายเป็นส่วนหนึ่งของขบวนการอามัล หรือกลุ่มชีอะห์ในเลบานอน
“วันฮาโลวีน” เปิดประวัติทำไมถึงตรงกับวันที่ 31 ตุลาคมของทุกปี
ต่อมา เขาออกจากอามัลและช่วยก่อตั้งฮิซบอลเลาะห์ในปี 1982 จนกลายเป็นหนึ่งในนักวิชาการศาสนาคนสำคัญของกลุ่ม มีรายงานด้วยว่าก่อนตั้งฮิซบอลเลาะห์ เขาเคยเป็นครูสอนวิชาเคมีนาน 6 ปี
ทั้งนี้ ด้วยความลึกลับของฮิซบอลเลาะห์ทำให้บทบาทของเขามีเพียงบางส่วนเท่านั้นที่เปิดเผยต่อสาธารณะ เช่น ในช่วงเวลาหนึ่ง เขาทำหน้าที่ดูแลเครือข่ายการศึกษาของฮิซบอลเลาะห์ และยังมีส่วนร่วมในการกำกับดูแลกิจกรรมของรัฐสภาของกลุ่มอีกด้วย
เขายังมีบทบาทสำคัญในการพบปะกับสาธารณชนในฮิซบอลเลาะห์ตลอดหลายปีที่ผ่านมา และยังเป็นสมาชิกสภาชูรอของกลุ่มอีกด้วย
กัสเซมดำรงตำแหน่งรองเลขาธิการของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์มาตั้งแต่ปี 1991 ตั้งแต่สมัยที่ อับบาส อัล-มูซาวี ดำรงตำแหน่งผู้นำกลุ่ม
นิโคลัส แบลนฟอร์ด นักวิจัยอาวุโสประจำโครงการตะวันออกกลางศึกษาของ Atlantic Council กล่าวว่า เมื่ออัล-มูซาวีถูกอิสราเอลลอบสังหารในปี 1992 กัสเซมคาดหวังว่าจะได้ขึ้นเป็นหัวหน้ากลุ่ม แต่สภาชูรอเลือกนาสรัลเลาะห์ ซึ่งเป็นผู้สืบทอดอัจฉริยะของมูซาวี”
หลังจากนาสรัลเลาะห์ถูกลอบสังหาร บางคนคาดเดาว่าสภาชูรอของฮิซบอลเลาะห์อาจรอจนกว่าสงครามของอิสราเอลในเลบานอนจะสิ้นสุดลงจึงจะเลือกผู้นำคนใหม่ แต่กัสเซมได้รับเลือกท่ามกลางสงครามที่อาจกำหนดอนาคตของกลุ่ม
ทันทีหลังจากการลอบสังหารนาสรัลเลาะห์ มีแคนดิเดต 2 คนที่จะเข้ามาแทนที่เขาได้ คือตัวกัสเซมและ ฮาเชม ซาฟีดดีน หัวหน้าสภาบริหารฮิซบอลเลาะห์
แต่ซาฟีดดีนตกเป็นเป้าหมายไม่กี่วันหลังจากที่อิสราเอลลอบสังหารนัสรัลเลาะห์ และได้รับการยืนยันว่าเสียชีวิตแล้วในที่สุด รวมถึงมีผู้นำทางทหารของฮิซบอลเลาะห์จำนวนมากถูกอิสราเอลลอบสังหารในเวลาเพียงเดือนเศษ ๆ
ทำให้แบลนฟอร์ดบอกว่า “ท้ายที่สุดแล้ว เขาเป็นหนึ่งในบุคคลสุดท้ายที่ยังคงเหลืออยู่ของกลุ่มผู้นำทางการเมืองและศาสนาที่มีสิทธิได้รับเลือกเป็นเลขาธิการ (หัวหน้ากลุ่ม) ... ผมไม่คิดว่ามันเป็นสัญญาณของการเปลี่ยนแปลงอะไร ถ้าจะมีอะไรก็ตาม กัสเซมเป็นแค่สัญญาณของความต่อเนื่องสำหรับฮิซบัลเลาะห์เท่านั้น”
โมฮานาด ฮาเก อาลี รองผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยที่ศูนย์คาร์เนกีตะวันออกกลางมัลคอล์ม เอช. เคอร์ ในกรุงเบรุต กล่าวว่า “องค์กรเหลือตัวเลือกน้อยมากในแง่ของบุคลากรระดับสูง”
อาลีกล่าวว่า แม้กัสเซมจะค่อนข้างมีชื่อเสียงในสื่อ แต่เขาไม่ใช่คนที่คนเลบานอนทั่วไปจะเข้าถึงได้ ทำให้มีแนวโน้มว่าเขาจะไม่ได้รับความนิยมเทียบเท่ากับผู้ดำรงตำแหน่งก่อนหน้าอย่างนาสรัลเลาะห์
แม้ที่ผ่านมากัสเซมจะออกมาประณามรวมถึงขู่อิสราเอลซ้ำแล้วซ้ำเล่า แต่อาลีตั้งข้อสังเกตว่า ไม่น่าเป็นไปได้ที่กัสเซมจะเป็น “ผู้นำที่เด็ดขาด” ของกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ “มีแนวโน้มมากกว่าที่เขาจะเป็นผู้ประสานงานเสียงต่าง ๆ ในองค์กรมากกว่า”
ทั้งนี้ หลังมีรายงานการแต่งตั้งกัสเซม ทาง โยอาฟ กัลแลนต์ รัฐมนตรีกลาโหมอิสราเอล ออกมาบอกสั้น ๆ ว่า “การแต่งตั้งนี้แค่ชั่วคราวเท่านั้น ไม่นานหรอก”
เรียบเรียงจาก Al Jazeera / CNN