เปิดขุมทรัพย์แร่ของยูเครน ทรัพยากรที่ “ทรัมป์” หมายตา

นับตั้งแต่ที่ โดนัลด์ ทรัมป์ กลับขึ้นสู่ตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐฯ หนึ่งในสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปคือความสัมพันธ์กับยูเครน เพราะจากนโยบายให้ความช่วยเหลือด้วยใจในสมัยไบเดน ได้เปลี่ยนเป็นการให้ความช่วยเหลือแลกกับผลประโยชน์

สิ่งที่ทรัมป์ต้องการจากยูเครนคือสิทธิในการเข้าถึงแร่สำคัญเชิงเศรษฐกิจและแร่หายาก (Rare Earth) ของยูเครน ซึ่งได้ชื่อว่าเป็นประเทศที่นั่งอยู่บนขุมทรัพย์ โดยครอบครอง “5% ของแร่สำคัญบนโลก” เอาไว้

AFP/UKRAINIAN PRESIDENTIAL PRESS SERVICE

ก่อนที่รัสเซียจะรุกรานยูเครนในเดือน ก.พ. 2022 แร่คิดเป็น 6.1% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ของยูเครน และคิดเป็น 30% ของการส่งออก

ยูเครนเป็นแหล่งแร่สำคัญที่ใช้ในการผลิตเทคโนโลยีใหม่ ๆ ระบบป้องกันประเทศต่าง ๆ และพลังงานสีเขียว เช่น ทองแดง นิกเกิล ลิเทียม และไทเทเนียม

ตามข้อมูลของคณะกรรมาธิการยุโรป ในปี 2019 ยูเครนถือเป็นผู้จัดหาไทเทเนียม ซึ่งใช้ในการสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์และเครื่องบิน มากถึง 7% ของโลก

ในทำนองเดียวกัน เชื่อกันว่ายูเครนมีลิเทียม ที่ใช้ในการผลิตแบตเตอรี่ มากกว่าประเทศอื่น ๆ ในยุโรป โดยคาดว่ามีประมาณ 500,000 ตัน หรือ 1 ใน 3 ของที่มีในยุโรป

ก่อนที่รัสเซียจะรุกราน ยูเครนยังเป็น 1 ใน 5 ผู้จัดหาแกรไฟต์หลักของโลก ซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักสำหรับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์และแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า โดยยูเครนมีแหล่งกราไฟต์สำรองที่ได้รับการยืนยันแล้วอย่างน้อย 19 ล้านตัน

แร่อื่น ๆ ที่ยูเครนมีมากยังรวมถึง ถ่านหิน แร่เหล็ก และแมงกานีส

อย่างไรก็ดี ปัจจุบันแร่โลหะของยูเครนมากกว่า 40% อยู่ในพื้นที่ที่รัสเซียยึดครอง นั่นคือดอนบาสและภูมิภาคตะวันออกใกล้เคียง ตัวอย่างเช่น แหล่งลิเทียม 2 แห่งของยูเครนอยู่ภายใต้การควบคุมของรัสเซียในซาโปริซเซียและโดเนตสก์

ขณะที่ในส่วนของแร่หายากนั้น เป็นกลุ่มแร่หายาก 17 ชนิดที่ใช้ในการผลิตทุกอย่าง ตั้งแต่สมาร์ทโฟนและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ไปจนถึงยานยนต์ไฟฟ้า กังหันลม และระบบอาวุธ

ไม่ชัดเจนว่ายูเครนมีแหล่งแร่หายากอยู่กี่แห่ง และมีแร่อะไรบ้างหรือมากน้อยเพียงใด แต่จากการประเมินในช่วงก่อนสงครามของ Kyiv School of Economics พบว่า ยูเบครนมีแหล่งแร่หายากอยู่อย่างน้อย 3 แห่ง

โดยสำนักข่าวรอยเตอร์เคยรายงานว่า แร่หายากที่ยูเครนมีประกอบด้วยซีเรียม (Cerium), นีโอดิเมียม (Neodymium), เออร์เบียม (Erbium), อิตเทรียม (Yttrium) และแลนทานัม (Lanthanum)

ทั้งนี้ โดนัลด์ ทรัมป์ ยังไม่เคยเปิดเผยชัด ๆ ว่า เขาต้องการแร่ชนิดใดจากยูเครนแบบเฉพาะเจาะจงหรือไม่ แต่บนโลกยังมีแหล่งลิเทียม กราไฟต์ และไทเทเนียม อยู่อีกในที่อื่น ๆ รวมถึงในสหรัฐฯ

แต่คาดว่าความต้องการของทรัมป์อาจเกี่ยวข้องกับ “จีน”

จีนเป็นประเทศที่มีแหล่งแร่หายากมากกว่าประเทศอื่น ๆ โดยคิดเป็น 50-75% ของอุปทานทั่วโลก ตามการประมาณการ ด้วยเหตุนี้ ทั้งสหรัฐฯ และยุโรปจึงพยายามลดการพึ่งพาแร่จากจีน

 

เรียบเรียงจาก BBC / Sky News