นักวิทย์ทึ่งอีกแล้ว! นกกระตั้วป่าในซิดนีย์มีพฤติกรรม “ต่อคิวดื่มน้ำจากก๊อก”

บนโลกของเรามีสัตว์หลายชนิดที่ได้รับการชื่นชมในเรื่องสติปัญญา แม้ส่วนใหญ่จะเป็นสัตว์ในกลุ่มไพรเมตที่มีความใกล้เคียงทางวิวัฒนาการกับมนุษย์ แต่ก็มี “นก” อีกจำนวนไม่น้อย ที่แสดงพฤติกรรมที่ทำให้เราต้องร้องว้าวกับความฉลาดของพวกมัน

ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์พบว่า นกกระตั้วกลุ่มหนึ่งในซิดนีย์ ได้เรียนรู้ที่จะดื่มน้ำจากแท่นน้ำดื่มสาธารณะ โดยหมุนก๊อกด้วยเท้า และใช้ร่างกายของมันในการเปิดน้ำ รวมถึงยัง “เข้าคิว” และรอผลัดกันดื่มน้ำด้วย

งานวิจัย/Emergence of a novel drinking innovation in an urban population of sulphur-crested cockatoos, Cacatua galerita

การค้นพบนี้เกิดขึ้นหลังนักวิทยาศาสตร์ได้ตั้งกล้องสังเกตการณ์ และเผยแพร่ผลการศึกษาในวารสาร Biology Letters เมื่อวันที่ 4 มิ.ย. ที่ผ่านมา

นกค็อกคาทูเป็นนกที่ฉลาดเป็นพิเศษ สามารถใช้เครื่องมือ ไขปริศนา และแม้แต่เล่นกอล์ฟได้ รวมถึงสามารถเรียนรู้ที่จะเปิดถังขยะได้

สำหรับนกที่นักวิทยาศาสตร์พบว่ามีพฤติกรรมเข้าคิวดื่มน้ำนี้คือ “นกกระตั้วใหญ่หงอนเหลือง” (Cacatua galerita) ซึ่งเป็นนกพื้นเมืองของออสเตรเลีย

โดยเมื่อปี 2018 สมาชิกคนหนึ่งของทีมวิจัยเดินไปมาในเขตตะวันตกของซิดนีย์ และได้พบกลุ่มนกกระตั้วใหญ่หงอนเหลืองป่าที่กำลังต่อแถวรอใช้แท่นน้ำดื่มสาธารณะ

ลูซี แอปลิน นักนิเวศวิทยา มหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย หนึ่งในทีมวิจัย กล่าวว่า “เมื่อเธอรายงานเรื่องนี้ให้กลุ่มทราบ พวกเราทุกคนก็ตื่นเต้นกันมาก และเริ่มวางแผนว่าจะศึกษาพฤติกรรมที่ผิดปกตินี้ต่อไปอย่างไรดี”

ทีมวิจัยจึงได้ติดตั้งกล้องตรวจจับการเคลื่อนไหว 2 ตัวไว้รอบแท่นน้ำดื่มสาธารณะแห่งหนึ่งที่มีส่วนบนเป็นยางพร้อมปากก๊อกน้ำฝังอยู่ และที่จับแบบหมุน ซึ่งการใช้งานน้ำพุเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย เพราะต้องอาศัยทักษะการเคลื่อนไหวที่ดีและลำดับของการกระทำที่สอดประสานกัน

จากวิดีโอพบว่า นกกระตั้วใหญ่หงอนเหลืองใช้เท้าทั้งสองข้างเพื่อบังคับที่จับแบบหมุน จากนั้นจึงลดน้ำหนักลงเพื่อหมุนที่จับตามเข็มนาฬิกาเพื่อไม่ให้สปริงดีดกลับ โดยประมาณ 50% ของพวกมันประสบความสำเร็จในการเปิดแท่นน้ำดื่ม

แอปลินกล่าวว่า พฤติกรรมดังกล่าวอาจเริ่มต้นจากการเป็นทักษะส่วนบุคคล จากนั้นจึงแพร่กระจายไปสู่ประชากรในพื้นที่ผ่านการสังเกตนกตัวอื่น แต่นกกระตั้วใหญ่หงอนเหลืองแต่ละตัวก็มีรูปแบบการใช้งานแท่นน้ำดื่มที่แตกต่างกัน ดังนั้น แม้พวกมันอาจได้แนวคิดในการใช้จากนกตัวอื่น แต่พวกมันน่าจะได้รายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ จากการลองผิดลองถูกทีละตัวด้วยเช่นกัน

“โดยรวมแล้ว สิ่งนี้บอกเราว่า พฤติกรรมนี้แพร่หลายและฝังรากลึกในประชากรนกในท้องถิ่น โดยนกบางตัวรู้จักพฤติกรรมนี้เป็นอย่างดี ในขณะที่บางตัวยังอยู่ระหว่างการเรียนรู้ นั่นแสดงให้เห็นว่าพฤติกรรมนี้ได้แพร่กระจายไปจนกลายเป็น ‘ประเพณีการดื่ม’ ของประชากรในพื้นที่” แอปลินกล่าว

ยังไม่ชัดเจนนักว่าทำไมนกเหล่านี้จึงเลือกที่จะดื่มน้ำจากแท่นน้ำดื่มในขณะที่มีแหล่งน้ำอื่น ๆ อยู่ และดูเหมือนนกกระตั้วใหญ่หงอนเหลืองจะใช้แท่นน้ำดื่มเป็นแหล่งน้ำหลักไม่ว่าจะมีคนต่อคิวหรือไม่ก็ตาม

นักวิจัยตั้งทฤษฎีว่า นกกระตั้วใหญ่หงอนเหลืองอาจชอบรสชาติของน้ำที่จุดนี้มากกว่า หรืออาจรู้สึกปลอดภัยกว่าจากผู้ล่า เนื่องจากที่ตั้งของแท่นน้ำดื่มเป็นพื้นที่เปิดโล่ง ซึ่งมองเห็นภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้นได้ชัดเจนกว่า

การวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการขนาดใหญ่ที่เรียกว่า “Clever Cockie Project” ซึ่งศึกษาว่า ความยืดหยุ่นทางพฤติกรรมจะช่วยให้สิ่งมีชีวิตที่มีความซับซ้อนทางปัญญา เช่น นกกระตั้ว ปรับตัวให้เข้ากับชีวิตในเมืองได้อย่างไร

สัตว์ในเมืองมีความสามารถในการปรับตัวอย่างน่าทึ่ง สภาพแวดล้อมในเมืองที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วสามารถผลักดันให้สัตว์แก้ปัญหาใหม่ ๆ ได้ นกในเมืองบางชนิดปรับเสียงร้องของมันเพื่อชดเชยมลภาวะทางเสียง หรือใช้โครงสร้างที่มนุษย์สร้างขึ้นเพื่อทดแทนที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติของมัน

อ่านงานวิจัยฉบับเต็ม ที่นี่

เรียบเรียงจาก Live Science