โลกจับตา หลังกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ของ "อิหร่าน" ประกาศปิด-เส้นทางขนส่งน้ำมันทางเรือผ่าน ช่องแคบฮอร์มุซ อย่างเป็นทางการ เพื่อตอบโต้ "สหรัฐ-อิสราเอล" ส่งผลให้เส้นทางการขนส่งน้ำมันทางเรือ ที่ต้องลำเลียงน้ำมันดิบกว่า 20% ของการขนส่งน้ำมันทั่วโลก ต้องหยุดชะงักลงทันที ล่าสุดบริษัทเดินเรือยักษ์ใหญ่ และผู้ผลิตน้ำมันหลายราย สั่งระงับการส่งออกชั่วคราว ท่ามกลางการคาดการณ์ว่าราคาน้ำมันดิบโลก อาจพุ่งทะยานทะลุ 120-150 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในเร็วๆนี้
ช่องแคบฮอร์มุซคืออะไร และเหตุใดจึงมีความสำคัญ?
ช่องแคบฮอร์มุซตั้งอยู่ระหว่างโอมานและอิหร่าน ยาว 170 กิโลเมตร เชื่อมอ่าวเปอร์เซียกับอ่าวโอมานและทะเลอาหรับ เป็นทางเดินเรือเพียงทางเดียวจากอ่าวเปอร์เซียไปยังมหาสมุทรอินเดีย โดยจุดที่แคบที่สุดมีความกว้าง 33 กม. แต่ความกว้างในการเดินเรือน้อยกว่านั้น
คาดว่าชื่อ “ฮอร์มุซ” นั้น อาจมาจากภาษาเปอร์เซียกลางที่สื่อถึงเทพเจ้าโซโรอัสเตอร์ อาฮูรามาซดา หรืออาจมาจากคำว่า “ฮูร์-มุซ” (Hur-Muz) ซึ่งแปลว่า “แดนแห่งอินทผลัม” อีกความเป็นไปได้หนึ่งคืออาจมาจากภาษากรีกคำว่า “ὅρμος” ซึ่งแปลว่า “อ่าว”
ช่องแคบนี้เป็นเส้นทางการค้าโลกที่สำคัญ เพราะช่วยให้การขนส่งน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมหลายล้านบาร์เรลต่อวันสะดวกรวดเร็วขึ้น
อิหร่านควบคุมด้านเหนือของช่องแคบซึ่งทอดยาวไปตามชายแดน และโอมานและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (ยูเออี) ควบคุมด้านใต้
สำนักงานสารสนเทศด้านพลังงานสหรัฐฯ (EIA) ระบุว่า ด้วยเหตุนี้ ช่องแคบนี้จึงกลายเป็นทางขนส่งน้ำมันที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก และเป็น “Chokepoint” หรือ “ช่องแคบทางยุทธศาสตร์”
การวิเคราะห์ที่เผยแพร่เมื่อสัปดาห์ที่แล้วโดย EIA ได้นิยามว่า Chokepoint คือ ช่องทางแคบ ๆ ตามเส้นทางเดินเรือทั่วโลกที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย ซึ่งมีความสำคัญต่อความมั่นคงด้านพลังงานระดับโลก ซึ่งอาจทำให้ต้นทุนการขนส่งสูงขึ้นและทำให้เกิดความล่าช้าในการจัดหาหากการผ่านช่องแคบดังกล่าวหยุดชะงัก
สินค้าใดบ้างที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ?
ในปี 2024 และไตรมาสแรกของปี 2025 การค้าขายน้ำมันทางทะเลทั่วโลกมากกว่า 1 ใน 4 ต้องผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเท่ากับประมาณ 1 ใน 5 ของการบริโภคน้ำมันและปิโตรเลียมทั่วโลก ตามข้อมูลของ EIA หน่วยงานประมาณการว่า มีน้ำมันประมาณ 20 ล้านบาร์เรลที่ผ่านช่องแคบทุกวันตั้งแต่ปี 2020 เป็นอย่างน้อย โดยข้อมูลการติดตามเรือบรรทุกน้ำมันบ่งชี้ว่า เกือบ 40% ของน้ำมันบาร์เรลในปีที่แล้วส่งออกจากซาอุดีอาระเบีย ซึ่งมากที่สุดเมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ
นอกจากน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมแล้ว EIA ระบุว่า ช่องแคบนี้ยังเป็นช่องทางการค้าขายก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ประมาณ 1 ใน 5 ในปี 2024 ซึ่งส่วนใหญ่มาจากกาตาร์ ทั้งซาอุดีอาระเบียและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์มีท่อส่งน้ำมันซึ่งในระดับหนึ่งสามารถใช้เป็นเส้นทางการค้าทางเลือกได้หากช่องแคบฮอร์มุซได้รับผลกระทบ แต่ความจุสัมพันธ์กันจะจำกัด
โดยซาอุดีอาระเบียมีท่อส่งน้ำมันแนวตะวันออก-ตะวันตกที่มีกำลังการขนส่ง 7,000,000 บาร์เรลต่อวันไปยังท่าเรือในทะเลแดง ส่วนสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์มีท่อส่งน้ำมันฟูไจราห์ซึ่งสามารถขนส่งน้ำมันได้ 1.8 ล้านบาร์เรลต่อวัน ความสำคัญของช่องแคบอยู่ที่ข้อเท็จจริงที่ว่า ไม่มีทางเลือกอื่นที่มีประสิทธิภาพกว่านี้ในการขนส่งน้ำมัน หากใช้วิธีอื่น การขนส่งจะล่าช้าอย่างมากและมีต้นทุนเพิ่มเติม สำหรับเรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่ นี่เป็นเพียงเส้นทางเดียวที่พวกเขาสามารถเดินทางจากอ่าวเปอร์เซียได้
EIA ระบุว่า การหยุดชะงักของการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบจะส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อตลาดบางแห่ง เช่น จีน อินเดีย ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ ซึ่งในปี 2024 น้ำมันและก๊าซที่นำเข้าส่วนใหญ่ต้องผ่านช่องแคบนี้
ส่วนสหรัฐฯ นั้น EIA รายงานว่า การนำเข้าน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซคิดเป็นเพียง 7% ของการนำเข้าน้ำมันทั้งหมดของประเทศ เจ้าหน้าที่ EIA เตือนว่า การขัดขวางการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซอาจส่งผลกระทบต่อตลาดพลังงานระหว่างประเทศและเศรษฐกิจในวงกว้าง โดยทำให้อุปทานลดลงและอาจทำให้ราคาน้ำมันและก๊าซพุ่งสูงขึ้น โดยราคาน้ำมันอาจพุ่งขึ้นเกิน 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ซึ่งจะถือเป็นจุดวิกฤตสำหรับเศรษฐกิจโลก ราคาน้ำมันที่อ้างอิงตามราคาน้ำมันดิบเบรนท์ล่วงหน้าพุ่งสูงขึ้น 11% ในช่วงสัปดาห์หลังจากที่อิสราเอลเริ่มโจมตีอิหร่าน การซื้อขายผันผวนและหลายคนคาดการณ์ว่าราคาจะพุ่งสูงขึ้นอีก เมื่อราคาน้ำมันเพิ่มขึ้น ผลิตภัณฑ์เชื้อเพลิงอื่น ๆ ก็อาจมีราคาแพงขึ้นเช่นกัน และบางครั้งอาจกระทบผลิตภัณฑ์ทั้งหมดที่ต้องพึ่งพาการขนส่งหรือการใช้พลังงานดังกล่าว
เรียบเรียงจาก CBS News / Haaretz
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ต่างประเทศ
- วิดีโอยอดนิยม
