“ชาวดรูซ” คือใคร? ทำไมเป็นชนวนเหตุความขัดแย้งอิสราเอล-ซีเรีย

กรณีอิสราเอลเปิดฉากโจมตีทางอากาศกรุงดามัสกัส เมืองหลวงของซีเรีย เมื่อวันที่ 16 ก.ค. นั้น มีต้นสายปลายเหตุมาจากการปะทะกันระหว่างกลุ่มผู้นับถือศาสนาดรูซ กับชนเผ่าเบดูอิน ตั้งแต่ช่วงวันที่ 13 ก.ค. ที่ผ่านมา ในเมืองสไวดา ซึ่งเป็นเมืองที่มีชาวดรูซอาศัยจำนวนมาก

ต่อมารัฐบาลซีเรียส่งกำลังมาเพื่อแก้ปัญหา แต่ไม่สำเร็จ กลายเป็นการปะทะกันระหว่าง 3 ฝ่าย ส่วนอิสราเอลอ้างพันธกรณีในการปกป้องชาวดรูซ จึงเปิดฉากโจมตีซีเรีย

AFP/JALAA MAREY

แต่หลายคนอาจไม่คุ้นชินนักว่า “ชาวดรูซ” คือใคร? หรือมาจากไหน?

ชาวดรูซคือใคร?

ชาวดรูซเป็นนิกายอาหรับที่มีประชากรประมาณ 1 ล้านคน อาศัยอยู่ในซีเรีย เลบานอน และอิสราเอลเป็นหลัก

ในซีเรีย ชุมชนดรูซกระจุกตัวอยู่ใน 3 พื้นที่ใกล้กับที่ราบสูงโกลัน โดยเฉพาะในสไวดา มีชาวดรูซเป็นประชากรกลุ่มใหญ่ ซึ่งเคยตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของอดีตรัฐบาลอัสซาดและกลุ่มหัวรุนแรงในช่วงสงครามกลางเมืองซีเรียที่กินเวลานานสิบปี

กลุ่มนี้มีต้นกำเนิดในอียิปต์ในศตวรรษที่ 11 นับถือศาสนาอิสลาม ซึ่งไม่อนุญาตให้เปลี่ยนศาสนา ไม่ว่าจะเข้าหรือออกจากศาสนา และไม่อนุญาตให้แต่งงานข้ามศาสนา

ชาวดรูซมากกว่า 20,000 คนอาศัยอยู่ในที่ราบสูงโกลัน โดยชาวดรูซอาศัยอยู่ในพื้นที่นี้ร่วมกับผู้ตั้งถิ่นฐานชาวยิวประมาณ 25,000 คน กระจายตัวอยู่ในนิคมกว่า 30 แห่ง

ชาวดรูซส่วนใหญ่ที่อาศัยอยู่ในโกลันระบุตนเองว่าเป็นชาวซีเรีย และปฏิเสธข้อเสนอการเป็นพลเมืองอิสราเอล ผู้ที่ปฏิเสธจะได้รับบัตรถิ่นที่อยู่ของอิสราเอล แต่ไม่ถือเป็นพลเมืองอิสราเอล

กองทัพอิสราเอลกล่าวเมื่อวันที่ 16 ก.ค. ว่า ประชาชนชาวดรูซหลายร้อยคนได้ข้ามพรมแดนจากที่ราบสูงโกลันเข้าสู่ซีเรีย ซึ่งเห็นได้ชัดว่า เป็นการตอบสนองต่อคำร้องขอของผู้นำชาวดรูซให้สนับสนุนชุมชนของพวกเขา

เหตุใดกองกำลังซีเรียจึงปะทะกับชาวดรูซ?

หลังจากโค่นล้มระบอบเผด็จการของ บาชาร์ อัล-อัสซาด ประธานาธิบดีคนใหม่ของซีเรีย อาห์เหม็ด อัล-ชารา ได้ให้คำมั่นที่จะรวมชาติและประกาศที่จะปกป้องชุมชนที่หลากหลายในซีเรีย แต่กองกำลังหัวรุนแรงซุนนีที่ภักดีต่อเขายังคงใช้ความรุนแรงต่อสู้กับชนกลุ่มน้อยทางศาสนา

ในเดือน มี.ค. มีผู้เสียชีวิตหลายร้อยคนระหว่างการปราบปรามกลุ่มอลาวี ซึ่งอัสซาดสังกัดอยู่ ในเมืองลาตาเกีย ทางตะวันตกของประเทศ และในเดือน เม.ย. เกิดการปะทะกันระหว่างกองกำลังติดอาวุธฝ่ายสนับสนุนรัฐบาลและกองกำลังติดอาวุธชาวดรูซ ทำให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 100 คน

ปัญหาสำคัญที่ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลใหม่ของซีเรียและชาวดรูซตึงเครียด คือ การปลดอาวุธและการรวมกลุ่มชาวดรูซ

อัล-ชาราพยายามรวมกลุ่มติดอาวุธภายใต้กองทัพที่เป็นหนึ่งเดียว แต่ไม่สามารถบรรลุข้อตกลงกับชาวดรูซได้ เพราะชาวดรูซยืนกรานอย่างหนักแน่นที่จะรักษาอาวุธและกองกำลังติดอาวุธอิสระของตนไว้

ชาวดรูซบางส่วนต่อต้านการปกครองแบบเผด็จการของบาชาร์ อัล-อัสซาด ยังคงมีท่าทีระมัดระวังต่ออัล-ชารา ผู้นำอิสลามต์ที่มีประวัติสายญิฮาด พวกเขาแสดงความกังวลเกี่ยวกับการกีดกันผู้นำบางคนออกจากกระบวนการเจรจาระดับชาติของอัล-ชารา และการมีตัวแทนที่จำกัดในรัฐบาลชุดใหม่ ซึ่งมีรัฐมนตรีชาวดรูซเพียงคนเดียว

เหตุใดอิสราเอลจึงเข้าแทรกแซง?

เมื่อวันที่ 15 ก.ค. สำนักนายกรัฐมนตรี เบนจามิน เนทันยาฮู กล่าวว่า “อิสราเอลมุ่งมั่นที่จะป้องกันอันตรายให้ชาวดรูซในซีเรีย เนื่องจากความสัมพันธ์ฉันพี่น้องที่แน่นแฟ้นกับพลเมืองชาวดรูซของเราในอิสราเอล และความสัมพันธ์ทางครอบครัวและประวัติศาสตร์ของพวกเขากับชาวดรูซในซีเรีย”

ชาวดรูซอิสราเอลราว 130,000 คนอาศัยอยู่ในคาร์เมลและกาลิลี ทางตอนเหนือของอิสราเอล ซึ่งแตกต่างจากชุมชนชนกลุ่มน้อยอื่น ๆ ภายในพรมแดนอิสราเอล ชายชาวดรูซที่มีอายุมากกว่า 18 ปี ถูกเกณฑ์เข้ากองทัพอิสราเอลตั้งแต่ปี พ.ศ. 2500 และมักจะได้เลื่อนตำแหน่งสูง ขณะที่หลายคนเติบโตก้าวหน้าในตำรวจและกองกำลังรักษาความปลอดภัย

รัฐบาลอิสราเอลยังได้ประกาศเขตปลอดทหารในซีเรียฝ่ายเดียว ซึ่ง “ห้ามการส่งกำลังและอาวุธเข้าไปในซีเรียตอนใต้” แต่รัฐบาลซีเรียปฏิเสธการประกาศเขตปลอดทหารของอิสราเอล และได้ร่วมกับประชาคมระหว่างประเทศ เรียกร้องหลายครั้งให้อิสราเอลยุติปฏิบัติการทางทหารที่ละเมิดอธิปไตย

 

เรียบเรียงจาก CNN