บีบีซี เปิดเผยเรื่องราวของชายชาวอังกฤษรายหนึ่ง ผู้กลายเป็นบุคคลที่ “ไม่รู้จักความกลัว” หลังเข้ารับการผ่าตัดรักษาโรคหายาก ส่งผลให้นักวิทยาศาสตร์หันมาให้ความสนใจต่อกลไกของสมองที่เกี่ยวข้องกับความรู้สึกหวาดกลัว ซึ่งเป็นอารมณ์พื้นฐานของมนุษย์ที่มีบทบาทสำคัญต่อการเอาชีวิตรอด
จอร์ดี เซอร์นิค ชาวเมืองลอนดอน ประเทศอังกฤษ เคยป่วยเป็น “Cushing’s Syndrome” หรือกลุ่มอาการคุชชิง ซึ่งเป็นโรคที่เกิดจากการที่ต่อมหมวกไตผลิตฮอร์โมนความเครียดมากเกินไป
ทำให้แพทย์ต้องตัดต่อมหมวกไตของจอร์ดีออกทั้งสองข้างเพื่อช่วยควบคุมอาการ และภายหลังการผ่าตัดไม่นาน เขาพบว่าตัวเองไร้ซึ่งความกลัวอีกต่อไป
จอร์ดี สามารถกระโดดร่มจากเครื่องบิน เล่นรถไฟเหาะ หรือโรยตัวจากตึกสูงได้โดยไม่รู้สึกตื่นเต้นหรือหวาดเสียวเหมือนคนทั่วไป เขาบอกว่า “ผมรู้ว่ามันอันตราย แต่ร่างกายกลับไม่ตอบสนองเลย เหมือนหัวใจไม่ได้รับสัญญาณให้เต้นแรง ๆ”
นักวิทยาศาสตร์มองว่าอาการของเขาอาจเกิดจากสมองที่ต้องปรับตัวหลังการผ่าตัด ทำให้ระบบฮอร์โมนและการตอบสนองต่อความเครียดเปลี่ยนไป ซึ่งสอดคล้องกับกรณีศึกษาที่เคยเกิดขึ้นก่อนหน้านี้
หนึ่งในอีกเคสที่โด่งดังคือกรณีของหญิงชาวสหรัฐฯ ที่เป็นผู้ป่วยโรคทางพันธุกรรม Urbach-Wiethe Disease ซึ่งทำให้สมองส่วน อะมิกดะลา (Amygdala) ที่เป็นศูนย์กลางของการประมวลผลความกลัว ถูกทำลายจนไม่สามารถรับรู้ความหวาดกลัวได้
นักวิทยาศาสตร์พยายามทดสอบเธอหลายวิธี ทั้งเปิดหนังสยองขวัญ พาไปบ้านผีสิง หรือให้สัมผัสงูจริง แต่เธอกลับไม่มีปฏิกิริยาตอบสนองใด ๆ ตรงกันข้าม เธอกลับเข้าไปใกล้สัตว์อันตรายด้วยความอยากรู้แทน
อย่างไรก็ตาม ความกลัวไม่ได้มีเพียงแบบเดียว งานวิจัยชี้ว่าแม้สมองส่วนอะมิกดะลาจะไม่ทำงาน แต่คนเรายังสามารถรู้สึกกลัวได้หากเผชิญกับ “ภัยภายในร่างกาย” เช่น การขาดอากาศหายใจหรือภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ ซึ่งควบคุมโดยสมองส่วนอื่นอย่าง “ก้านสมอง”
กรณีของ จอร์ดี จึงกลายเป็นอีกตัวอย่างที่สะท้อนว่า ความกลัวเป็นกลไกซับซ้อนที่เชื่อมโยงทั้งสมอง ฮอร์โมน และระบบประสาท ซึ่งทำหน้าที่เตือนภัยให้มนุษย์หลีกเลี่ยงอันตราย รวมถึงนักวิทยาศาสตร์บางรายมองว่า แม้การไม่รู้จักความกลัวจะดูเหมือนพรจากพระเจ้า แต่ในทางปฏิบัติกลับอันตราย เพราะทำให้ขาดสัญชาตญาณระวังภัย อาจนำไปสู่พฤติกรรมเสี่ยงโดยไม่รู้ตัว
อย่างไรก็ตาม ความกลัวก็มีอีกด้านหนึ่งเช่นกัน ในโลกปัจจุบันที่ภัยคุกคามเปลี่ยนรูปไปจากสัตว์ร้ายมาเป็นความเครียดในชีวิตประจำวัน ความกลัวบางรูปแบบอาจกลายเป็นต้นเหตุของความวิตกกังวลและโรคทางจิตใจ นักวิจัยจึงมองว่า ความเข้าใจในกลไกของสมองเกี่ยวกับความกลัว อาจช่วยให้แพทย์พัฒนาแนวทางรักษาโรควิตกกังวล หรือภาวะตื่นตระหนกได้ในอนาคต
ที่มา: BBC