นักวิจัยจากบังกลาเทศตรวจพบไวรัส Pteropine orthoreovirus (PRV) ที่มาจากค้างคาว ในตัวอย่างสารคัดหลั่งจากผู้ป่วย 5 รายที่ตอนแรกสงสัยว่าติดเชื้อไวรัสนิปาห์ (Nipah Virus) แต่ผลตรวจออกมาเป็นลบ
พวกเขาพบว่า ผู้ป่วยทั้งหมดเพิ่งดื่มน้ำยางดิบจากต้นอินทผลัม ซึ่งเป็นช่องทางที่ทราบกันดีว่าเสี่ยงต่อการติดเชื้อจากค้างคาว การวิเคราะห์ทางพันธุกรรมยืนยันว่ามีไวรัสที่ยังมีชีวิตอยู่ในตัวอย่างหลายตัวอย่าง ชี้ให้เห็นถึงการติดเชื้อในมนุษย์ที่กำลังดำเนินอยู่
การค้นพบนี้ทำให้เกิดความกังวลว่า ไวรัสจากค้างคาวที่เป็นอันตรายอาจกำลังแพร่ระบาดโดยไม่ถูกตรวจพบควบคู่ไปกับไวรัสนิปาห์ และบ่งชี้ว่าเมื่อแพทย์ประเมินอาการป่วยที่คล้ายกับนิปาห์ ก็ควรพิจารณาไวรัสนี้ด้วย
ผู้ป่วยทั้ง 5 คนเพิ่งบริโภคน้ำยางจากต้นอินทผลัมดิบ ซึ่งเป็นของเหลวรสหวานที่มักเก็บเกี่ยวในช่วงฤดูหนาวและเป็นแหล่งที่ค้างคาวมักมาเยือน น้ำยางนี้เป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่าเป็นช่องทางสำคัญในการแพร่เชื้อไวรัสนิปาห์
ในบังกลาเทศ ค้างคาวเป็นพาหะตามธรรมชาติของไวรัสที่ติดต่อจากสัตว์สู่คนหลายชนิด รวมถึงโรคพิษสุนัขบ้า ไวรัสนิปาห์ ไวรัสเฮนดรา (Hendra) ไวรัสมาร์บวร์ก (Marburg) และซาร์ส (SARS-CoV-1)
รศ.ดร. นิชชัย มิชรา ผู้เชี่ยวชาญด้านระบาดวิทยาประจำศูนย์การติดเชื้อและภูมิคุ้มกัน (CII) วิทยาลัยสาธารณสุขเมลแมน มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย หนึ่งในทีมวิจัย กล่าวว่า “ผลการศึกษาของเราแสดงให้เห็นว่า ความเสี่ยงของโรคที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคน้ำยางอินทผลัมดิบนั้นไม่ได้จำกัดอยู่แค่ไวรัสนิปาห์เท่านั้น”
เขาเสริมว่า “นอกจากนี้ยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของโครงการเฝ้าระวังในวงกว้างเพื่อระบุและลดความเสี่ยงด้านสาธารณสุขจากไวรัสที่แพร่ระบาดจากค้างคาวที่เกิดขึ้นใหม่”
ทีมวิจัยระบุว่า ระหว่างเดือน ธ.ค. 2022 ถึงเดือน มี.ค. 2023 ผู้ป่วยทั้งห้าคนเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยอาการเหมือนติดเชื้อไวรัสนิปาห์ คือเป็นไข้ อาเจียน ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย น้ำลายไหลมาก และอาการทางระบบประสาท
แม้จะมีอาการเหล่านี้ การตรวจทางห้องปฏิบัติการโดยใช้ PCR และการตรวจทางซีรัมวิทยาไม่พบไวรัสนิปาห์ เพื่อตรวจสอบเพิ่มเติม นักวิจัยจึงใช้เทคนิคการลำดับดีเอ็นเอแบบจับไวรัส (Viral Capture Sequencing) ที่มีความแม่นยำสูงและไม่จำเพาะเจาะจงกับตัวอย่างของผู้ป่วย
วิธีการนี้เผยให้เห็นสารพันธุกรรมจากไวรัส PRV ในตัวอย่างสารคัดหลั่งของผู้ป่วย
Viral Capture Sequencing เป็นวิธีการที่ได้รับการจดสิทธิบัตรซึ่งพัฒนาขึ้นที่ CII มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย วิธีนี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถคัดกรองการติดเชื้อไวรัสที่รู้จักทั้งหมดในสัตว์มีกระดูกสันหลัง รวมถึงไวรัสที่เป็นพาหะโดยค้างคาว
เทคนิคนี้มีความไวเทียบเท่ากับการทดสอบ PCR มาตรฐาน ในขณะเดียวกันก็สามารถค้นหาไวรัสได้หลายพันชนิดและสร้างลำดับจีโนมที่เกือบสมบูรณ์ โดยเทคโนโลยีนี้ได้รับการอนุมัติให้ใช้ในทางคลินิกและการวิจัยแล้ว
ผู้ป่วยทั้งห้าคนในการศึกษาครั้งนี้มีอาการป่วยรุนแรง ในทางตรงกันข้าม การติดเชื้อ PRV ที่รายงานในประเทศใกล้เคียงมักมีอาการไม่รุนแรง ความแตกต่างนี้ชี้ให้เห็นว่าอาจมีกรณีที่ไม่รุนแรงเกิดขึ้นในบังกลาเทศโดยไม่ได้รับการวินิจฉัย
อ่านงานวิจัยฉบับเต็ม ที่นี่
เรียบเรียงจาก Science Daily