ในการเลือกตั้ง บ่อยครั้งมักเกิดข้อกังขาในเรื่องของกระบวนการและความโปร่งใสในวิธีดำเนินการ จนเกิดเป็นคำถามถึง “คุณภาพ” ของระบบการเลือกตั้ง ซึ่งแต่ละประเทศมีระบบที่แตกต่างกันออกไป
โครงการความสุจริตเที่ยงธรรมในการเลือกตั้ง (Electoral Integrity Project; EIP) เป็นโครงการทางวิชาการอิสระที่ก่อตั้งขึ้นในปี 2012 โดยมีเป้าหมายในการวัดคุณภาพของการเลือกตั้งทั่วโลกตลอดวงจรการเลือกตั้ง
นอกจากนี้ยังพิจารณาถึงวิธีการ เวลา และเหตุผลที่การเลือกตั้งส่งเสริมหรือลดทอนอำนาจของพลเมือง ข้อมูลและโครงการที่เกี่ยวข้องที่ผลิตจาก EIP ช่วยให้ข้อมูลทางวิชาการเกี่ยวกับสาเหตุและผลกระทบของการเลือกตั้งที่ล้มเหลว และวิธีการปรับปรุงความซื่อสัตย์สุจริตในการเลือกตั้งเป็นไปได้
EIP ระบุว่า การเลือกตั้งเป็นกระบวนการที่มีขึ้นเพื่อให้อำนาจแก่ประชาชน มอบเสียงให้พวกเขา เลือกผู้แทน และกำหนดทิศทางนโยบายสาธารณะ เป็นการให้อำนาจแก่ประชาชนทั่วไปในการต่อต้านผู้ที่อาจเป็นเผด็จการ
นอกจากนี้ยังเป็นโอกาสในการอภิปรายและถกเถียงเกี่ยวกับประเด็นสำคัญในปัจจุบัน การเลือกตั้งสามารถให้อำนาจแก่ประชาชนได้เมื่อหลักการ 4 ประการได้รับการเติมเต็ม ได้แก่ การแข่งขัน การมีส่วนร่วม การพิจารณา และการตัดสิน
การแข่งขัน (Contestation) – ทุกกลุ่ม ทุกบุคคล และทุกพรรคการเมือง ต้องมีสิทธิแข่งขันในการเลือกตั้งอย่างยุติธรรมในสภาพแวดล้อมที่เป็นธรรม
การมีส่วนร่วม (Participation) – มีการมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวางและเท่าเทียมกันของประชากรทั้งหมด
การพิจารณา (Deliberation) – การถกเถียงอภิปรายดำเนินไปโดยอาศัยหลักฐาน แสวงหาฉันทามติ และปราศจากความเกลียดชังและการเลือกปฏิบัติ
การตัดสิน (Adjudication) – การเลือกตั้งดำเนินการตามกฎหมาย กฎหมายได้รับการออกแบบอย่างยุติธรรม และมีกระบวนการที่ชัดเจนสำหรับการยื่นและจัดการกับข้อร้องเรียน
EIP จึงจัดทำดัชนีการรับรู้ความสุจริตเที่ยงธรรมในการเลือกตั้งมาตั้งแต่ปี 2012 โดยพิจารณาจากหลักการ 4 ประการดังกล่าว โดยข้อมูลล่าสุดมีถึงปี 2024 จาก 170 ประเทศ/ดินแดนทั่วโลก (คะแนนที่เท่ากันจะอยู่ในอันดับเดียวกัน) ได้ผลออกมา ดังนี้
- สวีเดน 89 คะแนน
- เดนมาร์ก 87 คะแนน
- แคนาดา / ไอซ์แลนด์ 86 คะแนน
- ฟินแลนด์ / ลิทัวเนีย 85 คะแนน
- เยอรมนี 84 คะแนน
- คอสตาริกา / เนเธอร์แลนด์ / นอร์เวย์ / ลัตเวีย 81 คะแนน
- อิสราเอล / ชิลี 80 คะแนน
- อุรุกวัย / สวิตเซอร์แลนด์ / โปรตุเกส 79 คะแนน
- ไอร์แลนด์ / เบลเยียม 78 คะแนน
- เคปเวิร์ด / สโลวีเนีย 77 คะแนน
- กานา 76 คะแนน
- ออสเตรเลีย / ญี่ปุ่น / นิวซีแลนด์ 75 คะแนน
- เปรู 74 คะแนน
- สเปน 73 คะแนน
- แกมเบีย 72 คะแนน
- เลโซโท / ปานามา / ฝรั่งเศส / เอสโตเนีย / เช็กเกีย / อิตาลี 72 คะแนน
- โคลอมเบีย / ออสเตรีย 71 คะแนน
- ไต้หวัน / บราซิล 70 คะแนน
- คิริบาตี / มองโกเลีย / มอริเชียส 69 คะแนน
- แอฟริกาใต้ / เกรเนดา / ลักเซมเบิร์ก / สโลวาเกีย 68 คะแนน
- อาร์เมเนีย / เซาตูเมและปรินซิเป 67 คะแนน
- เกาหลีใต้ / อาร์เจนตินา / จาเมกา / ไซปรัส 66 คะแนน
- ติมอร์-เลสเต / สิงคโปร์ / กาตาร์ 65 คะแนน
- สหราชอาณาจักร 64 คะแนน
- โมร็อกโก / บอตสวานา / เคนยา / ภูฏาน / เอกวาดอร์ 63 คะแนน
- วานูอาตู / เนปาล / โครเอเชีย 62 คะแนน
- ฟิจิ / ตรินิแดดและโตเบโก / บาร์เบโดส 61 คะแนน
- เมียนมาร์ / ซูรินาม / สาธารณรัฐโดมินิกัน / กรีซ 60 คะแนน
- ไมโครนีเซีย / ไลบีเรีย / มาลาวี / นามิเบีย / เบลีซ / โปแลนด์ 59 คะแนน
- มาเลเซีย / บาฮามาส 58 คะแนน
- กินีบิสเซา / อิรัก / มัลดีฟส์ / บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา / มอลโดวา / มาซิโดเนียเหนือ 57 คะแนน
- ศรีลังกา / ฮอนดูรัส / มอลตา 56 คะแนน
- ยูเครน 55 คะแนน
- ไนเจอร์ / เซเนกัล / ตูนิเซีย / โบลิเวีย / สหรัฐอเมริกา 54 คะแนน
- เม็กซิโก / ฮังการี 53 คะแนน
- จอร์เจีย / โอมาน / ไทย / อินเดีย / โรมาเนีย 52 คะแนน
- หมู่เกาะโซโลมอน 51 คะแนน
- ซามัว / บูร์กินาฟาโซ / เลบานอน / อุซเบกิสถาน / กายอานา 50 คะแนน
- เบนิน 49 คะแนน
- ปาปัวนิวกินี / โกตดิวัวร์ / ปากีสถาน / บัลแกเรีย 48 คะแนน
- กัวเตมาลา / อินโดนีเซีย / คูเวต / มอนเตเนโกร 47 คะแนน
- ปารากวัย 46 คะแนน
- เอธิโอเปีย 45 คะแนน
- ซูดาน 44 คะแนน
- ไนจีเรีย 43 คะแนน
- คีร์กีซสถาน 42 คะแนน
- สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก / แอนติกาและบาร์บูดา / คาซัคสถาน 41 คะแนน
- แซมเบีย / แองโกลา / อัฟกานิสถาน 40 คะแนน
- โตโก / มาลี / เวียดนาม / ลาว 39 คะแนน
- แอลจีเรีย / อาเซอร์ไบจาน / บาห์เรน 38 คะแนน
- เฮติ / บุรุนดี / ตุรกี 37 คะแนน
- เอลซัลวาดอร์ / แคเมอรูน / มาดากัสการ์ / เซียร์ราลีโอน / บังกลาเทศ / แอลเบเนีย 36 คะแนน
- ฟิลิปปินส์ 35 คะแนน
- ตองกา / จิบูตี 34 คะแนน
- เวเนซุเอลา 32 คะแนน
- ยูกันดา / แทนซาเนีย / รัสเซีย 31 คะแนน
- กินี / สาธารณรัฐแอฟริกากลาง / โมซัมบิก / เซอร์เบีย 29 คะแนน
- ทาจิกิสถาน / จอร์แดน / กาบอง 28 คะแนน
- มอริเตเนีย 27 คะแนน
- สาธารณรัฐคองโก 26 คะแนน
- เอสวาตินี 23 คะแนน
- นิการากัว / คอโมโรส 22 คะแนน
- อิหร่าน / เบลารุส 21 คะแนน
- กัมพูชา / ชาด / ซิมบับเว 18 คะแนน
- เติร์กเมนิสถาน / รวันดา 17 คะแนน
- อิเควทอเรียลกินี 16 คะแนน
- ซีเรีย 14 คะแนน
- อียิปต์ 11 คะแนน
เรียบเรียงจาก Electoral Integrity Global Report 2025