การเติมแอลกอฮอล์เข้าสู่ร่างกาย แม้เพียงเล็กน้อย อาจกลายเป็น “แต้มลบ” ที่ส่งผลต่อชีวิตของผู้ดื่มโดยไม่ทันตั้งตัว ทั้งผลกระทบในระยะสั้น เช่น ตื่นเช้ามาไม่สดชื่น สมองตื้อ พลังงานลดลง และผลกระทบระยะยาวต่อสมอง ตับ รวมถึงอวัยวะสำคัญต่าง ๆ จากการสะสมของแอลกอฮอล์
เมื่อปล่อยให้แอลกอฮอล์ทำร้ายร่างกายอย่างต่อเนื่อง แต้มลบเหล่านี้อาจส่งผลให้เราพลาดโอกาสและเรื่องดี ๆ ในชีวิตไปอย่างน่าเสียดาย
ช่วงเข้าพรรษา 3 เดือนนี้ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หรือ สสส. ร่วมกับสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า หรือ สคล. และภาคีเครือข่ายรณรงค์ลดการดื่มแอลกอฮอล์ ชวนทุกคนมาท้าใจและดูแลตัวเอง ด้วยการไม่เพิ่มแต้มลบจากแอลกอฮอล์ พร้อมเก็บแต้มบวกให้ชีวิตผ่านแคมเปญ “งดเหล้าเข้าพรรษา เก็บแต้มสุขภาพดี และเรื่องดี ๆ”
ไม่ว่าจะเลือกงดดื่มในช่วงเวลาสั้น ๆ หรืองดในระยะยาว การหยุดรับแอลกอฮอล์เข้าสู่ร่างกายย่อมส่งผลดีต่อชีวิตของผู้ที่ตัดสินใจงดดื่ม โดยสามารถเปลี่ยนเป็นแต้มบวกได้อย่างน้อย 3 ด้านสำคัญ
เก็บแต้มสุขภาพ อัปเกรดร่างกายให้ฟื้นจากฤทธิ์แอลกอฮอล์
เมื่อหยุดดื่ม ร่างกายที่เคยรับผลกระทบจากเอทานอล หรือเอทิลแอลกอฮอล์ในเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ จะมีโอกาสฟื้นฟูและช่วยให้ระบบสำคัญต่าง ๆ กลับมาทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
หนึ่งในระบบที่เห็นการเปลี่ยนแปลงได้คือสมองและการนอนหลับ หลายคนอาจเข้าใจว่าการดื่มแอลกอฮอล์ช่วยให้หลับง่าย แต่แอลกอฮอล์มีฤทธิ์กดประสาทและรบกวนโครงสร้างการนอนหลับลึก รวมถึงการหลับฝัน ทำให้แม้จะหลับได้ แต่เป็นการนอนที่ไม่มีคุณภาพ เมื่อตื่นขึ้นมาจึงไม่สดชื่นและเกิดความอ่อนเพลียสะสม
เมื่อหยุดดื่ม ระบบประสาทส่วนหน้าจะไม่ถูกรบกวนและได้รับการฟื้นฟู ส่งผลให้ตื่นเช้ามาด้วยความสดชื่น สมองปลอดโปร่ง มีสมาธิ และควบคุมอารมณ์ภายใต้ภาวะกดดันได้ดีขึ้น
โครงสร้างสมองบางส่วนยังสามารถฟื้นตัวได้ โดยเฉพาะผู้ที่ยังไม่ได้ดื่มต่อเนื่องเป็นเวลานาน ซึ่งอาจฟื้นตัวได้เร็วกว่าผู้ที่ดื่มเป็นประจำ หลังหยุดดื่มประมาณ 2–6 เดือน โครงสร้างสมองจะค่อย ๆ ดีขึ้น มีหลักฐานชี้ว่าบริเวณฮิปโปแคมปัสสามารถสร้างเซลล์สมองใหม่ และระบบสารสื่อประสาทต่าง ๆ จะค่อย ๆ กลับเข้าสู่ภาวะสมดุล
ขณะเดียวกัน ตับและระบบเผาผลาญจะได้รับการฟื้นฟู เมื่อลดการสะสมของแอลกอฮอล์ ตับจะกลับมาเผาผลาญแป้งและไขมันได้อย่างเต็มที่ ช่วยลดภาระการทำงานของตับ ลดความเสี่ยงต่อภาวะดื้อต่ออินซูลิน และลดปริมาณไขมันสะสมในตับ
ผลลัพธ์ที่อาจเห็นได้จากภายนอกคือ พุงเริ่มยุบ น้ำหนักตัวลดลง และรูปร่างกระชับขึ้น เนื่องจากร่างกายไม่ได้รับแคลอรีที่ไม่ดีต่อสุขภาพจากเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
การหยุดดื่มยังส่งผลต่อผิวพรรณ เพราะแอลกอฮอล์กระตุ้นให้ร่างกายขับน้ำออกมากขึ้น จนทำให้ผิวแห้ง กร้าน และใบหน้าดูอ่อนล้า เมื่อหยุดดื่ม ร่างกายจะกลับมากักเก็บน้ำได้ตามปกติ สารต้านอนุมูลอิสระและคอลลาเจนใต้ผิวมีโอกาสฟื้นตัว ช่วยให้ผิวกลับมาอวบอิ่ม เปล่งปลั่ง และดูสดใสมากขึ้น
เก็บแต้มการเงิน เปลี่ยนเงินหมุนในวงสังสรรค์เป็นเงินออม
นอกจากสุขภาพแล้ว การลดหรืองดดื่มยังช่วยเพิ่มแต้มบวกทางการเงินได้อย่างชัดเจน หากสังสรรค์สัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง และมีค่าใช้จ่ายต่อครั้งทั้งค่าเครื่องดื่ม ค่าอาหาร และค่าเดินทางกลับบ้านประมาณ 300–700 บาท หรือในบางรายอาจสูงถึงหลักพันบาท เงินที่เคยใช้ไปกับการดื่มอาจกลายเป็นเงินเก็บหลักพันถึงหลักหมื่นบาทได้ภายในช่วงเข้าพรรษา 3 เดือน
เงินจำนวนนี้สามารถนำไปต่อยอดให้กับชีวิตได้หลายทาง ไม่ว่าจะเป็นคอร์สพัฒนาทักษะที่อยากเรียนมานาน ของขวัญชิ้นพิเศษสำหรับตัวเอง คนรัก หรือครอบครัว ค่าใช้จ่ายสำคัญอย่างค่าเทอมและค่ายา รวมถึงนำไปเป็นเงินสำรองฉุกเฉิน เงินลงทุน หรือค่าเดินทางท่องเที่ยวพักผ่อนในช่วงปลายปี
เก็บแต้มความสุข นำเวลาที่หายไปกลับมาสร้างความทรงจำ
อีกหนึ่งสิ่งที่มักหล่นหายไปในวงเหล้าโดยไม่รู้ตัวคือ “เวลา” เพราะการนั่งดื่มแต่ละครั้งอาจใช้เวลา 2–3 ชั่วโมงหรือมากกว่านั้น
เมื่อเปลี่ยนมุมมองและนำเวลาดังกล่าวกลับมาใช้กับกิจกรรมอื่น จะพบว่ายังมีความสุขและความทรงจำดี ๆ อีกมากมายรอให้เราออกไปเก็บแต้ม ไม่ว่าจะเป็นการนั่งรับประทานอาหารและใช้เวลาร่วมกับครอบครัว พาคนรักหรือสัตว์เลี้ยงไปเดินเล่น ดูคอนเสิร์ต ชมนิทรรศการ เสพงานศิลปะที่ชื่นชอบ หรือกลับไปทำงานอดิเรกที่เคยพักไว้
แม้แต่การนอนดูซีรีส์เรื่องโปรด ก็สามารถทำได้โดยไม่ต้องกังวลกับอาการแฮงก์และความอ่อนเพลียในวันรุ่งขึ้น
เข้าพรรษานี้ สสส. ขอเป็นแรงใจให้ทุกคนที่ต้องการลดหรืองดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ร่วมเก็บแต้มสุขภาพและเรื่องดี ๆ ให้กับชีวิต เพราะยิ่งเริ่มต้นเร็วเท่าไร แต้มบวกและกำไรของชีวิตก็ยิ่งเพิ่มขึ้นมากเท่านั้น
สำหรับผู้ที่ยังลังเลว่าจะเริ่มงดแอลกอฮอล์ดีหรือไม่ หรือไม่มั่นใจว่าจะทำได้ตามที่ตั้งใจไว้ สามารถรับชมสปอตรณรงค์ชุด “งดเหล้าเข้าพรรษา เก็บแต้มสุขภาพดี และเรื่องดี ๆ” เพื่อค้นหากำลังใจ แนวคิด และเทคนิคที่สามารถนำไปปรับใช้กับการงดเหล้าได้
ส่วนผู้ที่ตัดสินใจร่วมงดเหล้าและเก็บแต้มเพื่ออัปเกรดร่างกายและชีวิต สามารถขอคำปรึกษาเกี่ยวกับแนวทางการงดเหล้าอย่างถูกวิธีได้ที่ โทร. 1413 สายด่วนเลิกเหล้า
นอกจากนี้ สสส. ยังมีตัวช่วยสำหรับผู้ที่ต้องการงดแอลกอฮอล์ผ่านแอปพลิเคชัน Persona Health ซึ่งจะช่วยให้ผู้ใช้งานเดินหน้าไปสู่เป้าหมาย พร้อมภารกิจสะสมแต้มและแลกของรางวัล สามารถดาวน์โหลดได้ทั้งระบบ Apple ผ่าน App Store และระบบ Android ผ่าน Google Play Store
App Store : https://apple.co/3E0npMz
Andriod : https://play.google.com/store/apps/details?id=com.thaihealth.personaHealth&hl=en