เปิดประวัติ "พล.อ. สุรยุทธ์ จุลานนท์" จากลูก "สหาย" ถึง รักษาการประธานองคมนตรี

สำหรับ พล.อ. สุรยุทธ์ จุลานนท์ เกิดเมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2486 ที่บ้านพักนายทหารในค่ายจักรพงษ์ จ.ปราจีนบุรี เป็นบุตรคนที่ 3 ของพ.ท.โพยม จุลานนท์ กับนางอัมโภช จุลานนท์ (สกุลเดิม ท่าราบ) โดย ผู้เป็นบิดาเป็นนายทหารที่มีบทบาทสูงทั้งในกองทัพและการเมือง เคยเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเพชรบุรี เป็นนายทหารที่ใกล้ชิดกับจอมพล ป.พิบูลสงครามและมีส่วนร่วมในการรัฐประหาร 8 พฤศจิกายน 2490

ภายหลังพ.ท.โพยม ได้ขัดแย้งกับพล.ต.อ.เผ่า ศรียานนท์ รวมถึงจอมพล ป.พิบูลสงครามจึงได้เข้าร่วมกบฎเสนาธิการร่วมกับ พล.ต.สมบูรณ์ศรานุชิต และ พ.ต.เนตร เขมะโยธิน แต่ถูกปราบปรามในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ.2491 ทำให้พ.ท.พโยมต้องหลบหนีออกนอกประเทศในขณะที่พล.อ.สุรยุทธ์มีอายุได้เพียง 6 ขวบเท่าน้า ต่อมาพ.ท.พโยมได้เป็นแกนนำคนสำคัญของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย

พล.อ.สุรยุทธ์ เข้ารับการศึกษาชั้นประถมจากโรงเรียนเซนต์ฟรังซิสซาเวียร์คอนแวนต์ เรียนจบชั้นมัธยมปีที่ 3 ที่โรงเรียนเซนต์คาเบรียล และจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ในปี 2500 จากนั้นสอบเข้าเป็นนักเรียนเตรียมทหารรุ่นที่ 1 ในปี 2501 และเข้าศึกษาที่โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่น 12 จบการศึกษาปี 2508

เมื่อเข้ารับราชการแล้วได้ศึกษาหลักสูตรด้านการทหารทั้งในประเทศและต่างประเทศ เช่น หลักสูตรนายร้อยเหล่าทหารราบ หลักสูตรส่งกำลังทางอากาศจู่โจม หลักสูตรชั้นนายพันเหล่าทหารราบ สหรัฐอเมริกา หลักสูตรเสนาธิการทหารบก ชุดที่ 52 (สอบได้ที่ 1) หลักสูตรเสนาธิการทหารบกสหรัฐอเมริกา หลักสูตรการบริหารทรัพยากร กระทรวงกลาโหม สหรัฐอเมริกา และหลักสูตรวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ 36 (พ.ศ.2536)

ชีวิตครอบครัว พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ สมรสครั้งแรกกับน.ส.ดวงพร รัตนกรี มีบุตรชาย 1 คน คือ ร.อ. นนท์ จุลานนท์ สมรสครั้งที่สองกับ พ.อ.หญิง ท่านผู้หญิงจิตรวดี จุลานนท์ (สันทัดเวช) มีบุตรชาย 2 คน คือ นายสันต์ จุลานนท์ (ข้าว) และ นายจุล จุลานนท์ (น้ำ) พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ เป็นผู้นิยมการเดินป่าชมธรรมชาติ เป็นประธานมูลนิธิพิทักษ์อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ และเป็นที่ปรึกษาของเยาวชนกลุ่ม รักษ์เขาใหญ่ ตั้งแต่ 2535 ในชื่อลุงแอ้ด

สมัยเข้ารับราชการทหารในยศร้อยตรีเมื่อ 2508 ประจำศูนย์การทหารราบ ค่ายธนะรัชต์ ภายหลังจากที่สำเร็จการศึกษาหลักสูตรผู้บังคับหมวดโดยมีผลการศึกษาสอบได้เป็นลำดับที่ 3 จึงมีสิทธิ์ที่จะเลือกหน่วยไปปฏิบัติราชการพล.อ.สุรยุทธ์ ขอเลือกไปอยู่กรมผสมที่ 13 จังหวัดอุดรธานี แต่กองทัพบกกลับรรจุเป็นผู้บังคับหมวดปืนเล็ก กองร้อยอาวุธเบา กองพันทหารราบที่ 1 กรมผสมที่ 31 โดยให้เหตุผลว่าห้ามไม่ให้ไปอยู่พื้นที่ชายแดนเพราะเป็นลูกของแกนนำคนสำคัญของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ทำให้พล.อ.สุรยุทธ์รู้สึกว่าเส้นทางเดินในชีวิตรับราชการทหารคงไม่ราบรื่น

 ต่อมาได้ย้ายไปเป็นผู้บังคับหมู่หมวดอาวุธเบา กองพันทหารราบที่ 1 กรมผสมที่ 31 เป็นนายทหารฝ่ายยุทธการและการฝึกกองร้อยรบพิเศษ(พลร่ม) ที่ 2 เป็นครูโรงเรียนสงครามพิเศษ ศูนย์สงครามพิเศษ และอาจารย์สอนวิชายุทธวิธีโรงเรียนเสนาธิการทหารบก

จากนั้นรับราชการตำแหน่งผู้บังคับกองพันทหารราบที่ 4 กรมผสมที่ 23 ต่อมาได้เป็นเสนาธิการกรมทหาราบที่ 23และเป็นหัวหน้ากองยุทธการทหารบก รองเสนาธิการกองพลที่ 1 รักษาพระองค์ และผู้บังคับการกรมรบพิเศษที่ 1

พล.อ.สุรยุทธ์ติดยศ พล.ต.ในตำแหน่งนายทหารคนสนิทนายกรัฐมนตรี สมัย พล.อ.เปรมติณสูลานนท์ ในปี 2529 จากนั้นจึงดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองพลรบพิเศษที่ 1 ในปี พ2532 ต่อจากนั้นเป็นรองผู้บัญชาการสงครามพิเศษในปี 2533 ได้รับยศพล.ท.ในตำแหน่งผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษใน ปี 2535 ย้ายไปดำรงตำแหน่งแม่ทัพภาคที่ 2 ปี 2537 ได้รับยศพล.อ.ในตำแหน่งผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพบกและขึ้นดำรงตำแหน่งเป็นผู้บัญชาการทหารบกในปี 2541 และขึ้นเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดในปี 2545

พล.อ.สุรยุทธ์ มีบทบาทสำคัญในการนำกองทัพถอยห่างจากการเมืองและเป็นทหารอาชีพไม่ฝักใฝ่ผู้มีอำนาจทางการเมือง ทันทีที่นังเก้าอี้ผู้บัญชาการทหารบก พล.อ.สุรยุทธ์ตัดสินใจลาออกจากการเป็นสมาชิกวุฒิสภาที่ได้รับการแต่งตั้งมาตั้งแต่ปี 2535 โดยให้เหตุผลว่าการที่เข้าไปยุ่งเกี่ยวกับการเมืองจะทำให้การทำงานของกองทัพเกิดความยุ่งยาก และต้องการทำให้เห็นว่าทหารจะไม่ข้องเกี่ยวกับการเมือง

นอกจากนี้ ได้นำกองทัพเข้าสู่เวทีระดับโลกด้วยบทบาทใหม่ในการรักษาสันติภาพ (Peace-keeping) โดยเป็นผู้ริเริ่มการจัดประชุม "ผบ.ทบ.อาเซียน" (ASEAN CHIEF OF ARMIES MULTILATERAL MEETING หรือ ACAMM) เพื่อกระชับความสัมพันธ์และเพื่อแก้ไขปัญหาในภูมิภาคด้วยสันติและร่วมมือทางทหารกันใกล้ชิดมากขึ้น อันเป็นการวางรากฐานให้ความร่วมมือในการแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารในการต่อต้านการก่อการร้ายในเวลาต่อมา นิตยสาร “ไทม์” ได้ยกย่องให้ พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ เข้ารับตำแหน่ง “ผู้นำอาเซียนแห่งปี” (ASIAN HERO OF THE YEAR) เมื่อปลายเดือนมีนาคม 2546  และเดือนมิถุนายน 2545 ได้รับการยกย่องจากนิตยสาร ASIAN Defence Journal ในด้านการปราบปรามยาเสพติดในการสกัดกั้นการลักลอบส่งออกและนำเข้า เป็นรวมทั้งยังมีบทบาทสำคัญด้านการต่อต้านก่อการร้าย

ปี 2543 การช่วยเหลือตัวประกันจากเหตุการณ์กองกำลังกะเหรี่ยงก๊อดส์อาร์มี่รวม 10 คน บุกยึดโรงพยาบาลศูนย์ราชบุรี จับตัวประกันชาวไทย 130 คน สมัย นายชวน หลีกภัย นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม แต่งตั้งพล.อ.สุรยุทธ์ให้เป็นผู้บัญชาการเหตุการณ์ โดยเขาได้ตัดสินใจปฏิบัติการจู่โจมหลังการเจรจาร่วม 24 ชั่วโมงประสบผลสำเร็จ สามารถช่วยตัวประกันได้อย่างปลอดภัย

ในปี 2546 สมัยรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร เกิดเหตุการณ์จลาจลในกรุงพนมเปญและบุกเผาสถานทูตไทยในกัมพูชา พล.อ.สุรยุทธ์ได้วางแผนในการรับคนไทยกลับประเทศด้วยความปลอดภัย

หลังจากที่คณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (ค.ป.ค.) ซึ่งมีพล.อ.สนธิ บุญยรัตกลิน ผู้บัญชาการทหารบก ร่วมมือกับผู้นำเหล่าทัพต่างๆ รวมทั้งผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ได้เข้ายึดอำนาจการปกครองจากรัฐบาลรักษาการของนายทักษิณ ชินวัตรในวันที่ 19 กันยายน  2549 ในวันที่ 1 ตุลาคม 2549 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งพล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ เป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 24  สื่อมวลชนได้ตั้งฉายาให้ว่า "รัฐบาลขิงแก่" เพราะ รัฐมนตรีที่เป็นผู้สูงอายุ และข้าราชการประจำที่เกษียณอายุแล้ว

นอกจากยังถูกกล่าวหาครอบครองพื้นที่ป่าสงวนเขายายเที่ยง ในจังหวัดนครราชสีมา ซึ่งขัดต่อกฎหมายพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ จนมีการชุมนุมบนหมู่บ้านเขายายเที่ยง และเกรงว่าชาวบ้านอีกมากที่ครอบครองที่ดินลักษณะเดียวกันจะได้รับผลกระทบ พล.อ.สุรยุทธ์ จึงให้เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องมารับมอบที่ดินที่มีปัญหาของตนกลับไปพร้อมสิ่งปลูกสร้างทั้งหมดโดยไม่รื้อถอน

หลังจากพ้นตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในวันที่ 29 มกราคม 2551 พล.อ.สุรยุทธ์ได้รับพระมหากรุณาโปรดเกล้าฯให้กลับดำรงตำแหน่ง องคมนตรีเป็นครั้งที่สองในวันที่ 8 เมษายน 2551

 

ที่มา: เนื้อหาบางส่วนจากสถาบันพระปกเกล้า