ช่วยลูกเรือประมงเมียนมาร์เหยื่อค้ามนุษย์
คำให้การที่สำคัญของลูกเรือประมงชาวเมียนมาร์ที่ให้ข้อมูลกับศูนย์ต่อต้านการค้ามนุษย์ กรมสอบสวนคดีพิเศษ ผ่านการแปลของล่ามซึ่งเป็นชาวเมียนมาร์เช่นกัน และไม่ใช่แรงงานในท้องถิ่น คำให้การของลูกเรือรายนี้ระบุถึงพฤติกรรมที่สำคัญคล้าย "นายหน้าแรงงาน" กลุ่มหนึ่ง ซึ่งอาจเข้าข่ายการค้ามนุษย์
หักค่าแรง กักขังหน่วงเหนี่ยว และทำร้ายร่างกาย คือ สิ่งที่ลูกเรือชาวเมียนมาร์กลุ่มนี้หลายคนให้ข้อมูลตรงกัน โดยระบุถึง หญิงรายหนึ่งเป็นผู้จัดหาแรงงานให้กับเรือประมงที่ท่าเรือในอำเภอกันตัง จังหวัดตรัง เมื่อกลับเข้าฝั่งก็ให้พักในที่พักของเธอเท่านั้น รวมทั้งขายสิ่งของเครื่องใช้ และทำเป็นสถานบริการ และคาราโอเกะ แต่ถ้าไปใช้บริการที่อื่น จะมีคนติดตาม และบางรายถูกทำร้ายร่างกาย ซึ่งเมื่อหักค่าใช้จ่ายค่าแรงเกือบทั้งหมดจะถูกหักไปที่นี่
เมื่อพูดคุยกับไต๋เรือลำหนึ่ง ที่มีแรงงาน 3 คน ขอกลับทันทีที่เจ้าหน้าที่ไปพบ ได้ข้อมูลว่าเคยได้ยินชื่อหญิงรายนี้จริง แต่ไม่ทราบว่ามีพฤติกรรมตามที่ลูกเรือบอก เขายืนยันว่าลูกเรือมาสมัครขอทำงานด้วยตัวเอง จ่ายค่าแรงวันละ 300 บาท โดยทุกคนจะเบิกเงินล่วงหน้าจำนวนหนึ่งเพื่อซื้อของใช้ขึ้นเรือ เพราะออกเรือแต่ละรอบใช้เวลาเกือบ 3 เดือน
ปฏิบัติการนี้ผ่านการประสานงานระหว่างกรมสอบสวนคดีพิเศษ กองบังคับการตำรวจน้ำ กองทัพเรือ กระทรวงแรงงาน ตำรวจตรวจคนเข้าเมือง และองค์กรเอกชนด้านสิทธิมนุษยชน โดยข้อมูลระบุว่ามีคำร้องขอเร่งด่วนของแรงงานประมงชาวเมียนมาร์หลายคน ขอให้เจ้าหน้าที่ช่วยเหลือออกจากวงจรการใช้งานของนายหน้ารายนี้
องค์กรเอกชนที่ได้รับการร้องขอความช่วยเหลือ ระบุชื่อเรือประมงอย่างน้อย 4 ลำ เป็นของบริษัทเดียวกัน ทุกลำมาจากอำเภอกันตัง โดยเจ้าหน้าที่ต้องใช้เวลาถึง 2 วันในการติดตามหาเรือเป้าหมาย เพราะออกมาทำประมงไกลในช่วงสุดเขตน่านน้ำไทย รอยต่อน่านน้ำมาเลเซีย และพบว่าลูกเรือที่มีรายชื่อในเรือแต่ละลำตรงกับข้อมูลที่ได้รับมาทั้งหมด แต่มีบางคนแจ้งความประสงค์จะทำงานในเรือต่อไป
พื้นที่อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง เคยมีการจับกุมขบวนการค้ามนุษย์ในพฤติกรรมคล้ายกันนี้มาแล้ว เมื่อประมาณ 2 ปีที่แล้ว ผู้ต้องหาเป็นนายหน้าที่มีอิทธิพล และมีการกระทำทารุณต่อผู้ใช้แรงงาน โดยคราวนั้น องค์กร Environment Justice Foundation ของอังกฤษ ส่งรายงานและภาพยนตร์จากสถานการณ์จริงต่อสหภาพนยุโรป จนทำให้ไทยมีปัญหาอย่างมากกับสถานการณ์การละเมิดสิทธิในแรงงานประมงและเป็นที่กังวลกันว่า การกระทำแบบเดียวกันนี้ อาจจะกลับมาอีกครั้งในพื้นที่เดิมและอาจเชื่อมโยงกับเครือข่ายเดิม การช่วยเหลือครั้งนี้จึงจำเป็นต้องนำเข้าสู่กระบวนการสืบสวนเพื่อขยายผลโดยเร็ว
ชำแหละโครงสร้างแก้ปัญหาค้ามนุษย์ ไร้เจ้าภาพรับผิดชอบ
ไม่เพียงแค่ครั้งนี้ ที่การเข้าช่วยเหลือแรงงานที่ร้องเรียนว่าถูกกักขัง ทรมาน และบังคับให้ทำงาน มีขั้นตอนที่จะต้องประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจำนวนมาก เหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นบ่อยครั้งกับปฏิบัติการเช่นนี้ โชคดีที่ครั้งนี้สามารถช่วยทุกคนได้ในสภาพปลอดภัย
สาเหตุสำคัญที่ทำให้ขั้นตอนการช่วยเหลือล่าช้า คนที่ทำงานด้านการศึกษามนุษย์พูดตรงกันว่าเป็นเพราะมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจำนวนมาก ทำให้อำนาจของการทำงานเกิดความกระจัดกระจาย ทั้งที่ทั้งกฎหมายและข้อมูลมีการกำหนดขอบเขตของพฤติกรรมที่เข้าข่ายค้ามนุษย์ไว้อย่างชัดเจน
อย่างเช่นกิจการที่มักพบเข้าพฤติกรรมเข่าข่ายค้ามนุษย์ ก็มีการแบ่งไว้เป็น 3 กิจการ คือ แรงงานทำงานบ้านหรือแม่บ้าน ส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นกับผู้หญิง มีการบังคับ ข่มขู่ กักขังให้ทำงาน กลุ่มที่ 2 คือ แรงงานในโรงงาน ส่วนใหญ่พบพฤติกรรม บังคับให้ทำงานเกินเวลา และสุดท้ายคือแรงงานประมง เป็นกลุ่มเดียวกับที่ทีมข่าว PPTV ติดตามหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไปช่วยเหลือในครั้งนี้ กลุ่มนี้พบทั้งพฤติกรรม บังคับ ข่มขู่ กักขังหน่วงให้ทำงานในงานและสถานที่ที่ไม่ต้องการทำ
ขณะที่กฎหมายหลักที่เกี่ยวข้องอย่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามค้ามนุษย์ ปี 2551 ก็กำหนดกรอบพฤติกรรมที่เข้าข่ายค้ามนุษย์ไว้ชัดเจนในมาตรา 6 โดยแบ่งเป็น 2 ข้อใหญ่ โดยสรุปคือใครที่มีพฤติกรรมเข้าข่ายธุระจัดหา ซื้อขายจำหน่าย กักขัง หน่วงเหนี่ยวหลอกลวง ใช้อำนาจโดยมิชอบ หรือใช้เงินผลประโยชน์อย่างอื่นกับบุคคลที่เป็นผู้ดูแลให้ความยินยอม แก่ผู้กระทำความผิดในการแสวงประโยชน์จากบุคคลที่อยู่ในการดูแล ทั้งหมดนี้ก็จะเข้าข่ายค้ามนุษย์
ขณะที่มาตรา 7 ก็กำหนดพฤติกรรมของผู้สนับสนุนให้มีการค้ามนุษย์ที่ต้องได้รับโทษเช่นเดียวกับ โดยสรุปก็คือการสนับสนุนให้การกระทำที่เข้าข่ายค้ามนุษย์สำเร็จ
เนื้อหาเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่ากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดค้ามนุษย์มีความชัดเจนที่ค่อนข้างได้รับการยอมรับจากบุคคลที่ทำงานด้านนี้แต่ช่องโหว่ใหญ่คือการบังคับใช้กฎหมายที่อยู่ในสถานะไม่มีเจ้าภาพหลัก
เสนอตั้ง ป.ป.ม. แก้ปัญหาค้ามนุษย์
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ประเด็นร้อน
- วิดีโอยอดนิยม
