เผลอแป๊บเดียว “เทศกาลสงกรานต์” หรือ “วันขึ้นปีใหม่ไทย” ก็เข้าสู่ช่วงครึ่งหลังของวันหยุดยาวแล้ว วันนี้(15 เม.ย. 2559) หลายคนที่เดินทางกลับภูมิลำเนาในต่างจังหวัด หรือเดินทางไปท่องเที่ยวตามสถานที่ต่างๆ ทั่วประเทศ เริ่มเก็บข้าวของทยอยเดินทางมุ่งหน้ากลับสู่เมืองหลวง เพื่อเตรียมตัวสำหรับการดำเนินชีวิตตามปกติ หลังเทศกาลรื่นเริงที่กำลังจะสิ้นสุดลง
แน่นอนว่าการเดินทางสัญจรที่คับคั่งกว่าปกติ ย่อมส่งผลต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนน รายงานสรุปจำนวนอุบัติเหตุ ยอดผู้บาดเจ็บและเสียชีวิต โดยศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน ระบุว่า ตั้งแต่วันที่ 11 – 14 เม.ย. เกิดอุบัติเหตุไปแล้ว 2,216 ครั้ง เสียชีวิต 259 ราย บาดเจ็บ 2,378 ราย แม้สาเหตุหลักของการเกิดอุบัติเหตุ จะเกิดจากการเมาสุรากว่า 37% และขับรถเร็ว 33%
ทว่านอกเหนือจาก 2 สาเหตุหลักข้างต้นแล้ว ในช่วงหลังของเทศกาลการสงกรานต์ ซึ่งเป็นช่วงการเดินทางกลับสู่กรุงเทพมหานคร ผู้ขับขี่จำนวนไม่น้อยมักดื่มเฉลิมฉลอง ต่อเนื่องมาตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นเทศกาล ทำให้ในช่วงเดินทางกลับ ส่วนใหญ่มักมีอาการอ่อนเพลีย จากการพักผ่อนไม่เพียงพอ ประกอบกับการจราจรที่หนาแน่น “การหลับใน” จึงถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญ ที่ก่อให้เกิดอุบัติเหตุและความสูญเสียที่ร้ายแรง
สถิติในปี 2557 ที่ผ่านมา กระทรวงคมนามคม รายงานว่าอุบัติเหตุจากการหลับใน เกิดขึ้น 681 ครั้ง คิดเป็น 4.6% ของสาเหตุการเกิดอุบัติเหตุทั้งหมด ขณะที่ในประเทศที่เจริญแล้ว การหลับในเป็นสาเหตุการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน ประมาณ 20%
ทั้งนี้ จากการเปิดเผยของ นพ.มนูญ ลีเชวงวงศ์ ประธานกองทุนง่วงอย่าขับ ในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ มูลนิธิรามาธิบดี พบว่า ในประเทศไทยผู้ขับขี่มากกว่า 50% เคยหลับในขณะขับรถซึ่งอันตรายมาก เพราะการหลับในสามารถคร่าชีวิตผู้ขับขี่ ผู้โดยสาร และผู้ใช้รถใช้ถนน ได้ในเวลาเพียง 4 วินาที โดยหากรถวิ่งด้วยความเร็ว 90 กม./ชม. รถจะวิ่งต่อไปอีก 100 เมตรโดยที่ไม่มีคนควบคุม ลักษณะการชนจึงรุนแรงมาก เพราะคนขับไม่ได้หักหลบหรือเหยียบเบรก ทำให้บาดเจ็บสาหัสหรือเสียชีวิตได้ทันที
นพ.มนูญ ระบุว่า “การหลับในคือการหลับขณะที่ตาอาจยังเปิดอยู่ แต่ไม่รับรู้ภาพเบื้องหน้า อาจเกิดขึ้นในระยะเวลาสั้นๆ เพียงไม่เกิน 10 วินาที เป็นการหลับตื้นๆ สามารถปลุกให้ตื่นได้ง่าย หรืออาจสะดุ้งตื่นเองเพราะถูกไฟหน้ารถอีกคันที่ขับพุ่งเข้ามาส่องเข้าตา สำหรับสาเหตุการหลับในเกิดขึ้นได้จาก 4 ปัจจัยหลักๆ ดังนี้ 1.อดนอน นอนไม่พอ เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด 2.ยาที่ทำให้ง่วง เช่น ยาแก้หวัด ยาแก้ภูมิแพ้ 3.แอลกอฮอล์ และ 4.โรคประจำตัวที่นอนเท่าไรก็ยังง่วง เช่น โรคนอนกรน หยุดหายใจขณะหลับ”
วิธีป้องกันอุบัติเหตุจาการหลับใน นอกจากจะต้องพักผ่อนให้เพียงพอก่อนออกเดินทางแล้ว ในระหว่างขับรถหากรู้สึกง่วงควรแวะพัก ยืดเส้นยืดสายให้ผ่อนคลายและตาสว่าง โดยระยะเวลาที่เหมาะสมในการหยุดพัก เพื่อป้องกันการอ่อนล้าจาการขับรถคือทุกๆ 4 ชม.
นพ.วชิระ เพ็งจันทร์ อธิบดีกรมอนามัย แนะนำว่า “การขับรถนานเกินไปจะทำให้เกิดอาการปวดหลังและเมื่อยล้า การนั่งขับรถจึงต้องทำให้ถูกต้อง คือ ต้องอยู่ในท่าที่สบายที่สุด หลังตรงไม่โค้งหรือบิด ผู้ขับรถควรปรับที่นั่งให้มองเห็นได้โดยรอบ เลื่อนเบาะให้เท้าควบคุมคันเร่ง เบรก และคลัตช์ได้สะดวก และปรับพนักพิงศีรษะให้สูงเท่าระดับศีรษะ ที่สำคัญหากมีอาการง่วงให้บริหารใบหน้า จะสามารถช่วยให้คลายง่วงได้”
ภาพรวมแม้การหลับในจะไม่ใช่ปัจจัยหลัก ของการเกิดอุบัติเหตุทางถนนในประเทศไทย แต่ด้วยรูปแบบการเกิดเหตุที่ทำให้เกิดความสูญเสียที่รุนแรง การการเฝ้าระวังเพื่อป้องกันความสูญเสีย จึงถือเป็นมาตรการที่ทุกภาคส่วนรวมไปถึงตัวผู้ขับขี่เอง ต้องหันหน้ามาร่วมมือกันอย่างจริงจัง