หนึ่งในนักการทูตของประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เปิดเผยว่า เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา สมาคมประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือ อาเซียน ได้มีการพิจารณาในประเด็นท่าทีของกลุ่มต่อกรณีที่ศาลอนุญาโตตุลาการถาวรระหว่างประเทศที่ตัดสินว่าจีนไม่สามารถอ้างกรรมสิทธิ์เหนือทะเลจีนใต้ได้
โดยเจ้าหน้าที่ของสมาคมประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือ อาเซียน ได้เตรียมร่างแถลงการณ์เกี่ยวกับผลคำตัดสินของอนุญาโตตุลาการถาวรระหว่างประเทศไว้เรียบร้อยแล้ว แต่กลับไม่มีการออกแถลงการณ์ร่วมกันแต่อย่างใด
นักการทูตคนดังกล่าวเชื่อว่าจีนได้รับความช่วยเหลือจาก 2 ชาติพันธมิตรอาเซียน คือลาวและกัมพูชาในการยับยั้งแถลงการณ์ร่วมที่เป็นประเด็นอ่อนไหวเช่นนี้ ซึ่งการกระทำดังกล่าวได้สร้างความไม่พอใจให้สมาชิกบางประเทศที่มองว่าการกระทำของจีนเป็นการทำลายความเป็นศูนย์กลางของอาเซียน เช่นเดียวกับนักการทูตอาวุโสคนหนึ่งที่ระบุว่า จีนประสบความสำเร็จในการแบ่งแยกชาติอาเซียน โดยได้รับความร่วมมือจากบางประเทศซึ่งก็คือ ลาว และกัมพูชา
เหตุการณ์ทำนองเดียวกัน เคยเกิดขึ้นเมื่อเดือนที่แล้วในช่วงการประชุม อาเซียน-จีน โดยมาเลเซีย หนึ่งในชาติที่อ้างกรรมสิทธิ์เหนือพื้นที่ดังกล่าวเช่นกัน ได้ผลักดันให้อาเซียนออกแถลงการณ์แสดงความห่วงใยเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวของจีนในพื้นที่พิพาท แต่กลับถูกระงับอย่างกะทันหัน
ขณะที่ โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของฟิลิปปินส์ที่ยื่นเรื่องต่อศาลอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศ ระบุว่า ฝ่ายที่จะให้คำตอบในเรื่องท่าทีของอาเซียนต่อประเด็นทะเลจีนใต้ได้ดีที่สุดในตอนนี้คือประเทศลาว ซึ่งทำหน้าที่ประธานอาเซียนในปีนี้