ฟิเดล คาสโตร: ตำนานปฏิวัติคู่ปรับอเมริกา (คลิป)

นายพลฟิเดล คาสโตร นักปฎิวัติคอมมิวนิวต์ที่มีอายุยืนที่สุดในโลก เสียชีวิตลงในวันที่ 25 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ด้วยวัย 90 ปี ทั้งๆ ที่รุ่นพี่นักปฎิวัติคอมมิวนิสต์อย่างประธานเหมาเจ๋อตุง ของจีน และประธานาธิบดีโฮจีมินต์ ของเวียดนาม ต่างก็เสียชีวิตไปนานแล้ว ความยั่งยืนของคาสโตรเป็นที่กล่าวขานกันในโลกมานานกว่ากว่าห้าทศวรรษ

เขาเป็นผู้นำคนเดียวในโลกก็ว่าได้ที่กล้ายืนหยัดท้าทายสหรัฐอเมริกา และยังสามารถปกครองคิวบามาตั้งแต่ปี 1962 หลังจากที่เขาปฎิวัติล้มรัฐบาลของประธานาธิบดี ฟูเยนซิโอ ปาลิสต้า ที่ได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐอเมริกา แถมคิวบายังอยู่ไม่ไกลจากมลรัฐฟลอริด้า ห่างกันแค่ประมาณ 180 กิโลเมตรเท่านั้นเอง

หลังจากขึ้นครองอำนาจคาสโตรได้เข้าเป็นพันธมิตรกับอดีตสหภาพโซเวียตในทันทีจนเกิดวิกฤตการเมืองที่เรียกว่าเหตุการณ์ “Bay of Pigs” ที่เกือบทำให้สหรัฐอเมริกากับสหภาพโซเวียตรบกัน ตั้งแต่นั้นมา ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐกับคิวบาก็ขาดสะบั้น วอชิงตันใช้มาตรการคว่ำบาตรโดดเดี่ยวคิวบาในทุกรูปแบบ

นายพลคาสโตรเคยให้สัมภาษณ์สื่อมวลชนว่าเขาสามารถรอดจากการถูกปองร้ายมากกว่า 600 ครั้ง เขากล่าวว่า “ถ้าการปองร้ายเป็นกีฬาโอลิมปิค ผมคงได้รับเหรียญทองเรียบร้อยแล้ว” ซีไอเอของสหรัฐเองก็พยายามหลายครั้งแต่ไม่สำเร็จ

ในยุคปี 1970 นายพลคาสโตรพยายามปฎิบัติตัวเป็นผู้นำโลกที่สาม เพื่อต่อสู้กับจักรวรรดินิยมอเมริกา คิวบาพยายามอย่างยิ่งที่จะใช้ความสำเร็จด้านการศึกษา การแพทย์ และการกีฬาเป็นเครื่องมือทางการทูตในการเสริมสร้างแรงสนับสนุนระบอบคอมมิวนิวนิสต์ในแบบของลัทธิเลนินและมารก์ซิสต์

ในตอนนั้น ทวีปเอเซียยังมีจีนและประเทศในแถบอินโดจีนที่เป็นประเทศคอมมิวนิสต์ การปฎิรูปในแนวทางปัจจุบันที่เห็นอยู่ ยังไม่มีใครคิดมาก่อนว่าจะเกิดขึ้นได้

พอมาถึงปี 2008 คาสโตรตัดสินใจลาออกจากตำแหน่งประธานาธิบดีเนื่องจากมีปัญหาเรื่องสุขภาพ โดยมอบให้น้องชายนาย ราอูล คาสโตร เข้ารับหน้าที่แทน เปิดทางให้คิวบาอ้าแขนรับการปฎิรูปและฟื้นฟูสัมพันธ์กับสหรัฐอเมริกา ที่สำคัญคือยอมรับทุนนิยมเข้ามา

ที่ผ่านมาคิวบายังเป็นประเทศที่ใช้ระบอบสังคมนิยม รัฐยังเป็นเจ้าของกิจการพานิชย์ ไม่มีภาคเอกชน สามปีที่ผ่านมา ประธานาธิบดีคนใหม่ได้ปฎิรูปเศรษฐกิจอย่างเร่งด่วน พร้อมเปิดโอกาสให้เอกชนทำธุรกิจได้

เมื่อต้นปีที่ผ่านมา ทั้งสองประเทศตัดสินใจฟื้นฟูสัมพันธ์กัน โดยประธานาธิบดีบารัก โอบามาได้เดินทางไปเยือนกรุงฮาวาน่าอย่างเป็นทางการ

ขณะที่สัมพันธ์ระหว่างไทยกับคิวบาเป็นไปด้วยดีมาตลอด ทั้งสองประเทศได้สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตในปี 1958 หรือเมื่อ 58 ปีก่อน แต่นักประวัติศาสตร์เชื่อว่า การติดต่อกันระหว่างสองประเทศเริ่มมานานก่อนหน้านี้

ท่านทูตคิวบาประจำประเทศไทยนายบิกตอร์ รามิเรซ เปญา เล่าให้ฟังว่า หนึ่งปีหลังจากการก่อตั้งประเทศคิวบา รัชกาลที่ห้า ได้ส่งจดหมายแสดงความยินดีกับผู้นำคิวบาในตอนนั้น ท่านทูตแปลกใจมากที่ได้ค้นเจอจดหมายฉบับนี้ด้วยตัวเอง

ที่ผ่านมาคิวบาได้ช่วยไทยในเรื่องการกีฬาเป็นอย่างมาก โดยส่งโค้ชมวยมาฝึกนักกีฬาไทย จนได้เหรียญทองโอลิมปิกเป็นครั้งแรกในปี 1996 จากชัยชนะของ สมรักษ์ คำสิงห์

และในช่วงหลัง การค้าระหว่างทั้งสองประเทศขยายตัวมาก โดยเฉพาะในด้านเภสัชกรรม ที่ฝ่ายไทยยังเสนอว่าจะร่วมลงทุนทางด้านนี้กับทางคิวบาอย่างต่อเนื่องด้วย

ฟิเดล คาสโตร ได้พูดมาตลอดว่าเขาจะไม่สิ้นลมหายใจ ก่อนสหรัฐอเมริกาจะพินาศไป และในยุคของการเมืองสหรัฐภายใต้การนำของประธานาธิบดีคนใหม่อย่างโดนัลด์ ทรัมป์ ก็คงจะกล่าวได้นะครับว่าโลกจะไม่ลืมว่าคาสโตรคือคนที่กล้าท้าทายประเทศมหาอำนาจอย่างสหรัฐในสมัยสงครามเย็น