การทดสอบโครงการประเมินผลนักเรียนนานาชาติ หรือ PISA ปี 2015 สุ่มวัดความรู้และทักษะของนักเรียนอายุ 15 ปี กว่า 5.4 แสนคน ใน 70 ประเทศ โดยใช้ข้อสอบเดียวกัน แปลเป็นภาษาของประเทศนั้นๆ ผลปรากฏว่าสิงคโปร์รั้งอันดับหนึ่งทั้งสามรายวิชาที่ทดสอบ ได้แก่ การอ่าน วิทยาศาสตร์ และคณิตศาสตร์
ขณะที่ไทยอยู่ใน 20 อันดับสุดท้าย ร่วงลงจากอันดับเดิมในปี 2012 ทั้งสามรายวิชา โดยเฉพาะคะแนนการอ่านที่ย่ำแย่ที่สุด เด็กไทยอยู่ในอันดับ 57 แม้ว่าข้อสอบจะเป็นภาษาไทยก็ตาม นี่จึงเป็นอีกครั้งที่ผลทดสอบนานาชาติสะท้อนถึงปัญหาการศึกษาไทย
นักวิชาการที่คลุกคลีกับระบบการศึกษาอย่างอาจารย์วิทยากร เชียงกูล มองว่า ปัญหาเรื่องการอ่านเกิดจากการที่ระบบการศึกษาไทยไม่ได้สอนให้คิดวิเคราะห์ แต่เน้นการเรียนแบบท่องจำและติวกวดวิชา ทำให้เด็กไม่แตกฉาน ไม่เข้าใจเนื้อหา จึงไม่สามารถตอบคำถามเชิงวิเคราะห์ได้
อาจารย์วิทยากร ยังตั้งข้อสังเกตว่า แม้ที่ผ่านมาไทยมีความพยายามปฏิรูปการศึกษามาแล้วหลายครั้ง แต่ไม่ได้ปฏิรูปอย่างแท้จริง เนื่องจากเป็นไปแค่เพียงรูปแบบไม่ใช่เนื้อหา ทั้งที่งบประมาณด้านการศึกษาของไทยเมื่อคิดเป็นสัดส่วนเทียบกับ GDP แล้วสูงกว่าหลายประเทศ แต่ส่วนใหญ่ก็เป็นการนำเอางบประมาณไปจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์ อย่างเช่น คอมพิวเตอร์
หนทางยกระดับคุณภาพการศึกษา อ.วิทยากร มองว่าจำเป็นต้องมีการปฏิรูปอย่างจริงจังในหลายระดับ แก้ไขโครงสร้างการบริหารที่ต้องกระจายอำนาจมากขึ้น ปฏิรูปหลักสูตร ปฏิรูปครู ลดความเหลื่อมล้ำระหว่างเด็กในเมืองกับเด็กในชนบท และสิ่งสำคัญที่ต้องปลูกฝังในตัวเด็กคือ นิสัยรักการอ่าน
ทีมข่าวต่างประเทศ พีพีทีวี รายงาน