กรมศิลป์ฯ ยืนยันบูรณะ “พระปรางค์วัดอรุณฯ” มีสีขาวตามแบบเดิมในสมัย ร.4

วันนี้ (16 ส.ค.60) เมื่อเวลา 15.30 น. นายอนันต์ ชูโชติ อธิบดีกรมศิลปากร ชี้แจงเรื่องการบูรณะวัดอรุณราชวรารามวรวิหาร หลังจากมีการแชร์ในโลกโซเชียลมีเดีย ว่า ที่ผ่านมามีการบูรณะมาหลายต่อหลายครั้ง จนครั้งล่าสุดมีการสำรวจเมื่อปีพ.ศ. 2554-2555 พบความเสียหายที่เกิดขึ้นกับพระปรางค์วัดอรุณฯ จนกรมศิลปากรลงความเห็นว่าต้องมีการบูรณะครั้งใหญ่และได้เริ่มบูรณะในปี พ.ศ.2556 เนื่องจากพบว่าบริเวณพระปรางค์มีความเสื่อมโทรม มีรอยความชื้น มีเชื้อรา มีคราบสกปรกจนแทบจะเป็นสีดำ มีตะใคร่น้ำ และลวดลายเซรามิกกับเครื่องถ้วยที่นำมาแปะเป็นรูปทรงต่างๆก็มีการชำรุด หลังจากที่เคยมีการบูรณะครั้งก่อนเมื่อปี พ.ศ.2511

จากนั้นจึงได้มีการเริ่มบูรณะและมีการสำรวจเพื่อเก็บข้อมูลอย่างละเอียดก่อนที่จะมีการบูรณะ มีการลอกลาย สำรวจสี สำรวจลวดลายไว้ทั้งหมดซึ่งมี 120 ลวดลาย เพื่อสามารถนำไปวิเคราะห์ เลือกวิธีแก้ไขได้ถูกต้อง และตรวจสอบชั้นปูนเดิมที่มีอันตรายจึงต้องมีการกระเทาะออก แล้วฉาบปูนใหม่ รวมทั้งส่วนที่ชำรุดในจุดอื่นๆด้วย และมีการบูรณะให้สมบูรณ์แบบเหมือนกับการตอนก่อสร้างแล้วเสร็จในช่วงปลายรัชกาลที่ 3 ก็จะมีผิวปูนที่ขาว ส่วนเซรามิกที่เสื่อมสภาพจะมีการถอดชิ้นส่วนที่ชำรุดไม่สามารถใช้งานได้ แล้วนำไปลอกลายแล้วนำไปทำใหม่ ประมาณ 40 เปอร์เซ็นต์ หรือประมาณ 120,000 ชิ้น

“กรมศิลปากรไม่ได้ถอดเซรามิกเดิมถอดออกทั้งหมด แต่ถ้าลวดลายนั้นมีการชำรุดเกิน 30 – 50 เปอร์เซ็นต์ก็จะมีการเปลี่ยนใหม่ ก่อนจะทำมาใหม่ ซึ่งต้องมีความงดงามในสภาพเดิม นี่ไม่ใช่ซากโบราณสถาน ฉะนั้นลายเดิมที่มีประมาณ 60 เปอร์เซ็นต์ก็ยังคงอยู่ และลวดลายที่ทำขึ้นใหม่ประมาณ 40 เปอร์เซ็นต์นั้น และมีการฉาบปูนใหม่ทั้งองค์ แต่เราไม่สามารถทำความสะอาดได้หมดเพราะมันมีบางส่วนที่เรากระเทาะออก ไม่เช่นนั้นมันจะมีร่องรอยเป็นด่างๆในส่วนที่ไม่ได้ทำความสะอาด ในส่วนที่ภาพออกมาเป็นสีขาวนั้นเพราะเราทำปูนปั้นขึ้นมา กรมศิลปากรได้ยึดถือแบบเดิมมาโดยตลอด จากการอ้างอิงภาพของวัดอรุณฯ สมัยรัชกาลที่ 4 ก็พบว่ามีสีขาว เหมือนปัจจุบัน แต่เมื่อมีการตั้งข้อสังเกตหลังจากได้ซ่อมแซมแล้ว เนื่องจากที่ผ่านมาเวลามองภาพของพระปรางค์วัดอรุณฯ เราก็จะชินภาพที่เป็นที่เป็นคราบจนเกือบเป็นสีดำ แต่เมื่อเราได้ไปตรวจสอบก็พบความชำรุดจำนวนมากจึงทำให้ต้องบูรณะโดยยึดถือแบบเดิม ขณะที่ชิ้นส่วนเซรามิคที่ถอดออกมอบให้วัดหมด เพราะเป็นเจ้าของหลัก แม้วัดจะนำไปผลิตเป็นอย่างอื่นหรือเป็นวัตถุมงคลอย่างมีการกระแสข่าวออกมานั้น ก็สามารถทำได้เพราะทรัพย์สินนี้คือทรัพย์สินของวัด” อธิบดีกรมศิลปากร ชี้แจง

ขณะที่นายกิติพงศ์ กุมภิโร ผู้ควบคุมงานบริษัทเอกชน เปิดเผยว่า เมื่อมองภาพรวมพระปรางค์เป็นสีขาว เพราะการซ่อมแซมและฉาบปูนใหม่ ใช้ปูนตำ หรือปูนหมักตามวิธีโบราณ เนื้อเป็นสีขาว หลังล้างคราบตะไคร่ออก จะทำให้เส้นรอบนอกของลวดลายดูสว่างขึ้น

 

สำหรับวัดอรุณราชวรราราม สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 2 พระปรางค์มีความโดนเด่นของการผสมผสานสถาปัตยกรรมไทยผสมจีน ด้วยการประดับกระเบื้องและถ้วยลายครามเป็นลวดลาย เริ่มบูรณะตั้งแต่ปี 2556 โดยกรมศิลปากรดูแลอย่างใกล้ชิด