กษัตริย์สเปนประณามแคว้นกาตาลุญญาลงประชามติแยกตัว

เมื่อวันที่ (4 ต.ค. 60) สมเด็จพระราชาธิบดีเฟลีเปที่ 6 ทรงมีกระแสพระราชดำรัสต่อพสกนิกรชาวสเปนผ่านทางสถานีโทรทัศน์แห่งชาติ ใจความว่า การกระทำที่ผิดกฎหมายของผู้นำแคว้นกาตาลุญญา สั่นคลอนเสถียรภาพของประเทศ และทำให้เกิดความแตกแยกในสังคม จึงขอให้รัฐบาลที่ชอบธรรมดำเนินการเพื่อปกป้องระบอบรัฐธรรมนูญของประเทศ  พระราชดำรัสครั้งนี้ถือเป็นพระราชดำรัสทางการเมืองของพระมหากษัตริย์สเปน ที่แทบไม่เคยปรากฎมาก่อน

อย่างไรก็ตาม นายการ์เลส ปุชเดอมองต์ ผู้นำแคว้นกาตาลุญญา ให้สัมภาษณ์ในเวลาต่อมา ยืนยันชัดเจนว่าจะประกาศเอกราชให้แล้วเสร็จภายในปลายสัปดาห์นี้ หรือต้นสัปดาห์หน้า  ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้น หลังจากประชาชนหลายพันคนในแคว้นกาตาลุญญาออกมารวมตัวประท้วงที่หน้าสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เนื่องจากไม่พอใจที่ตำรวจใช้ความรุนแรงปราบปรามผู้ไปลงประชามติแยกตัวจากสเปน เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา จนทำให้มีผู้ได้รับบาดเจ็บกว่า 900 คน ขณะที่ประชาชนบางส่วนมีการนั่งแปรอักษรเป็นข้อความว่า “Help US Europe” หรือ “ยุโรป ช่วยเราด้วย” เพื่อเรียกร้องให้สหภาพยุโรปเข้ามามีบทบาทในเรื่องนี้

โดยแคว้นกาตาลูญญาเป็นหนึ่งในเขตการปกครองที่มั่งคั่งที่สุดของสเปน เป็นแหล่งอุตสาหกรรมใหญ่ ประชาชนมีความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์และภาษาถิ่นของตัวเอง บวกกับประวัติศาสตร์ที่ย้อนกลับไปได้ถึงยุคกลาง ทำให้ชาวกาตาลันจำนวนมาก มองว่าตนเองเป็นประเทศที่แยกออกจากส่วนอื่นของสเปน และมีแนวคิดต้องการเป็นอิสระจากสเปนมากที่สุด

ความรู้สึกดังกล่าว มีที่มาจากความทรงจำสมัยระบอบการปกครองแบบเผด็จการของนายพลฟรังโก ซึ่งกดอัตลักษณ์ของชาวกาตาลัน ดังที่สะท้อนอยู่ในความไม่ชอบกันอย่างรุนแรงระหว่างทีมฟุตบอลเอฟซี บาร์เซโลนา และเรียลมาดริดในปัจจุบันประชากรส่วนใหญ่ของแคว้นกาตาลูญญาอาศัยอยู่ในเมืองบาร์เซโลนา ซึ่งเป็นศูนย์กลางทางการเมืองและเศรษฐกิจ ส่วนชายหาดคอสตาบราวาและคอสตาโดราดา ริมทะเลเมดิเตอเรเนียน รวมถึงเทือกเขาพิเรนีส ล้วนเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของยุโรป

แคว้นกาตาลูญญาถือเป็นดินแดนส่วนหนึ่งของสเปนมาตั้งแต่ก่อตั้งประเทศเมื่อศตวรรษที่ 15 จากการที่กษัตริย์เฟอร์ดินานด์ แห่งอารากอน และพระราชินีอิซาเบลลา แห่งคาสตีล ทรงอภิเสกสมรสกันและรวมดินแดนเป็นหนึ่งเดียว ทำให้ภูมิภาคนี้ผนึกเข้ากันเป็นรัฐเดียว จนกระทั่งในศตวรรษที่ 19 ซึ่งมีความพยายามฟื้นฟูอัตลักษณ์ความเป็นแคว้นกาตาลูญญาขึ้นมาใหม่ ทั้งในแง่ภาษาและวรรณกรรม จนนำไปสู่การรณงค์เพื่อแยกส่วนการปกครอง และแยกดินแดน

การที่สเปนเปลี่ยนระบอบการปกครองมาเป็นสาธารณรัฐ เมื่อปี 1931 เปิดโอกาสให้แคว้นกาตาลูญญา ได้รับอิสระในการปกครองตนเองภายใต้กรอบกว้างๆ และแคว้นกาตาลูญญายังมีบทบาทสำคัญของฝ่ายนิยมสาธารณรัฐ ในช่วงสงครามกลางเมืองสเปนด้วย

แต่เนื่องจากเมืองบาร์เซโลนาถูกกองทัพขวาจัดของนายพลฟรังโก ยึดครองเมื่อปี 1939 จึงนับเป็นจุดเริ่มต้นของช่วงที่แนวคิดต่อต้านแบบชาตินิยมของชาวกาตาลันถูกลดทอนลง  ภายใต้การปกครองแบบอนุรักษ์นิยมของนายพลฟรังโก แคว้นกาตาลูญญาถูกเพิกถอนสิทธิในการปกครองตนเอง รวมถึงถูกปิดกั้นแนวคิดชาตินิยมแบบกาตาลัน และห้ามใช้ภาษาท้องถิ่น

 

 

ขอบคุณข้อมูลบางส่วนจาก : BBC Thai

AFP