ราชรถ ราชยาน ในริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ

ราชรถองค์ใหญ่ที่สุดในริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ คือ พระมหาพิชัยราชรถ เป็นราชรถทรงบุษบก ทำด้วยไม้แกะสลัก ลงรักปิดทอง ประดับกระจก สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 1 ใช้เพื่ออัญเชิญพระโกศพระบรมอัฐิสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก ซึ่งในงานพระราชพิธีครั้งนี้จะใช้อัญเชิญพระโกศพระบรมศพฯ ในริ้วขบวนที่ 2 จากหน้าวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เข้าสู่พระเมรุมาศ ท้องสนามหลวง

ราชรถทรงบุษบกอีกองค์ที่มีลักษณะคล้ายกับพระมหาพิชัยราชรถ แต่มีขนาดเล็กกว่า คือ ราชรถน้อย หรือราชรถพระนำ องค์ราชรถแกะสลักลงรักปิดทอง ประดับกระจก มีคานยื่นออกมาเป็นรูปนาคราช ใช้เป็นราชรถที่สมเด็จพระสังฆราชประทับทรงสวดนำขบวนพระมหาพิชัยราชรถ

พระยานมาศสามลำคาน ทำด้วยไม้จำหลักลวดลายลงรักปิดทอง มีพนักโดยรอบ 3 ด้าน และมีคานหาม 3 คาน ใช้ในริ้วขบวนที่ 1 สำหรับอัญเชิญพระโกศทองใหญ่จากพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทในพระบรมมหาราชวัง ไปประดิษฐานบนพระมหาพิชัยราชรถ

เกรินบันไดนาค ลักษณะเป็นรางเลื่อนขึ้นลงด้วยกว้านหมุน ขอบฐานแกะสลักลายปิดทองประดับกระจก ด้านข้างบุผ้าตาดทอง ราวทั้งสองข้างตกแต่งรูปพญานาค ใช้อัญเชิญพระโกศทองใหญ่ขึ้นประดิษฐานบนพระมหาพิชัยราชรถ และอัญเชิญลงจากพระมหาพิชัยราชรถ ขึ้นประดิษฐานที่ราชรถปืนใหญ่

พระที่นั่งราเชนทรยาน ทรงบุษบกย่อมุมไม้สิบสอง หลังคาซ้อน 5 ชั้น สร้างจากไม้แกะสลัก ลงรักปิดทอง ประดับกระจก พนักพิงและกระจังปฏิญาณแกะสลักเป็นภาพเทพพนม ตรงกลางมีครุฑยุดนาคประดับที่ฐาน ใช้อัญเชิญพระโกศพระบรมอัฐิ เข้าสู่พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท และอัญเชิญพระโกศพระบรมอัฐิจากพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทขึ้นประดิษฐาน ณ พระวิมานบนพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท

พระที่นั่งราเชนทรยานน้อย จัดสร้างขึ้นใหม่ โดยศึกษารูปแบบ วิธีการเข้าไม้และรูปทรงจากพระที่นั่งราเชนทรยานองค์เดิม สร้างด้วยไม้สักแกะสลัก ใช้อัญเชิญพระบรมราชสรีรางคารพักไว้ที่พระศรีรัตนเจดีย์ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ราชรถปืนใหญ่ เป็นราชรถที่ ใช้อัญเชิญพระโกศทองใหญ่ แห่อุตราวัฏ หรือเวียนซ้ายรอบพระเมรุมาศ 3 รอบ เป็นราชรถที่จัดสร้างขึ้นใหม่ อ้างอิงรูปแบบที่เคยใช้ในสมัยรัชกาลที่ 6 และศึกษาข้อมูลที่มีปรากฏในจดหมายเหตุ 

ทั้งหมดนี้ คือ ราชรถ ราชยานที่ใช้ในขบวนพระบรมราชอิสริยยศทั้ง 6 ริ้วขบวนในช่วงงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ ที่จะมีขึ้นในวันที่ 26-29 ตุลาคมนี้

นิวัติ โหยหวล ถ่ายภาพ
กชวรรณ ปักครึก พีพีทีวี รายงาน