รู้จัก "เถียงนา" ภูมิปัญญาชาวบ้าน คุณประโยชน์หลากหลาย

การแถลงสถานกรณ์โควิด-19 ของ นพ.ทวีศิลป์ วิษณุโยธิน โฆษกศบค.เมื่อวันที่ 6 ก.ค.ที่ผ่านมา โดยมีช่วงกล่าวช่วงหนึ่ง นพ.ทวีศิลป์ กล่าวถึง การเกิดคลัสเตอร์ติดเชื้อในครอบครัว ในภาคอีสานและเหนือ ขอให้พี่น้องเข้าใจ หลังจากกลับบ้านขอให้สร้างระยะห่าง ภาคอีสานพื้นที่กว้างขวาง เถียงนาโมเดลเกิดขึ้น กลับมาแล้ว ขอให้ไปนอนในเถียงนา ซึ่งส่วนใหญ่เป็นคนหนุ่มสาว ป่วยก็อาการไม่มาก กักตัวเองนอนอยู่ตรงนั้น มีคนส่งข้าว ส่งน้ำ ครอบครัวเดียวกัน ซึ่งน่ารักมากๆ ก็ขอให้ใช้วิธีการจากภูมิปัญญา หรือคิดจากพื้นที่มาช่วยกัน” 

รูปแบบของเถียงนา

สามารถแบ่งรูปแบบของเถียงนาได้ 5 ลักษณะใหญ่ๆ คือ

1.เถียงนาพื้นติดดิน แบ่งเป็น 2 แบบ ได้แก่ แบบใช้พื้นดินเป็นพื้นนั่ง และแบบใช้แคร่เป็นพื้นนั่ง

2.เถียงนายกพื้นสูงจากดินระดับเดียว

3.เถียงนายกพื้นสูงจากดิน 2 ระดับ

4.เถียงนายกพื้นสูงจากดินหลายระดับ

5.เถียงนาแบบเคลื่อนที่ได้

รูปแบบการใช้งานเถียงนา

- ในทางพื้นที่ ใช้พักอาศัยและประกอบกิจกรรมที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการทำนา

- ในทางสังคมหรือชุมชน ใช้ประกอบกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับคติความเชื่อโบราณของชาวอีสาน คือ"ประเพณีฮีตสิบสอง" หรือ"ประเพณี 12 เดือน" ซึ่งเป็นประเพณีที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนา ความเชื่อและการดำรงชีวิตทางเกษตรกรรมของชาวอีสาน

ประโยชน์ของเถียงนา

- ใช้เป็นที่พักระหว่างทำนา หรือเลี้ยงวัว ควาย ในเวลากลางวัน

- ใช้เป็นที่พักค้างคืนเวลาออกหาปลา จับเขียด จับกบในเวลากลางคืน

- ใช้เป็นที่พักชั่วคราวของคนเดินทาง

- เป็นที่พักผ่อนหลังพ้นฤดูเก็บเกี่ยว เนื่องจากลักษะของเถียงนาที่โล่งแจ้ง อากาศถ่ายเทง่าย ทำให้เย็นสบายในเวลากลางวัน อีกทั้งยังเงียบสงบ

ที่มาของคำว่าเถียงนา

ที่มาของคำว่าเถียงนานั้น ตามพจนานุกรมภาษาถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือให้ความหมายคําว่า "เถียง" หมายถึง "โรงนาขนาดเล็กที่ทำไว้ชั่วคราวตามท้องไร่ท้องนา" เรียกว่า "เถียงนา" แต่ถ้าสร้างในป่า เรียก "เถียงไฮ่"

นอกจากนี้ ยังมีความเชื่อดั้งเดิมในบางพื้นที่ ซึ่งจะมีการทำพิธีบอกกล่าวเจ้าที่เจ้าทางเพื่อขออนุญาตปลูกสร้าง และบางแห่งจะสมมติเหตุการณ์ขึ้นมาว่า มีคนทะเลาะ ถกเถียงกันเสียงดัง เพื่อรบกวนและสร้างความรำคาญแก่ผีสางนางไม้ ภูตผีปีศาจที่อยู่บริเวณนั้น จนต้องหนีไปที่อื่น ทำให้เกิดความสงบสุขและปลูกสร้างเถียงนาไว้พักอาศัยได้โดยไม่มีอันตรายมารบกวน