เปิดเสน่ห์ "ดอยหลวงเชียงดาว" ยูเนสโก ประกาศพื้นที่สงวนชีวมณฑลแห่งใหม่ของโลก แห่งที่ 5 ของประเทศไทย

นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เปิดเผยว่า  ยูเนสโก ได้รับรองพื้นที่สงวนชีวมณฑลดอยเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑลแห่งที่  5  ของประเทศไทย และเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายพื้นที่สงวนชีวมณฑลโลก 

ซึ่งพื้นที่สงวนชีวมณฑลดอยเชียงดาวเป็นพื้นที่ที่มีความมหัศจรรย์ไม่เพียงแต่ในด้านของสังคมพืชกึ่งอัลไพน์และสัตว์ป่าเฉพาะถิ่นและหายาก แต่ยังมีเรื่องของ "ความผูกพันทางจิตวิญญาณของผู้คนท้องถิ่น" เข้ามาด้วย

 

ปราชญ์ ศิลปิน ผู้นำและชุมชนที่เข้มแข็ง เต็มเปี่ยมด้วยจิตสำนึกรักบ้านเกิดและการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติที่จะส่งต่อให้กับเยาวชนรุ่นใหม่ ด้วยศักยภาพของพื้นที่สงวนชีวมณฑลดอยเชียงดาวในการเป็นต้นแบบของ การบูรณาการความรู้ ทั้งด้านหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (BCG Economy) การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรมที่ยั่งยืน และแนวคิด เทคโนโลยี นวัตกรรมใหม่ ๆ ในระดับประเทศและสากล ที่จะเป็นประโยชน์ต่อชาวเชียงดาวและจังหวัดเชียงใหม่

ขณะที่ในเชิงภูมิศาสตร์ "พื้นที่สงวนชีวมณฑลดอยเชียงดาว"  ก็โดดเด่น 

ภูเขาหินปูนตระหง่าน มีดอยหลวงเชียงดาวซึ่งเป็นยอดเขาสูงเป็นอันดับ 3 ของประเทศไทย ในภาพรวมพื้นที่นำเสนอนี้เป็นส่วนหนึ่งของลุ่มน้ำปิงตอนบนโดยมีทั้งระบบนิเวศดั้งเดิมที่ได้รับการปกปักษ์รักษามาอย่างยาวนาน และพื้นที่ที่ได้รับการฟื้นฟูให้คืนความสมบูรณ์ของระบบนิเวศป่าไม้มาเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 40 ปี

ธรรมชาติที่เป็นแกนกลางของพื้นที่ดอยเชียงดาวได้อำนวยนิเวศบริการแก่ชุมชนโดยรอบ มีสังคมพืชกึ่งอัลไพน์ที่หาได้ยากยิ่งในประเทศไทย พื้นที่นำเสนอนี้เป็นถิ่นอาศัยของพรรณไม้มากกว่า 2,000 ชนิด หรือคิดเป็นร้อยละ 20 ของพรรณไม้ในประเทศไทย และมีพรรณไม้ที่เชื่อมโยงให้เห็นว่าภูมิประเทศนี้ทอดยาวลงมาจากตะวันออกของเทือกเขาหิมาลัย ที่ราบสูง Quinhai-Tibet และจีนตอนใต้ นอกจากนี้ ยังเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่า จำนวน 672 ชนิด จาก 358 สกุล ใน 91 วงศ์ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาวซึ่งเป็นหัวใจของทรัพยากรธรรมชาติ

 แหล่งอาศัยที่ปลอดภัยของสัตว์ป่าสงวน และความหลากหลายทางวัฒนธรรมของชนเผ่ามากว่า 600 ปี

กวางผา และเลียงผา รวมถึงสัตว์ป่าคุ้มครองอีกหลายชนิด และมีความเป็นไปได้สูงที่จะค้นพบพืชและสัตว์ชนิดพันธุ์ใหม่ของโลกได้  ในพื้นที่เชียงดาวมีประวัติการตั้งถิ่นฐานของผู้คนมาเป็นเวลามากกว่า 600 ปี  มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม เช่น วัฒนธรรมของชาวไทยใหญ่ ม้ง มูเซอ ลีซอ ปกากะญอ และวัฒนธรรมล้านนา ซึ่งแต่ละกลุ่มสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติ

จิตวิญญาณความเชื่อเกี่ยวกับ เจ้าหลวงคำ  และคุณค่าทางประวัติศาสตร์โบราณคดี

พื้นที่ดอยเชียงดาวยังมีความสำคัญต่อจิตวิญญาณของผู้คนในล้านนา ความเชื่อเกี่ยวกับ เจ้าหลวงคำ แดงซึ่งสถิตอยู่บนดอยหลวงเชียงดาว ตำนานถ้ำเชียงดาว ที่ปรากฏในหลายสำนวนกระจายกันอยู่ในจังหวัดต่าง ๆ ทางภาคเหนือของไทย และเชื่อว่าเจ้าหลวงคำแดงเป็นสัญลักษณ์ร่วมของชนเผ่าไทในลุ่มน้ำโขงอีกด้วย ตำนานเจ้าหลวงคำแดงได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ เมื่อปี พ.ศ. 2555 

การพัฒนาสังคมของพื้นที่ในภาพรวมเป็นไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป ด้วยวิถีเรียบง่ายไม่เร่งรีบ ยึดถือความเป็นล้านนา ที่มีดอยหลวงเชียงดาวเป็นศูนย์รวมจิตใจ พื้นที่ธรรมชาติที่ใหญ่เพียงพอต่อการเป็นหลักประกันความมั่นคงทางบริการนิเวศให้กับกิจกรรมต่าง ๆ ในพื้นที่  เช่น การคุ้มครองปกป้องระบบนิเวศ การพัฒนาคุณภาพชีวิตของชุมชน การส่งเสริมวิถีคนอยู่ร่วมกับป่า การสร้างความรู้ความเข้าใจธรรมชาติวิทยาแก่สาธารณชน การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ การค้าและพาณิชย์ การเกษตรและที่ทำกิน และการบริการและท่องเที่ยว 

ภาพจาก  กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช