ออกพรรษา สายบุญเช็กลิสต์สถานที่ "ตักบาตรเทโว" ได้บุญอิ่มใจ

“การตักบาตรเทโว” หรือที่เรียกว่า “การตักบาตรเทโวโรหณะ” เป็นประเพณีสำคัญที่พุทธศาสนิกชนจัดขึ้นในช่วงหลังวันออกพรรษา 1 วันของทุกปี คือ วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ซึ่งในปีนี้จะตรงกับวันที่ 11 ตุลาคม 2565

โดยในวันสำคัญทางศาสนานี้ เชื่อกันว่าเป็นวันที่พระพุทธเจ้าเสด็จกลับลงมาจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ หลังเสด็จมาแสดงพระอภิธรรมโปรดพระพุทธมารดาและจำพรรษาที่นั่นเป็นเวลา 3 เดือน ทำให้ชาวเมืองที่ทราบข่าวต่างมารอต้อนรับใส่บาตร 

และในระหว่างนั้นได้เกิดเหตุอัศจรรย์ขึ้น คือ เทวดา มนุษย์ และสัตว์นรก ต่างมองเห็นซึ่งกันและกัน วันนี้จึงสามารถเรียกอีกชื่อหนึ่งได้ว่า “วันพระเจ้าเปิดโลก” คือ เปิดให้เห็นกันทั้ง 3 โลกนั่นเอง

เพื่อระลึกถึงประวัติศาสตร์อันสำคัญนี้บรรดาพุทธศาสนิกชนผู้มีความเลื่อมใสศรัทธาจึงได้ทำสืบเนื่องติดต่อกันมาอย่างยาวนานจนกลายเป็นประเพณีที่ทุกวัดต่างจัดกัน จนมาถึงเมืองไทย ซึ่งคำว่า “เทโวโรหณะ” แปลว่า การเสด็จจากเทวโลก เป็นที่มาให้เรียกประเพณีนี้ ว่า “การตักบาตรเทโวโรหณะ” แต่เพื่อให้สะดวกในการสื่อความหมายสั้นๆ ด้วยเหตุนี้วันเทโวโรหณะจึงเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “วันตักบาตรเทโว”

ข้อปฏิบัติในการตักบาตรเทโว

เมื่อถึงวันตักบาตรเทโว พุทธศาสนิกชนนิยมไปทำบุญตักบาตรกันที่วัด โดยส่วนใหญ่วัดที่จัดพิธีจะจำลองสถานการณ์วันที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงจากเทวโลกชั้นดาวดึงส์ คือ ประชาชนจะนั่งหรือยืนสองฝั่งทางลงจากอุโบสถ หรือศาลา ให้พระสงฆ์เดินเข้าแถวเรียงลำดับรับบาตรตรงกลาง โดยมีมัคนายกเดินอัญเชิญพระพุทธรูปนำหน้าแถวพระสงฆ์ หลักจากตักบาตรแล้ว จะมีการอาราธนาศีล สมาทานศีล และรักษาศีล ฟังธรรมและทำสมาธิตามโอกาส เพื่อทำให้จิตใจบริสุทธิ์ผ่องใส แผ่เมตตา และกรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลให้กับญาติ ผู้ล่วงลับ และสรรพสัตว์

อาหารที่นิยมนำมาใส่บาตร สามารถใส่ได้ทั้งของสดและของแห้ง แต่ในสมัยนึ้คนส่วนมากจะนิยมใส่ข้าวสารอาหารแห้ง เนื่องจากเป็นงานบุญใหญ่ หากใส่อาหารสดก็อาจจะทำให้อาหารเน่าเสียเร็ว แต่สิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้ คือ “ข้าวต้มมัด” และ “ข้าวต้มลูกโยน” ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์ในการตักบาตรเทโว

 

ข้าวต้มลูกโยน-ข้าวต้มมัด คืออะไร

ทำไมข้าวต้มมัดและข้าวต้มลูกโยนถึงกลายเป็นเอกลักษณ์ของการตักบาตรเทโวนั้น เป็นเพราะว่าในสมัยพระพุทธกาลเมื่อพระพุทธองค์เสด็จกลับลงมายังโลกมนุษย์ มีพุทธศาสนิกชนผู้เลื่อมใสศรัทธาจำนวนมากต่างพากันไปทำบุญตักบาตรกันอย่างแน่นขนัด ซึ่งมีประชาชนไม่สามารถเข้าใกล้พระพุทธองค์ได้ จึงนำข้าวมาปั้นเป็นก้อนแล้วโยนใส่บาตร เมื่อเวลาผ่านไปจึงปรับเป็นข้าวต้มลูกโยน และข้าวต้มมัดนั่นเอง

สำหรับข้าวต้มลูกโยน ทำมาจากข้าวเหนียวผัดกับกะทิ ผสมน้ำตาล เกลือ จะใส่ถั่วดำกับกล้วยน้ำว้าหรือไม่ใส่ก็ได้ จากนั้นนำมาห่อด้วยใบเตย หรือใบมะพร้าวอ่อน คล้ายข้าวต้มมัด แต่จะต่างกันที่การห่อ โดยการห่อข้าวต้มลูกโยน จะเหลือส่วนของใบออกมาให้เป็นลักษณะคล้ายหาง เพื่อให้สะดวกในการใส่บาตรของชาวพุทธนั่นเอง

สถานที่จัดงานตักบาตรเทโว

ในปีนี้มีหลายจังหวัดที่จัดงานประเพณีตักบาตรเทโว ได้แก่

• วัดสังกัสรัตนคีรี จ.อุทัยธานี จัดพิธีระหว่างวันที่ 10-11 ตุลาคม 2565 เริ่มตั้งแต่เวลา 06.00 น. เป็นต้นไป
• วัดพระพุทธฉาย อ.เมืองสระบุรี จ.สระบุรี จัดพิธีในวันที่ 11 ตุลาคม 2565 เริ่มตั้งแต่เวลา 06.00 น. เป็นต้นไป
• วัดเขาพระงาม จ.ลพบุรี จัดพิธีในวันที่ 11 ตุลาคม 2565 เริ่มตั้งแต่เวลา 06.30 น. เป็นต้นไป
• วัดเขาดีสลัก จ.สุพรรณบุรี จัดพิธีในวันที่ 12 ตุลาคม 2565 เริ่มตั้งแต่เวลา 07.00 น. เป็นต้นไป
• วัดคีรีวงศ์ จ.นครสวรรค์ จัดพิธีในวันที่ 11 ตุลาคม 2565
• บริเวณสระบัว แหลมสมิหลา เชิงบันไดเขาตังกวน และหน้าสนามกีฬาติณสูลานนท์ อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา

• วัดบ้านถ้ำ จ.กาญจนบุรี จัดพิธีในวันที่ 11 ตุลาคม 2565
• วัดพระบาทภูพานคำ จ.ขอนแก่น จัดพิธีในวันที่ 11 ตุลาคม 2565
• วัดสุทธาโภชน์ เขตลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร จัดพิธีในวันที่ 16 ตุลาคม 2565 เริ่มตั้งแต่เวลา 06.00 น.

ขอบคุณข้อมูลและภาพจาก : สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดอุทัยธานี และ เทศบาลตำบลเขาพระงาม

3 จุดเช็กอินสุดคูลจาก “สระบุรี” เที่ยวใกล้กรุงเทพ เที่ยวเพลินไม่ซ้ำใคร

3 ที่เที่ยว “ลพบุรี” ติดธรรมชาติ พักใจให้หายเหนื่อย