สำนักข่าวของจีน รายงานข่าวการบุกค้น และ จับกุมโรงงานแห่งหนึ่งในประเทศจีน ที่ปลอมข้าวหอมมะลิไทยด้วยการใส่สารแต่งกลิ่น ซึ่งนายรณรงค์ พูลพิพัฒน์ อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่าได้มีการตรวจสอบกับทางการจีน รวมทั้งประสานกับสำนักงานพาณิชย์
ในต่างประเทศที่กรุงปักกิ่ง และ เซี่ยงไฮ้ ได้รับการยืนยันว่ามีการปลอมข้าวหอมมะลิไทยจริง เป็นโรงงานผลิตข้าวในจีน 3 โรงงาน
นำข้าวพันธุ์ท้องถิ่นในจีน ไปใส่สารแต่งกลิ่นให้มีความหอมเหมือนข้าวหอมมะลิไทย นำมาบรรจุถุงขาย โดยที่ถุงมีข้อความภาษาจีนระบุว่าเป็นข้าวหอมมะลิไทย เป็นสินค้าจากประเทศไทย
จากข้อมูลที่กรมฯได้รับรายงานมา พบว่า โรงงานที่ 1 ใช้ชื่อ ยี่ห้อ ราชาไทย และ ข้าวหอมมะลิไทยรุ่น 2 ตั้งอยู่ที่ มณฑล อานฮุย ปริมาณที่จับกุมได้กว่า 1หมื่นตัน ส่วนโรงงานที่ 2 ตั้งอยู่ที่ มณฑลอานฮุยเช่นกัน
ใช้ชื่อยี่ห้อ ข้าวหอมมะลิประเทศไทย และ ระบุแหล่งผลิตมาจากไทย แต่เจ้าของยอมรับว่าไม่เคยนำเข้า ข้าวหอมมะลิจากไทย ขณะที่ โรงงานที่ 3 ตั้งอยู่ที่เมืองอู่ฉาง มณฑลเฮย์หลงเจียง ชื่อยี่ห้อเป็น ภาษาจีนแต่แปลเป็นไทยได้ว่า ข้าวหอมมะลิจากไทย
อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ ระบุว่า โรงงานเหล่านี้ บางโรงงานให้ข้อมูลว่าลักลอบปลอมข้าวหอมมะลิไทย มานาน 3-4 ปี โดยทางการจีนได้สั่งปิดโรงงานและดำเนินคดีว่าด้วยมาตรฐานความปลอดภัยสินค้าของจีน ซึ่งกฎหมายของจีนมีความเข้มงวด ห้ามเติมสารทุกชนิดลงไปในข้าว
ส่วนหน่วยงานไทยจะเอาผิด 3 โรงงานที่ปลอมข้าวมะลิได้หรือไม่ เบื้องต้นคาดว่าไม่สามารถดำเนินการได้ เนื่องจากเป็นการทำผิดนอกประเทศ และ ทั้ง 3 โรงงาน ไม่ใช้ชื่อยี่ห้อสินค้า เหมือนกับยี่ห้อข้าวหอมมะลิในไทย จึงยังไม่เข้าข่ายการละเมิดกฏหมายทรัพย์สินทางปัญญา
โดยหลังจากนี้ กรมการค้าระหว่างประเทศ ได้ประสานทางการจีน เพิ่มความเข้มงวด ตรวจสอบโรงงานผลิตข้าว รวมไปถึงจะส่งเจ้าหน้าที่จากไทยลงไปสำรวจตลาด ในจีน พร้อมกับเน้นย้ำให้ผู้บริโภคเลือกซื้อข้าวหอมมะลิที่มีเครื่องหมายรับรอง จากทางการไทย และเร่งประสานทางการจีนในการสืบสวนขยายผลว่ายังมีโรงงานที่ลักลอบปลอมข้าวหอมมะลิจากไทยอีกหรือไม่ ส่วนความเสียหายต่อภาพรวมอุตสาหกรรม ข้าวหอมมะลิไทย ยังอยู่ระหว่างการประเมินความเสียหาย
ขณะที่ตัวเลขการส่งออกข้าว หอมมะลิจากไทยไปจีน ปี 2563 อยู่ที่ 144,164 ตัน มูลค่า 4,131.16 ล้านบาท ปี 2564 อยู่ที่ 147,581 ตัน มูลค่า 3,460.71 ล้านบาท ส่วนปี 2565 อยู่ที่ 142,146 ตันเป็นมูลค่า 3,996.67 ล้านบาท