สูตรคำนวณ "บำนาญชราภาพ" ประกันสังคม จับตาปรับสูตรเงินบำนาญ CARE

ประกันสังคม เพื่อความชราภาพ มีการกำหนดจ่ายผลประโยชน์ทดแทนทั้งในรูปบำนาญและบำเหน็จ ในมาตรา 33  เงื่อนไขการรับเงิน จ่ายเงินสมทบตั้งแต่ 180 เดือน หรือ 15 ปีขึ้นไป อายุครบ 55 ปีบริบูรณ์ หรือสิ้นสุดการเป็นผู้ประกันตน ซึ่ง เป็นการจ่ายแบบรายเดือนตลอดชีวิตในอัตรา 15 % ของ ค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายที่ใช้เป็นหลักฐานในการคำนวณเงินสมทบก่อนความเป็นผู้ประกันตนสิ้นสุดลง บวกอีก 1 %  ในทุก 12 เดือน ที่จ่ายเงินสมทบเกิน 180 เดือน

ช่างภาพพีพีทีวี

ผู้ประกันตน  มาตรา 33

ผู้ที่เป็นมนุษย์เงินเดือน ต้องจ่ายเงินประกันสังคมทุกเดือน โดยถูกหักจากเงินเดือนประมาณ 5 % ( สูงสุดหักไม่เกิน 750 บาท ) โดยเงินดังกล่าวแบ่งออกเป็น 3 ส่วน

• เงิน 225 บาท เป็นเงินสมทบกองทุนสิทธิต่างๆ
• เงิน 75 บาท สำหรับใช้ประกันการว่างงาน
• เงิน 450 บาท เป็นเงินที่เก็บออมไว้ในกรณีชราภาพ เงินบำเหน็จและบำนาญ

เงินบำนาญ ม.33

• หากจ่ายเงินสมทบกรณีชราภาพครบ 180 เดือน จะได้รับบำนาญชราภาพ 20% ของค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย
• จ่ายเงินสมทบมากกว่า 180 เดือน  ได้รับอัตราเงินบำนาญชราภาพ เพิ่มขึ้นอีก 1.5 % ต่อระยะเวลาการจ่ายเงินสมทบครบทุก 12 เดือน
• กรณีผู้รับบำนาญชราภาพถึงแก่ความตายภายใน 60 เดือน นับแต่เดือนที่มีสิทธิได้รับเงินบำนาญชราภาพ ให้จ่ายเงินบำเหน็จชราภาพจำนวน 10 เท่าของเงินบำนาญชราภาพรายเดือน ที่ได้รับคราวสุดท้ายก่อนถึงแก่ความตาย

สำนักงานประกันสังคม กระทรวงแรงงาน - Social Security Office

สูตรคำนวณอัตราเงินบำนาญ 20 ปี

20% + 7.5% = 27.5% ดังนั้น ผู้ประกันตนจะได้รับเงินบำนาญรายเดือน = 27.5% ของเงินเดือน 15,000 บาท คือ 4,125 บาท ทุกเดือนตลอดชีวิต

ผู้ประกันตนภาคสมัครใจมาตรา 39

กลุ่มนี้เคย ผู้ที่เคยทำงานอยู่ในบริษัทเอกชน ซึ่งเคยอยู่ในมาตรา 33 มาก่อนแล้วลาออก แต่ต้องการรักษาสิทธิประกันสังคมไว้ มีเงื่อนไขว่าต้องเป็นผู้ประกันตนในมาตรา 33 มาแล้วไม่ต่ำกว่า 12 เดือน และออกจากงานไม่เกิน 6 เดือน อีกทั้งยังต้องไม่เป็นผู้ทุพพลภาพ จึงจะสามารถเป็นผู้ประกันตนในมาตรา 39 ได้

ต้องส่งเงินเข้ากองทุนเอง 432 บาทต่อเดือน และรัฐบาลจะช่วยสมทบอีก 120 บาทต่อเดือน ม. 39 จะได้รับความคุ้มครอง ดังนี้ เจ็บป่วยหรืออุบัติเหตุ , ทุพพลภาพ , คลอดบุตร , สงเคราะห์บุตร , ชราภาพ และเสียชีวิต

เงินบำนาญหรือบำเหน็จชราภาพ

• การจ่ายบำนาญ มีอายุครบ 55 ปีบริบูรณ์ ความเป็นผู้ประกันตนสิ้นสุดลง
• จ่ายเงินสมทบมาแล้วตั้งแต่ 180 เดือนขึ้นไป
• มีสิทธิได้รับเงินเป็นรายเดือนในอัตรา 20 % ของค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย

สูตรคำนวณเงินชราภาพปัจจุบัน ม.39

20% X ฐานเงินเดือนเฉลี่ยน 60 เดือนสุดท้าย

• ม.39 : ฐานไม่เกิน 4,800 บาท

หากจ่ายเกิน 180 เดือนจะเพิ่มอีกปีละ 1.5 %

ตัวอย่างกรณีส่งเงินสมทบ ม.33 ระยะ 15 ปี และส่งต่อ ม.39 อีก 10 ปี

• 20% X 4,800 = 960 บาท
• จ่ายเกิน 180 เดือน  เป็นเวลา 10 ปี = 10 X 1.5 % X 4,800 บาท = 720 บาท
• รวมจะได้เงินบำนาญ 1,680 บาท ตลอดชีวิต

ล่าสุดโดยประกันสังคม ได้ชี้แจงว่า ได้ทำการศึกษาสูตรบำนาญแบบ CARE (Career-Average Revalued Earnings) หรือ “เฉลี่ยตลอดการทำงาน ปรับเป็นค่าเงินปัจจุบัน” มาตั้งแต่ปี 2563 โดยร่วมกับองค์การแรงงานระหว่างประเทศ หรือ ไอแอลโอ (ILO)

มุ่งมั่นแก้ปัญหาของผู้ประกันตนมาตรา 33 ที่ย้ายมาเป็นมาตรา 39 แล้วได้เงินบำนาญชราภาพต่ำกว่าความเป็นจริง ให้สามารถดำรงชีพได้แม้อัตราเงินเฟ้อจะเปลี่ยนแปลงไป อีกทั้ง ทำให้ผู้ประกันตนมาตรา 33 ได้รับเงินบำนาญชราภาพเพิ่มขึ้น สอดคล้องกับแผนการปรับฐานเพดานค่าจ้างปี 2569 (เพดานใหม่ 17,500 บาท จะถูกนำมาคำนวณเพิ่มบำนาญให้ทันที) 

สูตรบำนาญแบบ CARE คืออะไร ?

สูตรบำนาญแบบ CARE (Career-Average Revalued Earnings) หรือ “เฉลี่ยตลอดการทำงาน ปรับเป็นค่าเงินปัจจุบัน” ผู้ประกันตนจะสามารถส่งต่อมาตรา 39 ได้โดยได้รับบำนาญสูงขึ้นตามสัดส่วนการส่งจริง โดย คิดค่าจ้างทุกเดือนที่เคยส่งสมทบ /ปรับค่าจ้างในอดีตให้เป็นค่าเงินปัจจุบันก่อนนำมาคำนวณ และ เน้นหลัก ส่งมากได้มาก ส่งน้อยได้ตามสัดส่วนจริง

บำนาญชราภาพสูตรใหม่ (CARE)

การคำนวณเงินบำนาญชราภาพสูตรใหม่แบบ CARE (Career-Average Revalued Earnings) หรือ เฉลี่ยตลอดการทำงาน ปรับเป็นค่าเงินปัจจุบัน ถึงแม้ผู้ประกันตนมาตรา 33 จะออกจากงานแล้วไปต่อมาตรา 39 เงินสมทบทั้ง 2 ส่วนก็จะถูกนำมาคำนวณด้วย ซึ่งผู้ประกันตนจะได้รับเงินบำนาญที่เป็นมากขึ้นไปด้วย โดยมีหลักการ ดังนี้

• ไม่ใช่แค่ 60 เดือนสุดท้ายเหมือนเดิม แต่คำนวณจากฐานเงินเดือนเฉลี่ยที่ส่งจริงตลอดอายุการทำงาน
• ปรับค่าเงินในอดีตให้เป็นมูลค่าปัจจุบัน คำนึงถึงอัตราเงินเฟ้อ
• นำเงินสมทบทั้งหมดมาคำนวณ ทั้งช่วงที่เป็นมาตรา 33 และมาตรา 39

โดยล่าสุดที่ประชุมเมื่อวันที่ 12 มีนาคม 2568 ได้เห็นชอบหลักการ สูตรบำนาญแบบ CARE ปรับสูตรคำนวณบำนาญชราภาพ ให้กับผู้ประกันตน ม.33 และ ม.39 ใหม่ โดยใช้สูตร CARE ขั้นตอนต่อไป เตรียมทำประชาพิจารณ์ให้แล้วเสร็จ ภายใน 90 วัน