เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2568 เพจเฟซบุ๊กเผยแพร่ภาพลักษณะคล้ายกับทหารหญิงร้องไห้นั่งอยู่บนรถเข็น พิการแขนข้างซ้าย และมีเค้กวันเกิดวางอยู่ที่ตัก โดยมีผู้สูงอายุยืนอยู่ด้านหลัง
เพจดังกล่าวยังได้ระบุข้อความว่า วันเกิดปีนี้…อวยพรให้เธอกัน ไม่มีของขวัญ ไม่มีแขน ไม่มีแม้แต่ความสะดวกในการใช้ชีวิต แต่เธอยังมี “หัวใจกล้าหาญ” และ “รอยยิ้มของคนที่รัก” เคียงข้างเสมอ…นั่นแหละคือของขวัญที่ล้ำค่าที่สุด
ข้อความยังระบุอีกว่า เธออาจไม่มีครบเหมือนใคร แต่เธอมี “เกียรติแห่งการเสียสละ” ที่ยิ่งใหญ่กว่าใด ๆ ขอให้วันเกิดปีนี้ เป็นจุดเริ่มต้นของพลังใหม่ ชีวิตใหม่ที่ยัง “งดงาม” แม้ไม่สมบูรณ์เหมือนเดิม
ภายหลังโพสต์ดังกล่าวเผยแพร่ออกไปกว่า 17 ชั่วโมง มีผู้ใช้เฟซบุ๊กแชร์ออกไปมากกว่า 2,400 ครั้ง กดไลค์มากกว่า 140,000 ครั้ง แสดงความคิดเห็นมากกว่า 34,000 ครั้ง
ผู้ใช้เฟซบุ๊กจำนวนมาก เข้ามาแสดงความคิดเห็นในลักษณะอวยพรวันเกิด และให้กำลังใจ ขณะที่หลายคนได้เข้ามาตั้งข้อสังเกตว่า ภาพดังกล่าวมีความเป็นไปได้ว่าจะไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริง และเป็นภาพที่สร้างโดย AI พร้อมแสดงความกังวลว่า การใช้ภาพพร้อมข้อความลักษณะนี้ อาจสร้างความเข้าใจผิดเกิดขึ้นในสังคม และอาจสร้างความเสียหายให้เกิดขึ้นได้
PPTV Online ตรวจสอบข้อเท็จจริงของภาพนี้ เพื่อยืนยันข้อมูลให้ครบถ้วนรอบด้าน โดยเริ่มจากการติดต่อไปที่เพจต้นทาง เพื่อสอบถามถึงที่มาภาพ แต่ยังไม่มีการตอบกลับแต่อย่างใด
และเพื่อให้ได้ข้อมูลรอบด้าน ยืนยันว่าภาพนี้ถูกสร้างโดย AI หรือ จึงได้ทำการตรวจสอบผ่านอีกหลายเครื่องมือ ดังนี้
ผู้สื่อข่าวอัปโหลดภาพดังกล่าวใน ChatGPT พบรายงานการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์ด้วยตา (visual fact-checking) ผนวกกับเทคนิคการประเมินความน่าจะเป็นที่ภาพจะถูกสร้างโดย AI หรือไม่ พบว่ามี หลายจุดที่บ่งชี้ว่า "ภาพนี้อาจเป็นภาพที่สร้างหรือผ่านการปรับแต่งโดย AI" มีรายละเอียด ดังนี้
แขนที่ถูกตัดของหญิงในชุดทหาร
-
แขนทั้งสองข้างของหญิงสาวมีความผิดปกติในการจัดวาง
-
ข้างซ้ายพันผ้าไว้ดูคล้ายขาด แต่ลักษณะของปลายแขนและเงา ไม่สมจริง
-
ข้างขวาดูเหมือนถูกตัดขาด แต่ปลายแขนดูเรียบผิดธรรมชาติ และผิวบริเวณนั้นดูเป็นพลาสติกมากกว่าผิวหนังจริง
ความไม่สมดุลของแสงและผิวในบริเวณนี้ บ่งชี้ว่า อาจเป็นการปรับแต่งหรือเรนเดอร์โดย AI
ชื่อบนชุด ตัวสะกดไม่มีความหมาย
หากสังเกตตัวหนังสือบนหน้าอกเสื้อ พบตัวหนังสือเขียนว่า CHIPIMCILED ซึ่งเป็นชื่อที่ ไม่มีความหมาย อีกทั้งบริเวณดังกล่าว ควรเป็นตำแหน่งเขียนชื่อหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และอีกข้อสังเกตที่สำคัญก็คือ การสร้างภาพโดย AI มักสร้างชื่อปลอมที่ดูคล้ายจริงแต่สะกดแปลกๆ เช่นนี้
ลักษณะมือของชายหญิงสูงวัยด้านหลัง
- ภาพมีความแข็ง และผิดสัดส่วน โดยเฉพาะนิ้วมือของคุณตาด้านขวามีความเบี้ยวและแปลก
- คุณยายด้านซ้ายวางมือซ้อนทับกันแบบไม่เป็นธรรมชาติ มีลักษณะบวม และไม่เหมือนมือคนสูงวัยปกติ
เค้กและเทียน
- ตัวเลข 2 กับ 5 มีลักษณะเหมือนวาง “ลอยอยู่” และแสงจากเปลวเทียนไม่สะท้อนลงบนเค้กหรือหน้าคนอย่างสมจริง
- ผลไม้บนเค้กมี texture ที่ดู "เรนเดอร์" มากกว่าถ่ายจากของจริง
ใช้เครื่องมือ AI ตรวจสอบ AI
เมื่อทำการตรวจสอบภาพโดยใช้เครื่องมือ AI ว่าภาพนี้มีแนวโน้มถูกสร้างด้วย AI หรือไม่ พบข้อมูล ดังนี้
- AI or NOT ระบุว่า มีแนวโน้มว่าจะสร้างโดย AI และ Deepfake
- Illuminorty ระบุว่า มีความน่าจะเป็นว่าเป็นภาพ AI 47.8%
ไม่พบร่องรอยภาพนี้ในโซเชียลมีเดีย
ขณะที่การตรวจสอบ “ต้นทาง” ของภาพ เพื่อหาข้อมูลยืนยันแหล่งที่มาของเรื่องและภาพ โดยใช้ 2 เครื่องมือค้นหาภาพแบบย้อนกลับ พบสิ่งที่น่าสนใจ ดังนี้
- Google Lens พบภาพนี้ในโซเชียลหลายแห่ง แต่ส่วนใหญ่เป็นการแชร์โพสต์จากเพจเฟซบุ๊กที่เราตรวจสอบพบในเบื้องต้น
- TinEye พบว่า จากฐานข้อมูลมีข้อมูลภาพตรงกันเท่ากับศูนย์
ทั้งหมดเป็นข้อมูลที่ตรวจพบและพอจะอ้างอิงได้ว่า ภาพที่เรากำลังพูดถึงอยู่นี้ มีแนวโน้มและความน่าจะเป็นว่าจะสร้างมาจาก AI
ล่าสุดวันที่ 19 ก.ค. 2568 เวลา 16.30 น. ผู้สื่อข่าวเข้าไปตรวจสอบภาพจากเพจเฟซบุ๊กต้นทางอีกครั้ง พบว่า โพสต์ดังกล่าวถูกลบออกไปเป็นที่เรียบร้อย