จากกรณีไทย – กัมพูชา ลงนามข้อตกลงหยุดยิง 72 ชั่วโมง ตั้งแต่เวลา 12.00 น. ของวันที่ 27 ธ.ค. 2568 เป็นต้นไป ล่าสุดกองทัพภาคที่ 1 ได้เผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับรายละเอียดการหยุดยิง ระบุว่า Ceasefire 72 ชั่วโมง คือข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราวเพื่อหยุดการใช้กำลังทุกชนิด เปิดพื้นที่ให้การทูต และภารกิจมนุษยธรรมดำเนินไป พร้อมใช้เป็นบททดสอบความจริงใจของคู่ขัดแย้งในช่วงเวลาที่ควบคุมได้
เป้าหมายหลัก คือการหยุดความสูญเสียทันที ปกป้องชีวิตทหารและพลเรือน เป็นการพิสูจน์ความจริงใจ ใครรักษา ใครละเมิด เห็นชัดภายใน 72 ชม. เป็นการเปิดทาง ทางการทูต ลดแรงกดดันจากการสู้รบ เพื่อให้การเจรจาเดินหน้า และสนับสนุนงานมนุษยธรรม การอพยพ รับ–ส่งผู้บาดเจ็บ ซ่อมสาธารณูปโภคเร่งด่วน
โดย 72 ชั่วโมง มีข้อตกลงต้อห้ามดังนี้
- ต้องหยุดยิงทุกประเภท
- ต้องรักษาที่มั่นเดิม ไม่รุกล้ำ
- ต้องอำนวยความสะดวกงานมนุษยธรรม
- ต้องรายงานสถานการณ์อย่างโปร่งใส
- ห้ามเคลื่อนกำลังเชิงรุก,เสริมกำลังโจมตี
- ห้ามยิงยั่วยุ หรือยึดพื้นที่ใหม่
- ห้ามใช้ช่วงหยุดยิง “ตั้งหลักเพื่อโจมตี”
การละเมิดทำให้มีหลักฐาน และกระทบความชอบธรรมทางการเมือง และการทูตทันที ส่วนสาเหตุที่ต้องเป็นระยะเวลา 72 ชั่วโมง เนื่องจาก สั้นพอควบคุม ความเสี่ยงหน้างาน, นานพอเห็นพฤติกรรมจริง ใช้เป็น Monitoring Period เพื่อประเมินว่าจะขยายการหยุดยิงต่อหรือไม่
ตัวอย่างการหยุดยิงระยะสั้นจากต่างประเทศ
1. ยูเครน – รัสเซีย
- ใช้การหยุดยิงระยะสั้น (24–72 ชม.) หลายครั้ง เพื่อภารกิจมนุษยธรรมและทดสอบความจริงใจ
- บทเรียน : เมื่อมีการละเมิด จะถูกบันทึกและใช้เป็นหลักฐานทางการทูตในเวทีระหว่างประเทศ
2.อิสราเอล – กาซา
- “Humanitarian pauses” ระยะสั้น เปิดทางอพยพและส่งความช่วยเหลือ
- บทเรียน : หยุดยิงชั่วคราวไม่เท่ากับยุติสงคราม แต่ลดความสูญเสียพลเรือนและสร้างแรงกดดันทางการเมือง
3.ซีเรีย
- เคยใช้การหยุดยิงสั้น ๆ ภายใต้การกำกับของนานาชาติ
- บทเรียน : ความสำเร็จขึ้นกับการตรวจสอบและการรายงานที่โปร่งใส หากขาดกลไกกำกับ การละเมิดจะเกิดซ้ำ
4.เอธิโอเปีย – ทิเกรย์
- ใช้การหยุดยิงชั่วคราวเพื่อเปิดเส้นทางมนุษยธรรม
- บทเรียน : การหยุดยิงเป็นสะพานไปสู่การเจรจา ไม่ใช่เส้นชัย
โดยอ้างอิงหลักการ
- กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ (IHL) – อนุสัญญาเจนีวา : เน้นการคุ้มครองพลเรือนและผู้ไม่เกี่ยวข้องกับการสู้รบ
- International Committee of the Red Cross (ICRC) : แนวคิด Humanitarian Pause / Ceasefire เพื่อการช่วยเหลือและลดความสูญเสีย
- United Nations (UN) : การหยุดยิงชั่วคราวเป็นเครื่องมือสร้างพื้นที่การทูตและการเฝ้าระวังการละเมิด
Ceasefire 72 ชม. ไม่ใช่จบสงคราม แต่คือ บททดสอบความจริงใจ และ โอกาสลดความสูญเสีย การรักษาข้อตกลง หมายถึง ได้ความชอบธรรม แต่ถ้าละเมิดข้อตกลงจะทำให้เสียความน่าเชื่อถือในสายตาโลก